Komunikacja pomiędzy powierzchnią i podziemnymi wyrobiskami kopalń zaadaptowanych dla ruchu turystycznego to spore wyzwanie

Trasa wodna w Sztolni Królowa Luiza funkcjonuje od 14 września 2018 roku

Rozwój turystyki industrialnej, przygodowej oraz geoturystyki daje nowe perspektywy licznym polskim kopalniom trafiającym do likwidacji. Udostępnienie podziemnych kopalń niesie jednak za sobą problemy, którym trzeba sprostać, by móc bezpiecznie, a zarazem ekonomicznie prowadzić ruch turystyczny.

Komunikacja pomiędzy powierzchnią i podziemnymi wyrobiskami kopalń zaadaptowanych dla ruchu turystycznego to jedno z największych wyzwań. Górnicze wyciągi szybowe wyposażone w tradycyjne szole nie zawsze stanowią najlepsze rozwiązanie. Wymagają bowiem ciągłej obsługi przez liczną załogę. Są ponadto bardzo kosztowne w zakupie i eksploatacji, a bywają też przyczyną dyskomfort u turystów. Z doświadczeń zebranych przez pracowników obsługujących turystów wynika, że nie budzą wśród nich specjalnego zaufania. Poza tym naczynia wyciągowe górniczych wyciągów szybowych rzadko są dostosowane do obsługi osób z niepełnosprawnościami. Okazuje się jednak, że górnicze wyciągi szybowe w kopalniach podziemnych udostępnionych turystycznie mogą być zastąpione przez specjalne urządzenia transportowe. Interesujący projekt opatentowali specjaliści z Przedsiębiorstwa Budowy Szybów w Tarnowskich Górach. W szybie Wyzwolenie kopalni Królowa Luiza w Zabrzu, który wchodzi obecnie w skład obiektu Sztolnia Królowa Luiza, zaprojektowali i wykonali układ transportu dwoma urządzeniami dźwignicowymi do pionowego przemieszczania osób, materiałów, a także wykonywania prac, kontroli i napraw obmurza szybu.

- Dźwig osobowy sterowany z poziomu pracy pozwala na wydatne zmniejszenie kosztów infrastruktury i obsługi. Jednocześnie spełnione są wszystkie wymagania stosowane dla klatki górniczego wyciągu szybowego, a zwiedzającym zapewnione jest poczucie pobytu w szybie kopalni. Dodatkowo jedno z urządzeń może być wykorzystywane do ewakuacji osób w przypadku zatrzymania w szybie drugiego – wyjaśnia dr inż. Paweł Kamiński, projektant z PBSz.

Dziesięć lat temu w Zabytkowej Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach zdecydowano się wymienić wyciąg szybowy na nowoczesny dźwig osobowy, trochę przypominający swym wyglądem windę w wieżowcu. Budżet kopalni jest skromny. Ciągle trzeba szukać rezerw i oszczędności, a przy okazji inwestować, podobnie zresztą jak dzieje się to w całej górniczej branży. Dzięki nowej inwestycji z listy płac zniknęli dwaj maszyniści wyciągowi. Sygnaliści nie utracili zatrudnienia, choć zmieniono im zakres obowiązków. Odpowiadają za prowadzenie ewidencji zjazdów i wyjazdów, podają dzwonkiem sygnały, aby utrzymać górniczy klimat miejsca i współpracują z przewodnikami.

Ostatnie miesiące były również okresem intensywnych robót zabezpieczających w Kopalni Soli Wieliczka. Miały one na celu bezpieczne funkcjonowanie obiektu obecnie i w przyszłości, zapobieganie zagrożeniom naturalnym i niwelowanie skutków wielowiekowej eksploatacji. Z jednej strony kontynuowane były prace górnicze, z drugiej projektowane kolejne wieloletnie inwestycje, szczególnie te związane z górniczymi szybami Kościuszko, Kinga i Daniłowicz. Główne działania ukierunkowane były na aktualizację analiz i dokumentacji związanych z wyrobiskami pionowymi, planowanie szeregu inwestycji związanych m.in. z przenoszeniem infrastruktury technicznej z szybu Kościuszko, a także przebudową tegoż szybu wraz z montażem w nim nowoczesnego wyciągu szybowego.