Marian Zmarzły: Polska aktualizuje wniosek notyfikacyjny dotyczący wsparcia górnictwa

Wiceminister Marian Zmarzły

Wcześniej Marian Zmarzły mówił o potrzebie wspólnego bilansu dla górnictwa i energetyki oraz lepszej koordynacji transformacji. W materiale na XXXIX konferencję „Zagadnienia Surowców Energetycznych i Energii w Gospodarce Krajowej” przedstawia także stan prac nad zasadami wsparcia sektora. Od tych rozwiązań zależy sposób finansowania zmian w kopalniach i osłon dla ich pracowników.

Aktualizacja ma uwzględnić nowe przepisy i mechanizmy pomocy. Minister wskazuje przy tym na potrzebę ochrony pracowników i regionów górniczych oraz zachowania bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Dwie części wniosku

Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów trafiła aktualizacja obejmująca rozwiązania ustawowe obowiązujące od początku 2026 r. To pierwsza z dwóch części wniosku.

Druga dotyczy dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych i pozostaje na etapie prac w Ministerstwie Energii.

Przekazanie dokumentu do UOKiK nie oznacza jeszcze zakończenia notyfikacji ani uzyskania zgody Komisji Europejskiej. W prezentacji nie podano terminu rozstrzygnięcia. Wskazano natomiast, że aktualizacja ma służyć zapewnieniu zgodności systemu wsparcia z unijnymi zasadami pomocy państwa.

Blisko 6,8 tys. osób skorzystało z osłon

Nowelizacja umożliwiła przedsiębiorstwom górniczym samodzielne prowadzenie likwidacji zakładów przy wsparciu środków publicznych. Wprowadziła też urlopy górnicze, urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i jednorazowe odprawy pieniężne.

Według danych zawartych w prezentacji Mariana Zmarzłego w 2026 r. z przewidzianych rozwiązań skorzystało już blisko 6,8 tys. osób. Dla kolejnych pracowników ważne są jasne zasady korzystania z osłon, a dla spółek — możliwość zaplanowania kosztów i przebiegu zmian.

Wsparcie górnictwa i potrzeby energetyki

Komunikat o notyfikacji uzupełnia temat, który powracał we wcześniejszych wypowiedziach ministra: tempo ograniczania wydobycia trzeba uzgadniać z potrzebami odbiorców węgla i terminami uruchamiania nowych źródeł energii. Finansowaniu transformacji musi więc towarzyszyć ocena tego, ile krajowego paliwa będzie jeszcze potrzebne i które kopalnie mogą je dostarczyć.

Takiej ocenie miałoby służyć wspólne zaplecze analityczne, o którym eksperci nauki i przemysłu rozmawiali 25 września w Katowicach z inicjatywy Mariana Zmarzłego. Chodzi o zestawienie danych o zapotrzebowaniu na węgiel z możliwościami wydobycia, jego kosztami i harmonogramami inwestycji energetycznych. Koncepcja wymaga dalszych uzgodnień.

Dzięki takim analizom łatwiej byłoby ocenić skutki decyzji o ograniczaniu produkcji — także wtedy, gdy nowe moce energetyczne powstają później, niż zakładano. To ważne zarówno dla bezpieczeństwa dostaw, jak i dla mieszkańców regionów górniczych.

Obowiązujące przepisy i dalsze propozycje

We wcześniejszych tekstach pojawiały się również postulat powołania pełnomocnika do spraw bezpieczeństwa transformacji oraz możliwość przygotowania szczególnych przepisów. Te propozycje nadal wymagają dyskusji. Jak zaznaczono w prezentacji, specustawa nie jest obecnie przyjętą decyzją rządu ani uzgodnionym projektem legislacyjnym.

Aktualizowany wniosek notyfikacyjny dotyczy rozwiązań już wprowadzonych nowelizacją ustawy. Dalsze prace nad wsparciem sektora i dyskusja o koordynacji transformacji mają wspólny punkt odniesienia: górnictwo musi wiedzieć, na jakich zasadach będzie przechodzić zmiany, a energetyka — na jakie krajowe dostawy może liczyć.

Przypomnijmy, hasło tegorocznej edycji konferencji z cyklu Zagadnienie Surowców energetycznych i energii w gospodarce krajowej brzmi „Transformacja energetyczna a bezpieczeństwo energetyczne”. Wydarzenie przygotowuje Pracownia Ekonomiki i Badań Rynku Paliwowo-Energetycznego Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN. Patronat sprawują Komitet Górnictwa PAN i Komitet Problemów Energetyki PAN. Patronat medialny sprawuje Trybuna Górnicza i portal nettg.pl.