Likwidacja kolizji elektroenergetycznych na obszarze Tauron Dystrybucja – perspektywa wykonawcy
Na Górnym Śląsku, w Zagłębiu Dąbrowskim i w większej części województwa małopolskiego dominującym operatorem systemu dystrybucyjnego jest Tauron Dystrybucja. Praktycznie każda likwidacja kolizji elektroenergetycznej w tym regionie – przy inwestycji drogowej, deweloperskiej, przemysłowej czy nowej farmie PV – odbywa się więc w jego procedurach i pod jego nadzorem.
fot: EL-PROJECT
reklama
fot: EL-PROJECT
Na Górnym Śląsku, w Zagłębiu Dąbrowskim i w większej części województwa małopolskiego dominującym operatorem systemu dystrybucyjnego jest Tauron Dystrybucja. Praktycznie każda likwidacja kolizji elektroenergetycznej w tym regionie – przy inwestycji drogowej, deweloperskiej, przemysłowej czy nowej farmie PV – odbywa się więc w jego procedurach i pod jego nadzorem.
Tauron Dystrybucja prowadzi te sprawy według własnych procedur i standardów technicznych, które inwestor i wykonawca muszą znać od pierwszego dnia. Poniżej przedstawiamy praktyczne obserwacje z naszych realizacji na Śląsku – od etapu warunków, przez decyzje administracyjne i uzgodnienia, aż do odbioru technicznego.
Skala obszaru i jej konsekwencje
Tauron Dystrybucja obsługuje jedną z największych sieci dystrybucyjnych w kraju, w tym tereny historycznie najbardziej zurbanizowane i uprzemysłowione. Gęstość infrastruktury elektroenergetycznej w aglomeracji śląskiej jest wyjątkowo wysoka: kable nN i SN biegną wzdłuż wielu sąsiadujących obiektów liniowych, słupy stoją w pasach drogowych zarządzanych przez różne podmioty, a stacje transformatorowe zasilają zarówno przemysł, jak i odbiorców komunalnych.
Dla wykonawcy ma to dwa skutki. Nawet niewielka kolizja często obejmuje więcej niż jeden obwód. A ciągłość zasilania w trakcie robót bywa krytyczna nie tylko dla pojedynczych odbiorców, ale dla całych ulic albo zakładów produkcyjnych.
Etap warunków - fundament całego procesu
Tauron Dystrybucja wydaje warunki likwidacji kolizji w terminie do 30 dni od złożenia wniosku. Sam termin jest więc przewidywalny - przy założeniu, że wniosek jest kompletny i nie wraca do uzupełnień.
Istotnym elementem tego etapu są materiały koncepcyjne, które wnioskodawca przedkłada wraz z wnioskiem. Im lepiej odpowiadają one realiom technicznym (rzeczywista trasa, możliwe wpięcie, dostępne stacje), tym większa szansa na warunki, które nie będą generowały dodatkowych przebudów.
W praktyce dobrze opracowana koncepcja na etapie wniosku skraca cały dalszy proces - projektowania i uzgodnienia dokumentacji.
Projektowanie zgodne ze standardami Tauron Dystrybucja
Wymagania techniczne Tauronu są szczegółowe i obejmują m.in. typy stosowanych kabli, sposób oznakowania, standardy złączy kablowych, wymagania w zakresie stacji transformatorowych, a w przypadku linii SN - szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne i izolacyjne.
Z perspektywy projektowej istotne jest to, że likwidacja kolizji elektroenergetycznych na tym obszarze nie kończy się na zgodności z prawem budowlanym i ogólnymi normami branżowymi. Projekt musi spełniać dodatkowe standardy operatora - i to one są podstawą uzgodnienia dokumentacji.
Zespół projektowy, który stale obsługuje zadania na obszarze Tauronu, zna te wymagania w szczegółach. Projektant przygotowujący dokumentację dla tego OSD po raz pierwszy zwykle potrzebuje dodatkowych iteracji, zanim dokumentacja osiągnie pełną zgodność ze standardem.
Decyzje administracyjne - najbardziej czasochłonny etap
Tu kryje się element, który inwestorzy najczęściej niedoszacowują. Po opracowaniu części technicznej projektu konieczne jest uzyskanie dla danego zamierzenia budowlanego właściwej ścieżki administracyjnej zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W zależności od zakresu robót jest to zgłoszenie albo pozwolenie na budowę, a o właściwej formie decyduje projektant na podstawie charakteru inwestycji i obowiązujących przepisów.
To zwykle najdłużej trwająca część całego procesu. Złożenie kompletnej dokumentacji jest dopiero początkiem - terminy zależą od organu administracji, ewentualnych wezwań do uzupełnień oraz od zakresu wymaganych uzgodnień terenowo-prawnych. Likwidacja kolizji dotyczy najczęściej obiektów liniowych, które wychodzą poza granice jednej działki i obejmują teren należący do różnych właścicieli lub zarządców, co dodatkowo wydłuża kompletowanie tomu formalno-prawnego.
Dlatego komplet dokumentacji przedkładany operatorowi do uzgodnienia obejmuje dwa zakresy: tom techniczny, czyli projekt przebudowy, oraz tom formalno-prawny z wymaganymi decyzjami, uzgodnieniami, zgłoszeniami i pozwoleniami. Dopiero uzgodnienie projektu wraz z posiadaniem wymaganych decyzji administracyjnych otwiera drogę do przygotowania robót w terenie.
Uzgodnienie dokumentacji - dlaczego czas tego etapu warto rezerwować
Uzgodnienie projektu w Tauron Dystrybucja przebiega przez właściwy oddział i obejmuje weryfikację zgodności z warunkami oraz ze standardami technicznymi operatora. Bywa, że na tym etapie pojawiają się uwagi do drobnych elementów - sposobu oznakowania, lokalizacji złącza, parametrów ochronnych - które wcześniej nie były podnoszone.
Najlepsze rezultaty daje takie prowadzenie projektu, w którym możliwe punkty sporne są wyjaśniane już w trakcie tworzenia dokumentacji, a nie dopiero po jej skompletowaniu. Bezpośredni kontakt zespołu projektowego z osobą z oddziału Tauronu odpowiadającą za uzgodnienie potrafi skrócić ten etap nawet o połowę.
Wymagania kwalifikacyjne wobec wykonawcy
To jeden z punktów, w których Tauron Dystrybucja stawia rygorystyczne wymagania - i słusznie, bo skala sieci oraz charakter obsługiwanych odbiorców tego wymagają.
Wykonawca przystępujący do realizacji kolizji na sieci Tauronu musi dysponować:
odpowiednimi uprawnieniami SEP w grupach E i D dla wymaganych zakresów napięć,
uprawnieniami do prac pod napięciem (PPN), jeżeli zadanie tego wymaga,
imiennymi upoważnieniami wydawanymi przez właściwy oddział Tauronu, dopuszczającymi do działań na konkretnej sieci.
Procedura uzyskiwania imiennych upoważnień wymaga czasu. Wykonawca, który dopiero po otrzymaniu zlecenia rozpoczyna kompletowanie zespołu z wymaganymi uprawnieniami, traci nie tylko tygodnie w harmonogramie, ale i wiarygodność wobec operatora.
Firmy stale obecne w robotach kolizyjnych na Śląsku utrzymują bazę przeszkolonych i upoważnionych pracowników, a nie pozyskują ich pod konkretne zadanie. W przeciwnym razie rozpoczęcie prac w terminie jest mało realne.
Realizacja - koordynacja, wyłączenia, zasilanie rezerwowe
Przy realizacji robót na obszarze Tauronu szczególne znaczenie ma koordynacja terminów wyłączeń. Sieci w aglomeracji śląskiej często obsługują złożone układy odbiorców - drobny przemysł, obiekty użyteczności publicznej, gęstą zabudowę mieszkaniową - i operator pilnuje, żeby wyłączenia były krótkie, dobrze zaplanowane i bezkolizyjne z innymi pracami sieciowymi.
W praktyce większość likwidacji kolizji realizuje się na planowych wyłączeniach - i to wokół nich buduje się harmonogram robót.
Część zakresów można jednak wykonać jako prace pod napięciem (PPN), bez wyłączania odbiorców. Zakres robót możliwych do realizacji w PPN jest ograniczony i nie każde zadanie można w ten sposób przeprowadzić. Tam jednak, gdzie PPN jest możliwy, eliminuje oczekiwanie na okno wyłączeniowe i ryzyko jego przesunięcia - a przy napiętym harmonogramie inwestycji oznacza to realną oszczędność czasu, nawet jeśli koszt samych prac jest wyższy.
Jest jeden warunek: zespół PPN trzeba utrzymywać na stałe. Uprawnień i upoważnień do prac pod napięciem nie pozyskuje się pod konkretne zadanie. W naszej praktyce zdarzały się przypadki, w których firmy wykonawcze nieposiadające tych uprawnień zwracały się do nas o wykonanie prac w tej technologii w ramach ich zadania.
Druga konsekwencja koordynacji wyłączeń: w wielu przypadkach trzeba z góry zakładać zasilanie rezerwowe z agregatów prądotwórczych. Przy odbiorcach wrażliwych (drobna produkcja, obiekty publiczne) jest to często warunek samego wyłączenia. Logistyka agregatów - moc, paliwo, dyżur - bywa równie istotną pozycją w harmonogramie, jak same prace montażowe.
Dokumentacja powykonawcza i odbiór
Tauron ma jasne wymagania co do dokumentacji powykonawczej - zarówno w zakresie formy, jak i zawartości. Wykonawcy realizujący zadania na tym obszarze po raz pierwszy często niedoszacowują tego etapu i traktują go jak formalność po zakończonych pracach. W rzeczywistości to pełnoprawny etap procesu, a odbiór bez uwag wymaga pakietu odbiorowego dokładnie zgodnego ze standardami operatora.
Praktyczna konsekwencja: dokumentację powykonawczą warto przygotowywać równolegle z postępem robót, a nie po ich zakończeniu. Ta prosta zasada oszczędza tygodnie i utrzymuje płynność komisji odbiorowych.
Gdzie najczęściej traci się czas
Z naszych obserwacji najczęstsze punkty, w których harmonogramy likwidacji kolizji w Tauron Dystrybucja ulegają wydłużeniu, to:
niekompletny wniosek o warunki lub niedoprecyzowana koncepcja na etapie wniosku,
przeciągająca się ścieżka administracyjna (zgłoszenie lub pozwolenie na budowę) i uzgodnienia terenowo-prawne,
projekt nieuwzględniający standardów technicznych operatora (iteracje uzgodnieniowe),
brak odpowiednich uprawnień i upoważnień do pracy na sieci.
Każdy z tych punktów to potencjalne dni, tygodnie lub miesiące opóźnienia. I każdy z nich można w dużej mierze wyeliminować przez właściwe ułożenie procesu na początku.
Wnioski dla zlecających i wykonujących
Współpraca z Tauron Dystrybucja przy likwidacji kolizji dobrze prowadzona przebiega sprawnie, a źle prowadzona - wyjątkowo czasochłonnie. Różnica leży w kilku elementach: w przygotowaniu koncepcji jeszcze przed wnioskiem o warunki, we wczesnym uruchomieniu ścieżki administracyjnej, w znajomości standardów technicznych operatora na etapie projektowym oraz w utrzymywaniu stałej bazy pracowników z odpowiednimi uprawnieniami i upoważnieniami.
Zespół EL-PROJECT prowadzi takie zadania na obszarze Tauronu od lat - zarówno w ścieżce projektowo-formalnej, jak i w wykonawstwie sieci nN i SN. Doświadczenie skraca tu proces w bardzo konkretny sposób. Najlepiej rozumieją to osoby, które same prowadziły kiedyś podobne zadanie u operatora.