Kto dorobił się fortuny na kopalniach?

1771940597 bytom

fot: UM Bytom/Hubert Klimek

Bytomskie wykłady cieszą się dużym zainteresowaniem

fot: UM Bytom/Hubert Klimek

Najbogatsze śląskie rody: Schaffgotschowie, Tiele-Wincklerowie oraz Henckel von Donnersmarckowie swoje wielkie majątki zawdzięczały górnośląskiemu przemysłowi. Jego ważną częścią były bytomskie kopalnie. Ich historię powstania, zakres działalności oraz wpływ na bytomski przemysł przedstawił historyk Tomasz Sanecki podczas piątkowego (20 lutego) wykładu „Fortuna zrodzona z węgla. Historia bytomskich kopalń należących do śląskich rodów” - poinformował UM w Bytomiu.

Kolejny, już trzeci wykład w ramach projektu „Dziedzictwo Poprzemysłowe Bytomia – Kopalnie i Zakłady Górnicze”, był okazją do poznania największych i najważniejszych pięciu bytomskich kopalń węgla kamiennego, które odegrały kluczową rolę w kształtowaniu górnośląskiego przemysłu. Bytomski historyk Tomasz Sanecki przedstawił kolejno dzieje następujących kopalń: Grafin Johanna czyli KWK Bobrek, Karsten-Zentrum, czyli późniejszej KWK Centrum” i „Dymitrow, a także Preussengrube - KWK Miechowice, Beuthengrube, czyli KWK Bytom oraz Hohenzollerngrube, czyli KWK Szombierki.

- Bytom zawdzięczał ogromny rozwój na przełomie XIX i XX wieku powstaniu wielkiego przemysłu, którego ważną częścią były kopalnie węgla kamiennego – mówił podczas prelekcji Tomasz Sanecki. – Bytomskie kopalnie w XX wieku należały do najbardziej nowoczesnych na Śląsku, co przedkładało się na wydobycie węgla kamiennego, ale również na rozwój potężnych fortun, jakie na przemyśle zbudowali Schaffgotschowie, Tiele-Wincklerowie oraz Henckel von Donnersmarckowie – podkreślał Tomasz Sanecki.

Do kogo należały bytomskie kopalnie? Przykładowo. Do Donnersmarcków należała m.in. kopalnia Vereinigte Karsten-Zentrum (powojenna KWK „Centrum” i „Dymitrow). Preussengrube, czyli późniejsza KWK Miechowice była własnością rodu Tiele-Wincklerów. Z kolei nieczynna już od wielu lat KWK Szombierki należała do jednego z najbogatszych przemysłowców na Śląsku – Karola Goduli i jego spadkobierczyni Joanny Gryzik.

Podczas prelekcji uczestnicy spotkania zapoznali się także z dziejami dwóch kopalń należących do rodu Schaffgotschów: Gräfin Johanna, czyli KWK Bobrek oraz „Hohenzollerngrube (KWK „Szombierki).

Prelekcja „Fortuna zrodzona z węgla. Historia bytomskich kopalń należących do śląskich rodów” to trzeci z wykładów z cyklu „Dziedzictwo Poprzemysłowe Bytomia – Kopalnie i Zakłady Górnicze”. Zadanie to zostało dofinansowane jako inicjatywa oddolna w ramach projektu „Zielony Kwartał KWK Rozbark – Edukacja Zielona Transformacja”.

Kolejne spotkanie „Bytom nie tylko stał węglem. Historia bytomskich kopalń rud cynku i ołowiu” odbędzie się w Hotelu przy Skarpie w Bytomiu-Rozbarku 6 marca 2026 roku o godz. 17:00. Wstęp wolny!

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Od kopalni Max do Parku Tradycji

Historia kopalni Michał w Michałkowicach, dziś dzielnicy Siemianowic Śląskich, to opowieść o narodzinach przemysłowego miasta, dramatycznych wojennych losach i powojennej transformacji przestrzeni poprzemysłowej w miejsce pamięci i kultury.

Wojciech Balczun: Orlen nie prowadzi rozmów ws. zakupu rafinerii Schwedt

Orlen nie prowadzi obecnie negocjacji dotyczących zakupu rafinerii Schwedt ani objęcia udziałów w niemieckiej spółce PCK Schwedt - poinformował minister aktywów państwowych Wojciech Balczun w odpowiedzi na poselską interpelację.

Koniec rosyjskiego gazu szansą dla Polski. Rośnie znaczenie tranzytu

Znaczenie Polski jako kraju tranzytowego w handlu gazem ziemnym może wzrosnąć w najbliższych latach dzięki całkowitemu wycofaniu się UE z importu gazu z Rosji, przy utrzymującym się popycie na to paliwo – wskazali analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Górnicy jeździli tam elektryczną kolejką już ponad 50 lat temu. Niezwykła historia kopalni Jan

Już dwukrotnie wspominałem o doświadczalnej, zautomatyzowanej kopalni Jan, która powstała w 1968 r. na części kopalni Wieczorek. W odróżnieniu od otwieranej dekadę temu kopalni Bzie-Dębina miała ona dwa szyby i wypełniała definicję kopalni. Stanowiła w istocie koncentrację osiągnięć naukowo-technicznych polskiego górnictwa węgla kamiennego z całym intensywnie rozwijanym zapleczem.