Kto dorobił się fortuny na kopalniach?

1771940597 bytom

fot: UM Bytom/Hubert Klimek

Bytomskie wykłady cieszą się dużym zainteresowaniem

fot: UM Bytom/Hubert Klimek

Najbogatsze śląskie rody: Schaffgotschowie, Tiele-Wincklerowie oraz Henckel von Donnersmarckowie swoje wielkie majątki zawdzięczały górnośląskiemu przemysłowi. Jego ważną częścią były bytomskie kopalnie. Ich historię powstania, zakres działalności oraz wpływ na bytomski przemysł przedstawił historyk Tomasz Sanecki podczas piątkowego (20 lutego) wykładu „Fortuna zrodzona z węgla. Historia bytomskich kopalń należących do śląskich rodów” - poinformował UM w Bytomiu.

Kolejny, już trzeci wykład w ramach projektu „Dziedzictwo Poprzemysłowe Bytomia – Kopalnie i Zakłady Górnicze”, był okazją do poznania największych i najważniejszych pięciu bytomskich kopalń węgla kamiennego, które odegrały kluczową rolę w kształtowaniu górnośląskiego przemysłu. Bytomski historyk Tomasz Sanecki przedstawił kolejno dzieje następujących kopalń: Grafin Johanna czyli KWK Bobrek, Karsten-Zentrum, czyli późniejszej KWK Centrum” i „Dymitrow, a także Preussengrube - KWK Miechowice, Beuthengrube, czyli KWK Bytom oraz Hohenzollerngrube, czyli KWK Szombierki.

- Bytom zawdzięczał ogromny rozwój na przełomie XIX i XX wieku powstaniu wielkiego przemysłu, którego ważną częścią były kopalnie węgla kamiennego – mówił podczas prelekcji Tomasz Sanecki. – Bytomskie kopalnie w XX wieku należały do najbardziej nowoczesnych na Śląsku, co przedkładało się na wydobycie węgla kamiennego, ale również na rozwój potężnych fortun, jakie na przemyśle zbudowali Schaffgotschowie, Tiele-Wincklerowie oraz Henckel von Donnersmarckowie – podkreślał Tomasz Sanecki.

Do kogo należały bytomskie kopalnie? Przykładowo. Do Donnersmarcków należała m.in. kopalnia Vereinigte Karsten-Zentrum (powojenna KWK „Centrum” i „Dymitrow). Preussengrube, czyli późniejsza KWK Miechowice była własnością rodu Tiele-Wincklerów. Z kolei nieczynna już od wielu lat KWK Szombierki należała do jednego z najbogatszych przemysłowców na Śląsku – Karola Goduli i jego spadkobierczyni Joanny Gryzik.

Podczas prelekcji uczestnicy spotkania zapoznali się także z dziejami dwóch kopalń należących do rodu Schaffgotschów: Gräfin Johanna, czyli KWK Bobrek oraz „Hohenzollerngrube (KWK „Szombierki).

Prelekcja „Fortuna zrodzona z węgla. Historia bytomskich kopalń należących do śląskich rodów” to trzeci z wykładów z cyklu „Dziedzictwo Poprzemysłowe Bytomia – Kopalnie i Zakłady Górnicze”. Zadanie to zostało dofinansowane jako inicjatywa oddolna w ramach projektu „Zielony Kwartał KWK Rozbark – Edukacja Zielona Transformacja”.

Kolejne spotkanie „Bytom nie tylko stał węglem. Historia bytomskich kopalń rud cynku i ołowiu” odbędzie się w Hotelu przy Skarpie w Bytomiu-Rozbarku 6 marca 2026 roku o godz. 17:00. Wstęp wolny!

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

PKP Cargo w pierwszym kwartale zmniejszyło stratę netto do 45,8 mln zł

Grupa Kapitałowa PKP Cargo zakończyła pierwszy kwartał 2026 roku ze stratą netto na poziomie 45,8 mln zł, wobec 48,6 mln zł straty rok wcześniej - poinformowała spółka w piątkowym raporcie giełdowym.

Książka na weekend: „Odległe życie”. Australijska saga rodzinna – od hodowli owiec po roboty górnicze

Lata 50. i 60. ubiegłego wieku w Australii to czas poszukiwań pod ziemią surowców, dzięki którym mógł wzbogacić się kraj. Ale to jednocześnie konflikt z farmerami, hodowcami bydła i owiec, brutalne wejście w ich świat ukształtowany od pokoleń. Książka „Odległe życie” to świetna saga rodzinna pokazująca, jak walczyć o przetrwanie i podnieść się po tragicznych doświadczeniach.

Korski: Historia gumowego buta i sen o polskim węglu

Ponad pół wieku temu, u progu mojej zawodowej kariery zdarzył mi się mały dramat – pękła podeszwa mojego gumowego buta. Czytelnik roześmieje się, ale wtedy pobranie nowych butów było poważnym problemem.

Zaleze

Spacer po dzielnicy Załęże. Działała tu kopalnia Kleofas i huta Baildon

Gdyby nie huta Baildon i kopalnia Kleofas, katowickie Załęże w żaden sposób nie mogłoby się pochwalić przemysłowym charakterem. Polecamy spacer po tej dzielnicy. Tutaj naprawdę jest co zobaczyć.