fot: Andrzej Bęben/ARC
W prawie kanonicznym wybór określa kanon 349, a precyzuje w szczegółach Konstytucja Apostolska Universi Dominici Gregis wydana przez Jana Pawła II
fot: Andrzej Bęben/ARC
Konklawe: (conclave - zamknięte pomieszczenie, pod kluczem). Jeśli nic nie zmieni się, to w 15 dni po tym, jak Benedykt XVI abdykuje, kardynałowie - zamknięci w Kaplicy Sykstyńskiej - powinni przystąpiąć do wyboru nowego papieża i biskupa Rzymu. Teoretycznie rzecz biorąc, może być to duchowny... spoza grona wybierających.
W prawie kanonicznym wybór określa kanon 349, a precyzuje w szczegółach Konstytucja Apostolska Universi Dominici Gregis wydana przez Jana Pawła II 1996 r. z modyfikacjami dokonanymi przez Benedykta XVI. Żeby zostać papieżem, nie trzeba być kardynałem, lecz mieć święcenia kapłańskie, czyli być księdzem. Do czasu, gdy Jan Paweł II nie zmienił zasad, teoretycznie papieżem można było (obwołać) wybrać laika, który musiał być - oczywiście - mężczyzną, ochrzczonym i aktywnym w życiu Kościoła.
Teoria, teorią, a praktyka praktyką. W czasach, gdy papieży wyłaniało podczas konklawe, czyli od roku 1274 (z początku biskupa rzymskiego wybierali duchowni i lud Rzymu, potem obowiązywała cezaropapizmu, czyli cesarz Niemiec odpowiadał wybór papieża) tylko raz papieżem została osoba spoza grona wybierających. Był nim Urban VI (8 kwietnia 1378 - 15 października 1389 r.).
Wyjątkowość zaistniałej sytuacji sprawia, że dyskusja o tym, kto może zostać następcą Benedykta XVI toczy się od momentu, w którym ogłosił on swoją decyzję (11 lutego). Taka sytuacja nie miałaby miejsca, gdyby - jak to od wieków bywało - papież umarł. W tamtych realiach faworytem w konklawe był kardynał celebrujący mszę żałobną nad ciałem i duszą zmarłego biskupa Rzymu. Gdy umarł Jan Paweł II, tym kardynałem był Joseph Ratzinger.
Teraz jednak mszy żałobnej nie będzie, więc sytuacja jest zgoła inna niż przed ośmiu laty.
Kim jest więc papabile? W znaczeniu pojęcia tego, to (z włoskiego neologizmu) "godny pozycji papieża". Według kanonu wiary nie ma mowy o faworytach, gdyż "to Duch Święty wybierze nowego Papieża". I przypomniał o tym jeden z papabile bukmacherów - czarnoskóry kardynał Peter Turkson z Ghany.
Skoro jeno Duch Święty wie, kto zostanie następcą Benedykta XVI, to nic dziwnego, że typów mają kilka. Nie należy sądzić, by kilkadziesiąt lat temu przyjmowano zakłady na to, kto zostanie papieżem (przynajmniej w Europie). Dziś czasy zmieniły się, co swoją decyzją potwierdził najdobitniej sam Benedykt XVI. Zatem można typować - i zarobić lub stracić - 266. następcę św. Piotra. Na razie faworytem, czyli takim, na którym obstawiający zarobi najmniej, jest wspomniany Peter Turkson, któremu watykaniści nie dają większych szans. Oni następcy upatrują wśród kandydatów włoskich, szczególnie tych z kurii rzymskiej.
Peter Turkson często jawi się w związku z tzw. przepowiedniami, w myśl których, po "czarnym papieżu" (Benedykt XVI ma w herbie głowę Afrykańczyka), miałby nastać ostatni. O imieniu Piotr (Peter, Pierre, Petros, Piero...). Bukmacherzy prowadzą też inne, papieskie zakłady: na imię, jakie będzie nosił przyszły papież. Wśród najczęściej typowanych są: Piotr (5:1), Pius (6:1), Jan Paweł (7:1) lub Benedykt (9:1)...
Czy następca Benedykta XVI mógłby przyjąć imię Piotra, pierwszego namiestnika Chrystusowego? Peter Turkson - Piotrem II? Pół żartem, pół serio, można na zakończenie stwierdzić, że jedynym kardynałem, gdyby go wybrano papieżem, który mógłby przyjąć imię Piotra z przydomkiem Drugiego, jawi się kardynał dominikański Nicolás de Jesús López Rodriguez! A będzie tak, jak będzie wola Boża...
