Kolejny szyb do likwidacji – teraz przyjdzie pora na energię i gaz z metanu

Brygady szybowe OKD w trakcie przygotowania szybu w ruchu ČSM Północ do likwidacji.

Po zasypaniu szybu wentylacyjnego w ruchu Południe ostatniej czeskiej kopalni węgla kamiennego ČSM, spółka OKD rozpoczęła zasypywanie szybu wentylacyjnego w ruchu Północ. Rozpoczęcie likwidacji poprzedziło wykonanie 87 zapór przeciwwybuchowych zamykających wyrobiska kopalni. We pierwszych dniach wrześnIa wyłączono również główny wentylator kopalniany zlokalizowany  ruchu Północ. 

W czerwcu doszło już do wyłączenia wentylatora w części południowej. Wszystkie pracowały nieprzerwanie przez cały okres istnienia kopalni, zapewniając dopływ powietrza i warunki mikroklimatyczne na dole, co umożliwiało codzienną pracę górników i eksploatację wszystkich niezbędnych urządzeń górniczych. 

- Zamknięto otwory przeciwwybuchowe w korycie szybu ruchu ČSM-Północ na głębokości 590 m, a główny wentylator został wyłączony, co całkowicie przerwało wentylację podziemnych wyrobisk przepływowym strumieniem powietrza. Otwory wentylacyjne na tamach zamykających wyrobiska zostały zabezpieczone odpadem poflotacyjnym – doprecyzował David Hájek, dyrektor ds. likwidacji kopalni.

Zasypywanie północnego szybu wentylacyjnego jest prowadzone nieprzerwanie 24 godziny na dobę przez około 11 dni. 

Taśmociąg pracuje pełną parą

- Zużyjemy w sumie 44 tys. m sześć.  odpadów poflotacyjnych, produktu ubocznego przeróbki węgla, który przygotowaliśmy jeszcze w trakcie prowadzenia wydobycia. W celu transportu materiału w rejon szybu zbudowaliśmy cztery przenośniki taśmowe o łącznej długości 672 m. Materiał podsadzkowy jest wsypywany do szybu o głębokości prawie kilometra poprzez spadek z ostatniego taśmociągu – wyjaśnił w szczegółach Vladimír Polášek, kierownik ds. transportu w OKD.

W pobliżu szybu utworzono również strefę bezpieczeństwa. Stale mierzone jest tam stężenie metanu i innych gazów, a w przypadku wykrycia stężenia przekraczającego dopuszczalny poziom, prace będą musiały zostać przerwane.

- Po zakończeniu całego procesu rura szybowa zostanie zabezpieczona tzw. pokrywą depresyjną. Likwidacja obejmuje również wypełnienie kanału wentylacyjnego prowadzącego z powierzchni, od wentylatorów głównych do wyrobisk podziemnych, mieszanką cementowo-popiołową w ilości 1700 m sześć – dodał David Hájek.

Był węgiel, będzie metan

Jeszcze w październiku zostanie oddany do użytku blok kogeneracyjny służący do produkcji energii elektrycznej i ciepła z metanu na własne potrzeby spółki OKD, a także na sprzedaż podmiotom zewnętrznym.

W tym celu w podziemnych wyrobiskach likwidowanej kopalni zainstalowano wcześniej rurociąg odgazowujący do planowanej eksploatacji metanu. Gaz kopalniany będzie wydobywany na powierzchnię przez stację odmetanowanie w ruchu północnym. To właśnie tam zainstalowano jednostkę kogeneracyjną do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z gazu kopalnianego.

- Nasz pierwszy projekt poeksploatacyjny jest bliski uruchomienia. Dzięki kogeneracji znacząco obniżymy koszty zakupu energii ze źródeł zewnętrznych. Rozruch planujemy w październiku. Jednostka kogeneracyjna ma działać na stałe od pierwszego kwartału przyszłego roku – wskazał Martin Džanaj, prezes zarządu OKD.

OKD utworzyło rezerwę w wysokości 3,3 mld koron na techniczną likwidację kopalni ČSM. Obejmuje ona ekologiczną likwidację urządzeń wykorzystywanych w kopalni i w przeróbce węgla, zamknięcie poziomych i nachylonych szybów kopalnianych zaporami przeciwwybuchowymi, likwidację wyrobisk oraz rozbiórkę obiektów powierzchniowych w strefach ochronnych wyrobisk i obiektów zakładów przeróbczych. 

Do likwidacji części kopalni OKD wykorzystuje własne specjalistyczne ekipy i maszyny, korzystając też z pomocy firm górniczych i budowlanych, także w zakresie rozbiórek powierzchniowych. Prace, które doprowadzą do bezpiecznej likwidacji kopalni potrwają do IV kwartału 2028 roku.