Ubiegłotygodniowa międzynarodowa konferencja "Problemy bezpieczeństwa w budowie i eksploatacji maszyn i urządzeń górnictwa podziemnego" organizowanowa już po raz piąty przez lędzińskie Centrum Badań i Dozoru Górnictwa Podziemnego, tradycyjnie zgromadziła szerokie grono ekspertów zajmujących się badaniami, konstruowaniem, konserwacją urządzeń technicznych eksploatowanych w kopalniach.
Tematyka prezentowanych referatów pokazuje, jak wiele aspektów związanych z działalnością zakładów podziemnych oraz przedsiębiorstw okołogórniczych decyduje o bezpieczeństwie funkcjonowania i użytkowania maszyn. Jednym z takich zagadnień, wskazanych przez przedstawicieli CBiDGP - Józefa Kohuta i Andrzeja Dudę oraz Kompanii Węglowej SA - Krzysztofa Żurka, jest nadzór ekspercki nad remontami maszyn i urządzeń górniczych oraz ich podzespołów na przykładzie przenośnych pomp zatapialnych. Nadzór ekspercki na remontami dotyczy m.in. takich urządzeń i ich podzespołów, jak: pompy stacjonarne i zatapialne, przekładnie, kołowroty, hudryaulika siłowa i sterownicza, elementy obudów zmiechanizowanych, elementy przenośników zgrzebłowych, taśmowych, kolejek transportowych, kruszarek, silniki elektryczne, stacje transformatorowe, wentylatory główne i pomocnicze, wyłączniki stycznikowe, stacje manewrowe, urządzenia automatyki strerowniczej.Na czym polega nadzór ekspercki nad remontami? Jest to proces trzyetapowy. Pierwszy etap polega na określeniu zakresu rzeczowego remontu.
Drugi to audit, czyli dodatkowe oględziny maszyny, urządzenia bądź podzespołu w celu ewentualnego rozszerzenia zakresu remontu. I wreszcie końcowa faza, prowadzona już po remoncie, polegająca na odbiorze technicznym urządzenia, a wraz z nim sporządzenia niezbędnej dokumentacji: świadectwa, karty gwarancyjnej, wykazu części i podzespołów wymienionych w czasie remontu, wykazu części i podzespołów podlegających zwrotowi, w niektórych przypadkach raportu z wykonania pomiarów diagnostycznych. W odniesieniu do urządzeń budowy przeciwwybuchowej dodatkowo sprawdzane są dokumenty potwierdzające odbiór techniczny przez inspektora fabrycznego PREx z odpowiednimi uprawnieniami, potwierdzenie faktu przeprowadzenia remontu na karcie ewidencyjnej urządzenia. Ze względu na potrzebę identyfikacji remontowanych maszyn, urządzeń ich podzespołów wprowadzono technikę ich znakowania poprzez metkowanie i numerowanie oraz tworzenie dokumentacji fotograficznej.
Dzięki temu możliwe jest eliminowanie praktyk zamieniania tych części. Nadzór ekspercki stanowi swego rodzaju przegląd oraz kontrolę nad wieloma aspektami związanymi z eksploatacją urządzeń w zakładach podziemnych. Po pierwsze dostarcza kopalni informacji o przyczynach powstałych uszkodzeń i konieczności zwiększenia kontroli nad prawidłowym ich użytkowaniem. Po wtóre dostarcza informacji wykonawcom remontów oraz producentom maszyn i urządzeń o konieczności wprowadzenia zmian w ich konstrukcji bądź zastosowania materiałów zwiększających ich trwałość. Doświadczenia CBiDGP ze współpracy z Kompanią Węglową SA w zakresie nadzoru eksperckiego nad remontami pozwoliły sformułować kilka najważniejszych wniosków, wskazujących na korzyści, które dla przedsiębiorstwa płyną z faktu kontrolowania przebiegu procesu naprawy przez niezależnego eksperta. I tak wprowadzenie nadzoru eksperckiego w gospodarce remontowej przyczyniło się do zwiększenia dyscypliny i staranności w wykonywaniu prac, wyeliminowania nieuzasadnionych remontów oraz poprawy jakości usług remontowych. Z ekonomicznego punktu widzenia nadzór ekspercki pozwala na urealnienie kosztów prowadzonych remontów, czemu służy również prowadzenie remontów zgodnie z przyjętymi planami, zgodnymi z dobrą praktyką inżynierską, w oparciu o właściwą dokumentację. Specjaliści wskazują przy tym na konieczność zachowania niezależności pomiędzy zlecającym remont, wykonawcą demontażu, wykonawcą nadzoru eksperckiego oraz wykonawcą usług remontowych dla zapewnienia obiektywnej oceny stanu faktycznego i transparentności gospodarki remontowej kopalni.
I wreszcie niezwykle istotny aspekt działalności nadzoru eksperckiego nad remontem maszyn i urządzeń górniczych i ich podzespołów to wpływ na jakość i bezpieczeństwo pracy, m.in. poprzez podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych. Artykuł przygotowany został w oparciu o referat "Doświadczenia eksperckie w obszarze nadzoru nad remontami maszyn i urządzeń górniczych w Kompanii Węglowej SA na przykładzie przenośnych pomp zatapialnych" autorstwa Józefa Kohuta, Andrzeja Dudy z CBiDGP oraz Krzysztofa Żurka z KW SA, przedstawiony podczas V Międzynarodowej Konferencji "Problemy bezpieczeństwa w budowie i eksploatacji maszyn i urządzeń górnictwa podziemnego". Referat i szczegółowe informacje na temat nadzoru technicznego nad remontami dostępne są na stronie www.cbidgp.pl w zakładce Biuro Prasowe.
