fot: Maciej Dorosiński
Sól jest wytwarzana w oparciu o solanki uwalniane z górotworu w trakcie prowadzenia robót górniczych w kopalni Budryk (na zdjęciu) oraz z solanek gromadzących się w wyrobiskach byłej kopalni Dębieńsko
fot: Maciej Dorosiński
Kopalnia Budryk, należąca do Jastrzębskiej Spółki Węglowej, szykuje się do jubileuszowych obchodów. 14 marca minie bowiem 30 lat od chwili, gdy na powierzchnię wyjechała pierwsza tona węgla z ornontowickiego zakładu.
Pierwszą imprezą z okazji jubileuszu będzie wydarzenie pn. „Kopalnia w Arterii Ornontowicach”, które odbędzie się 2 marca w Centrum Kultury i Promocji ARTeria. W jego ramach dostępna będzie galeria posterowa upamiętniająca prof. Witolda Budryka oraz dorobek kopalni. Dla osób powyżej 13 roku życia, przygotowano atrakcję w postaci gogli VR umożliwiających wirtualne zwiedzanie kopalni. Stanowiska z goglami przygotowuje Zespół „Strefy Sztygara i nie tylko…” przy współudziale JSW IT Systems.
Na 6 kwietnia w ramach obchodów jubileuszowych zaplanowano nabożeństwo oraz pokaz, w którym główną rolę odegrają światło i dźwięk. Nabożeństwo rozpocznie się o godz. 18. Po nim na kopalnianym parkingu rozpocznie się pokaz, który ma trwać godzinę.
Ponadto w ramach obchodów odbędą się wydarzenia dedykowane pracownikom kopalni. Są to sportowy rajd, który zaplanowano na 25 maja oraz turniej piłki nożnej, który ma się odbyć 16 czerwca. W rajdzie będą mogli wystartować biegacze, rowerzyści oraz amatorzy nordic walking. Po pokonaniu trasu będzie można zwiedzić zakład przeróbki mechanicznej węgla. Nie będzie to jednak możliwe dla dzieci poniżej 5 roku życia.
Kopalnia Budryk jest jedną z najnowocześniejszych kopalń w kraju. Ponadto jest najgłębszą kopalnią węgla kamiennego w Polsce - w 2015 r. należący do niej szyb VI został zgłębiony do 1320 m.
Zakład zlokalizowany w Ornontowicach był budowany w latach 1978 - 1994. Wydobycie węgla rozpoczęto w marcu 1994 r. w ramach rozruchu technologicznego, a formalną działalność eksploatacyjną podjęto rok później. W 2008 r. kopalnia została włączona w struktury Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Złoże znajduje się na terenie Ornontowic, Gierałtowic, Mikołowa, Orzesza i Czerwionki-Leszczyn. Obszar górniczy złoża Ornontowice I wynosi 35,97 km kw, natomiast Ornontowice II to 4,63 kw kw. Zasoby operatywne wynoszą 223,5 mln t, a typ produkowanego węgla to 34.2. Zakładem kieruje dyrektor Zbigniew Czarnecki. Patronem zakładu od samego początku jest prof. Witold Budryk, czyli jedna z legend polskiego i światowego górnictwa.
Witold Budryk urodził się 24 lutego 1891 r. w Białymstoku. Jako pierwszy w Polsce uzyskał tytuł doktora nauk technicznych z zakresu górnictwa. Studia, które podjął w Instytucie Górniczym w Petersburgu, przerwał wybuch I wojny światowej. Ze względu na trudne warunki materialne łączył naukę z pracą zarobkową, kontynuując ją w zależności od możliwości znalezienia zatrudnienia kolejno na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej, Politechniki Warszawskiej oraz na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej w Krakowie, gdzie w 1924 r. uzyskał dyplom inżyniera górniczego. Po uzyskaniu dyplomu objął stanowisko kierownika robót górniczych w kopalni Modrzejów. Zdobyte w czasie kilkunastu lat studiów, gruntowne podstawy teoretyczne, poparte bogatym doświadczeniem praktycznym skłoniły go do naukowego opracowania problemów, z którymi zetknął się w pracy górniczej.
Pierwszym zagadnieniem, którego opracowania się podjął, była podsadzka. Opracowane, teoretyczne podstawy tego zagadnienia przedstawił w pracy ,,Ruch podsadzki płynnej w rurociągach zamulających", którą przedłożył jako pracę doktorską na wydziale Górniczym Akademii Górniczej. Praca, której recenzentem był prof. Czeczott została pozytywnie oceniona i obroniona, a po podjęciu uchwał Rady Wydziału i Senatu Akademii, dyplom doktora nauk technicznych został wręczony Witoldowi Budrykowi 21 czerwca 1928 r.
Praca doktorska jak i przedłożona w rok później praca habilitacyjna Depresja cieplna zyskały powszechne uznanie i otwarły Witoldowi Budrykowi drogę do kariery naukowej. W 1930 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1937 r. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego.
W latach 1930-1945 był kierownikiem Katedry Górnictwa i Przeróbki Mechanicznej, organizatorem i dziekanem Wydziału Górniczego, Kierownikiem Katedry Aerologii i Hydromechaniki Górniczej (1945-1958). Od 1956 do 1958 r. był rektorem Akademii Górniczo- Hutniczej. W 1952 r. został mianowany członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk, gdzie objął kierownictwo Komitetu Górnictwa.
W 1954 r. z jego inicjatywy powstał w ramach Akademii Zakład Mechaniki Górotworu PAN, którego został kierownikiem. Stworzył oryginalną, uznaną w świecie, polską szkołę inżynierów górniczych, zwaną szkołą Budryka.
W badaniach naukowych zajmował się szeregiem zagadnień związanych między innymi z eksploatacją złóż, pożarami podziemnymi, zagrożeniami tąpaniami, występowaniem fali ciśnień, przemieszczeniami górotworu, wzbogacaniem węgla i rud. Wyniki badań, wprowadzane z powodzeniem do praktyki górniczej udostępnił w około 120 pracach ogłoszonych drukiem w językach polskim, francuskim, niemieckim. Za ogromne zasługi dla nauki i górnictwa został odznaczony najwyższymi odznaczeniami państwowymi i górniczymi.
