fot: A. Franik/Muzeum Górnictwa Węglowego
fot: A. Franik/Muzeum Górnictwa Węglowego
W poniedziałek w Starej Oranżerii w Łazienkach Królewskich w Warszawie podczas uroczystej gali Magdalena Gawin, wiceminister kultury i generalna konserwator zabytków, wręczyła decyzje o wpisie na listę osobom i instytucjom kultywującym zjawiska i tradycje. Wśród nich o wpisie na niematerialną listę zabytków UNESCO śląskiej Barbórki.
– Nie można mówić o kulturze bez uwzględnienia jej niematerialnego i duchowego wymiaru - tradycji, obrzędów, pieśni, tańców, czy rzemiosła. Wartość tych zjawisk jest nie do przecenienia, ponieważ buduje poczucie tożsamości – powiedziała wiceminister kultury Magdalena Gawin podczas uroczystej Gali Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w Teatrze Stanisławowskim w Łazienkach Królewskich. Podczas uroczystości 15 zjawisk niematerialnego dziedzictwa kulturowego zostało wpisanych na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Decyzję wręczyła Magdalena Gawin Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalny Konserwator Zabytków.
- Lista niematerialnego dziedzictwa, która obowiązuje w Polsce, jest formą krajowej inwentaryzacji dziedzictwa niematerialnego – powiedział podczas gali Bartosz Skaldawski, p.o. dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Warunkiem ubiegania się o wpis na listę międzynarodową jest funkcjonowanie w poszczególnych państwach inwentarzy krajowych.
- Aby jakiś element mógł pojawić się na liście międzynarodowej, najpierw musi być wpisany na listę krajową – dodał.
Oprócz Barbórki decyzje otrzymali depozytariusze 14 innych zjawisk i tradycji. Były to: krakowska koronka klockowa, tradycje kulturowe Biskupizny, kolędowanie dziadów noworocznych na Żywiecczyźnie, „Turki” grodziskie, tradycje wytwarzania koronki koniakowskiej, tradycje dudziarskie w Wielkopolsce, wyścigi kumoterek, umiejętność gry na dudach żywieckich oraz sposób ich wytwarzania, procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu, umiejętność wytwarzania gajd i praktyka gry na nich, plecionkarstwo w Polsce i tradycje kulturowe Bambrów Poznańskich.
- Wpisanie Barbórki na listę przebiegło wyjątkowo sprawnie – podkreśla Beata Piecha van Schagen z Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.
Krajowa Lista Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego jest prowadzona przez ministra kultury i Narodowy Instytut Dziedzictwa. Obecnie lista liczy 32 pozycje wraz z opisami zjawisk, rysami historycznymi, informacjami o miejscu występowania i znaczeniu dla lokalnych społeczności.
„Barbórka jest zwyczajem dorocznym i obyczajem świątecznym grupy zawodowej górników węgla kamiennego na Górnym Śląsku, praktykowanym od początku XIX wieku do chwili obecnej. Obchodzona 4 grudnia, w dniu wspomnienia św. Barbary, wpisała się w przestrzeń kulturową górników dzięki przekazom pokoleniowemu i środowiskowemu. Stanowi nieodłączny element górniczej tożsamości pielęgnowany przy współudziale właścicieli, dyrekcji i zarządów kopalń, lokalnych parafii oraz stowarzyszeń, których przedstawiciele są aktywnymi uczestnikami obchodów” - czytamy na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
