Mediacja, czyli sztuka przełamywania konfliktu

Mediacja to proces dobrowolny, każda ze stron może w dowolnym momencie z niej zrezygnować - przypomina Michał Kuszyk, mediator w sporze zarządu Kompanii Węglowej i związków zawodowych

O to, czym jest mediacja, dlaczego w rozwiązywaniu sporów potrzebny jest mediator - zapytaliśmy Michała Kuszyka. Z zawodu psycholog, będzie mediatorem w rozmowach płacowych pomiędzy związkami zawodowymi a zarządem Kompanii Węglowej, które mają ruszyć w najbliższą środę, 4 marca.

- Mediator ułatwia rozwiązać konflikt. Dlatego jest osobą bezstronną, nie reprezentuje żadnej ze stron sporu. Nie jest sędzią i nie rozstrzyga nieporozumienia. Pomaga stronom w dojściu do ugody, ale nie narzuca im rozstrzygnięcia sporu. Tylko od nich zależy treść porozumienia, jaką wypracują.

Należy pamiętać, że mediacja to proces dobrowolny, każda ze stron może w dowolnym momencie z niej zrezygnować.

Mediator jest potrzebny w sytuacjach, w których istniejący między stronami konflikt nie może zostać rozwiązany w bezpośrednich negocjacjach na skutek np. zbyt dużych emocji, trudności z komunikacją wzajemną, braku zaufania czy złożoności problemu. Wtedy korzystanie z pomocy mediatora wydaje się wręcz konieczne. Negocjacje z jego udziałem umożliwiają stworzenie warunków do rozwiązania zaistniałego konfliktu poprzez wyrażenie swoich odczuć, oddzielenie ludzi od problemu, znalezienie rozwiązań satysfakcjonujących obie strony konfliktu

Podstawą dojścia do jakiegokolwiek porozumienia jest osiągnięcie takiego etapu, gdzie każda ze stron rozumie interesy drugiej. Proces mediacji nastawiony jest na porozumienie korzystne dla wszystkich zainteresowanych. Mediacja pomaga skłóconym stronom w poszukiwaniu wzajemnie akceptowanego rozwiązania.

Mediator powinien podjąć wszelkie działania zmierzające do zagwarantowania, że każde porozumienie osiągnięte przez strony konfliktu jest dobrowolne oraz że każda z nich rozumie warunki, na których je zawarto.

Przebieg konfliktu w dużej mierze zależy od tego, które z jego elementów odgrywają rolę dominującą. Na przykład nierozwiązane problemy relacji, wartości czy danych sprzyjają narastaniu wrogości. Mogą się też wzajemnie wzmacniać. Z kolei różna interpretacja posiadanych informacji (konflikt danych) sprzyja tworzeniu podejrzeń o manipulacje (konflikt relacji). W takiej sytuacji ludzie całkowicie koncentrują się właśnie na tych aspektach sporu. Nie są, zatem w stanie rozmawiać o interesach, ani zastanawiać się nad strukturą sytuacji.

I co najważniejsze mediacja jest tańsza i szybsza od rozstrzygania sporów przez sądy. Należy też pamiętać, że arbitraż czy jakiekolwiek rozstrzygnięcia siłowe mogą w efekcie doprowadzić do ogromnych strat, łącznie z upadłością, bo przecież i takie sytuacje się zdarzały. Jeżeli emocje przesłonią racjonalne rozwiązania. Kto źle liczy szkodzi ludziom.

Cały proces mediacji od początku do końca jest poufny. Wszystkie uzgodnienia i poruszane kwestie pozostają wiedzą znaną tylko stronom i mediatorowi.