Poszkodowany, współwłaściciel firmy, lat 55, staż pracy 35 lat, pracował jako brygadzista budowlany. Do wypadku doszło podczas budowy studzienki odwadniającej. Według wstępnych ustaleń, poszkodowany prawdopodobnie został dociśnięty kręgiem betonowym o średnicy 1000 mm i wysokości 500 mm do skarpy, co spowodowało zgniecenie klatki piersiowej i ustanie akcji serca.
– Każda śmierć, niezależnie od tego, czy ginie górnik, czy pracownik firmy zewnętrznej jest taką samą tragedią – powiedział Zbigniew Madej, rzecznik Kompanii Węglowej SA.
Ofiarami najczęściej doświadczeni pracownicy
W tym roku w kopalniach KW SA śmierć poniosły cztery osoby. Tyle samo ofiar śmiertelnych było w analogicznym okresie roku ubiegłego (od stycznie do 23 września). Wypadki ciężkie utrzymują się także na tym samym poziomie (w ub.r. 5 osób, w tym 6), natomiast lekkich jest nieco mniej (w br. 734, w analogicznym okresie ub.r. 792.
– Do 23 września tego roku odnotowaliśmy łącznie 744 wypadki, w analogicznym okresie poprzedniego roku było ich wszystkich 801. Co ciekawe, wśród ofiar wypadków nie dominują ludzie młodzi o niewielkim stażu pracy, lecz osoby w wieku dojrzałym o dużym doświadczeniu zawodowym. Być może największym wrogiem człowieka w kopalni jest rutyna – mówi Zbigniew Madej, rzecznik prasowy KW.
Z analizy przyczyn tegorocznych wypadków wynika, że blisko 73 procent z nich zdarzyło z powodów stojących po stronie człowieka, a nie sił natury lub maszyn czy urządzeń. Wśród nich na pierwsze (niechlubne tym razem miejsce) wysuwają się: wadliwy sposób wykonywania pracy, inne czynniki organizacyjno-ludzkie, nadmierny pośpiech. Na bezpieczeństwie pracy się nie oszczędza, wręcz przeciwnie, nakłady finansowe są coraz większe. Dla porównania w br. wydano na ten cel ponad 450 mln zł mln, czyli o 21,3 procent więcej niż w roku ubiegłym (co w przeliczeniu na złotówki daje blisko 79 mln zł).
Zmienić mentalność
– Pieniądze to nie wszystko, zwłaszcza w eliminowaniu przyczyn wypadków z powodów, tak zwanych, ludzkich. Musimy zmienić mentalność pracowników. Służy temu stale unowocześniany system szkoleń oraz badania zachowań i predyspozycji pracowników do zajmowania różnych stanowisk, zwłaszcza kierowniczych – dodaje rzecznik KW SA.
W strategii KW SA na lata 2007–2015 w zakresie BHP przyjęto zasadę aktywizacji zaangażowania wszystkich pracowników w poprawę bezpieczeństwa pracy nie tylko na dole, ale na wszystkich stanowiskach. Prowadzony jest przegląd stanowisk pracy (audyt) przy współudziale przedstawicieli załogi. Od trzech lat jest on połączony z konkursem „Pracuję bezpiecznie”, którego rywalizacyjny charakter i wysokie nagrody dla zwycięzców mobilizują pracowników do coraz lepszego poszanowania i odświeżania sobie wiadomości z zakresu prawa pracy i bhp. Liderzy bezpieczeństwa są promowani na festynach zakładowych, w których uczestniczą załogi kopalń wraz z rodzinami i przyjaciółmi.
Szkolenia i akcje prewencyjno-informacyjne realizowane są z wykorzystywaniem najnowocześniejszych technik audiowizualnych (w tym filmów i internetowego sytemu rejestracji i informowania o zaistniałych wypadkach przy pracy). W ramach doskonalenia systemu zarządzania, we wszystkich kopalniach zatrudniono psychologów i wdrażany jest program pozwalający na ocenę ryzyka zawodowego w jednolity sposób dla całej Kompanii.
Przed tegorocznym sezonem letnim rozpoczęto analizę potencjału kadrowego. 280 pracowników objętych jest badaniami i warsztatami, prowadzonymi przez grupę naukowców Uniwersytetu Śląskiego. Umowę w tym zakresie realizuje Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Fundacji UŚl. Wyniki będą znane w kwietniu 2009 r. Pozwolą dobierać ludzi według ich kompetencji i predyspozycji psychicznych do poszczególnych stanowisk kierowniczych.
System adaptacji zawodowej
Prawdopodobnie pracownicy najmłodsi i nowo przyjmowani do kopalń relatywnie najrzadziej ulegają wypadkom, ponieważ jeszcze nie oswoili się z niebezpieczeństwem i dzięki temu uważają na zagrożenia. Sprzyja temu stale rozbudowywany system adaptacji zawodowej. Tegoroczną nowością są m.in. kursy dla osób nowo przyjmowanych na stanowiska robotnicze pod ziemią (dla 650 osób), obejmujące podstawowe wiadomości z zakresu techniki wybierania złóż, występujących zagrożeń oraz obsługi kołowrotów i urządzeń odstawy urobku. Innowacją dla absolwentów szkół wyższych, zatrudnianych w dozorze ruchu zakładów górniczych są szkolenia z psychologii pracy, prowadzone w trakcie odbywania przez nich stażu i przed egzaminem kwalifikacyjnym, w którym uwzględniane będą zagadnienia psychologiczne.
– Zdajemy sobie jednak sprawę, że stan wypadkowości i wyniki naszych prac w zakresie poprawy bhp, mimo ogromnych starań, nie mogą nas w pełni satysfakcjonować – powiedział Zbigniew Madej. – Dlatego też podejmujemy szereg działań mających na celu poprawę bezpieczeństwa w naszych kopalniach, czego wymiernym efektem jest stały wzrost nakładów finansowych. Pamiętajmy jednak, że bezpieczeństwo zależy od każdego z nas.
