Kiedy przychodzi do wyboru spośród zróżnicowanych ofert, zespoły przetargowe w spółkach węglowych zwykle stają przed dylematem: przedkładać jakość czy cenę? Czy sugestie kierowanej przez Pana komisji mają być pomocne w racjonalnym rozstrzyganiu takiej alternatywy?
Nadrzędnym celem działania komisji będzie opiniowanie przydatności dla górnictwa szeroko rozumianych środków ochrony indywidualnej, dobrowolnie zgłaszanych do oceny przez producentów i dystrybutorów takiego sprzętu. Komisja będzie zarazem inicjowała i inspirowała wprowadzanie do praktyki górniczej nowych wzorów i rozwiązań, a także zachęcała do podejmowania poszukiwań w tym zakresie w krajowym zapleczu naukowo-badawczym. Na pewno będziemy przy tym wykorzystywali doświadczenia organizacyjne i metodyczne Komisji ds. Zagrożeń Zdrowia Czynnikami Środowiska Pracy w Zakładach Górniczych, która do maja 2007 roku działała przy Wyższym Urzędzie Górniczym.
Inicjatywa pracodawców sugeruje potrzebę takiego wsparcia.
Coraz bogatsza oferta środków ochrony indywidualnej powoduje, że ich selekcja, rzeczywiście, wzmaga trudność z poprawnym wyborem. Z roku na rok liczba proponowanych rozwiązań rośnie, zarówno w całym zakresie ochron, jak i pojedynczych asortymentów. Jednocześnie wzrasta liczba parametrów technicznych i użytkowych, które charakteryzują poszczególne rozwiązania ochron, co każe się zastanawiać nad możliwościami i celowością ich stosowania na określonych stanowiskach pracy. Jeżeli do tego dodać zróżnicowaną cenę wyrobów oraz wskazania czasu ich bezpiecznego użytkowania, to przetarg przypomina poruszanie się w prawdziwym labiryncie...
... prowadzącym niekiedy do sal sądowych.
Istotnie, zdarzają się zastrzeżenia prawne. Wynikają one z ustaleń ustawy o zamówieniach publicznych, na które często powołują się dystrybutorzy, zarzucając pracodawcom górniczym stronniczość i działania ograniczające wolną konkurencję. Powodem zastrzeżeń bywają katalogi wzorów środków ochrony osobistej, stosowane w niektórych spółkach dla ułatwienia prac komisji przetargowych. W konsekwencji dochodzi do postępowań sądowych, do wielokrotnego unieważniania przetargów, co utrudnia dostarczenie środków ochrony na stanowiska pracy.
Komisje przetargowe są też poddane innego rodzaju presji. Nie daj Boże wypadku...
... gdyż wtedy prawidłowość dokumentacji stosowanych środków ochrony osobistej bada policja, prokuratura i komisje powypadkowe urzędów górniczych. Nabiera to szczególnego znaczenia w coraz liczniejszych sytuacjach postępowań, w których brana jest pod uwagę możliwość spowodowania zagrożenia lub wypadku w następstwie nieprawidłowo dobranej odzieży lub innej ochrony. Proszę też pamiętać o złożonych wymaganiach dyrektywy 89/686/EWG, dotyczącej środków ochrony indywidualnej i nakładającej obowiązek precyzyjnego dokumentowania każdego takiego środka wprowadzanego na rynek.
Kto może zabiegać o sąd komisji?
Wzory środków ochrony indywidualnej opiniujemy na wnioski zakładów górniczych, występujących z zapytaniami o przydatność wskazanego asortymentu do konkretnych warunków ich stosowania w określonej kopalni lub nawet na wybranych stanowiskach pracy. Odpowiadamy również na wnioski producentów lub upoważnionych przez nich krajowych dystrybutorów takich środków. Ta grupa wnioskodawców oczekuje zazwyczaj potwierdzenia ich przydatności do stosowania w górnictwie oraz prawidłowości dołączanej dokumentacji. Swój pogląd komisja przedstawia wreszcie na potrzeby państwowych organów nadzoru górniczego.
Przypuszczam, że wydanie przez komisję opinii poprzedzają skomplikowane badania, prowadzone w wielu płaszczyznach.
Komisja opracowała szczegółowe zasady postępowania opiniodawczego i związane z nim wzory dokumentów, które dostarcza zainteresowanym stronom na ich żądanie. Podstawową zasadą, opartą na wspomnianej dyrektywie, jest określenie przydatności danego środka w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych, zgodnych z obowiązującymi normami przez jednostkę akredytowaną i wydaniu dokumentu określającego zgodność z tymi wymaganiami, czyli znaku „CE”, przez jednostkę notyfikowaną w Unii Europejskiej. Bywa jednak – zwłaszcza w kontekście szczególnych warunków górniczego środowiska pracy – że są one niedostateczne i trzeba przeprowadzać dodatkowe badania laboratoryjne w wyspecjalizowanych jednostkach. Przed sformułowaniem opinii komisja sięga też do badań użytkowych w rzeczywistych warunkach pracy górników, traktując ich wyniki jako jedną z najważniejszych przesłanek. Dzieje się tak zwłaszcza w odniesieniu do odzieży roboczej i ochronnej. Wiadomo przecież, że ograniczenia przestrzenne i wynikające z nich nienaturalne częstokroć pozycje ciała górników pod ziemią przy niekorzystnym mikroklimacie w istotny sposób wpływają na projektowanie, dobór i użytkowanie odzieży i innych środków ochronnych. Więcej: rozpisujemy ankiety wśród górników, chcąc poznać ich indywidualne oceny jakości i przydatności stosowanych ochron. Wszystko to składa się na sformułowanie ostatecznych opinii komisji.
