fot: Tomasz Rzeczycki
Kopalnia kwarcu na Izerskich Garbach nazywana była w przeszłości kopalnią w chmurach
fot: Tomasz Rzeczycki
Najwyżej w Polsce położona Kopalnia Kwarcu Stanisław w Górach Izerskich od lat nie prowadzi wydobycia. Potwierdziły to dwie ostatnie kontrole przeprowadzone przez OUG Wrocław w latach 2020 i 2022. Prócz tego latem upłynął termin ważności planu ruchu. Mimo tego nadzór górniczy nie uważa tego za okoliczność stanowiącą naruszenie koncesji wydobywczej i nie planuje o wynikach kontroli powiadamiać organu koncesyjnego.
- Ostania kontrola zakładu górniczego Kopalnia Kwarcu Stanisław została przeprowadzona 11 sierpnia 2022 r., poprzednia miała miejsce 28 maja 2020 r. Stwierdzono brak śladów urabiania i transportu na poziomach roboczych. Ociosy wyrobisk nie wykazywały oznak wykonywania robót górniczych w okresie obowiązywania poprzedniego planu ruchu - informuje Anna Swiniarska-Tadla, rzecznik prasowy prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach.
Wydobycie w kopalni Stanisław prowadzone było prawdopodobnie do 2004 r. Tak wynika z zeznań świadków złożonych w procesie sądowym o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z 5 października 2021 r. ustanowiona została na rzecz każdoczesnego właściciela kopalni Stanisław służebność gruntowa, czyli prawo dojazdu do kopalni drogami leśnymi pozostającymi w zarządzie Nadleśnictwa Szklarska Poręba. Czy kopalnia korzysta z tego prawa?
- Nie stwierdziłem korzystania ze służebności przez właściciela kopalni, nie mogę jej jednak wykluczyć - odpowiada Jerzy Majdan, nadleśniczy Nadleśnictwa Szklarska Poręba.
Koncesja nr 3/2001 Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2001 r., w brzmieniu nadanym późniejszymi decyzjami, udzielona została na wydobywanie kwarcu, skał kwarcowych i kopaliny towarzyszącej, to jest skał metamorficznych łyszczykowo-gnejsowych ze złoża Stanisław. Koncesja ta w punkcie 5 stanowi, że nie narusza praw właścicieli nieruchomości gruntowych i nie zwalnia z obowiązku przestrzegania wymagań określonych przepisami, zwłaszcza prawa geologicznego i górniczego, ochrony i kształtowania środowiska, ochrony gruntów rolnych i leśnych, wód i przyrody.
- Nie oznacza to jednak, że uzyskanie koncesji spowodowało powstanie tych obowiązków po stronie przedsiębiorcy górniczego – ciążą one na nim niezależnie od decyzji uprawniającej do prowadzenia określonej działalności gospodarczej.
Ponadto, posiadanie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża nie obliguje do aktywnego prowadzenia przez cały okres jej obowiązywania działalności górniczej. Z uwagi na te okoliczności, zaniechanie wykonywania działalności górniczej w tej kopalni nie zostało zakwalifikowane jako naruszenie warunków określonych w koncesji - wskazuje Anna Swiniarska-Tadla.
Zgodnie z zapisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w przypadku gdy przedsiębiorca nie wypełnia warunków określonych w koncesji, w tym m.in. nie podejmuje określonej nią działalności albo trwale zaprzestaje jej wykonywania, organ koncesyjny jest zobowiązany podjąć określone działania. Konkretnie w drodze postanowienia wzywa wówczas przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń oraz określa termin ich usunięcia oraz może określić sposób usunięcia naruszeń. Niezastosowanie się przez przedsiębiorcę do takiego postanowienia uprawnia do cofnięcia koncesji bez odszkodowania.
Organ koncesyjny cofa koncesję w przypadku, gdy wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją. W przypadku Kopalni Kwarcu Stanisław organem koncesyjnym jest Marszałek Województwa Dolnośląskiego.
Nie zapowiada się jednak, aby OUG poinformowało oficjalnie Marszałka o braku prowadzenia wydobycia w kopalni Stanisław.
- Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu nie poinformował i nie planuje poinformowania Marszałka Województwa Dolnośląskiego o ustaleniach kontroli przeprowadzonej 11 sierpnia 2022 r. w zakładzie górniczym Kopalnia Kwarcu Stanisław - stwierdza Anna Swiniarska-Tadla.
Aktualnie dla zakładu górniczego Kopalnia Kwarcu Stanisław nie ma planu ruchu zatwierdzonego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu. Do OUG we Wrocławiu nie wpłynął też wniosek o zatwierdzenie nowego planu ruchu. Kopalnia więc formalnie nie może w chwili obecnej wznowić wydobycia.
