Kolejny etap rewitalizacji terenów dawnej KWK Rozbark

Rozpoczęliśmy budowę Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej - ogłosił w piątek Mariusz Wołosz, prezydent Bytomia. To kolejny etap rewitalizacji terenów dawnej KWK Rozbark, gdzie powstaje Zielony Kwartał, który ma wykorzystywać i edukować na temat odnawialnych źródeł energii.

- Żadna kopalnia nie mogła funkcjonować bez łaźni. Choć dziś łaźni już tutaj nie ma, to w jej miejscu i na jej wzór powstanie nowy budynek, czyli Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej. Projekt warty ponad 10 mln zł, z czego dofinansowanie z Unii Europejskiej pokryje około 5,8 mln zł - powiedział Wołosz podczas piątkowej konferencji prasowej.

Centrum będzie miało prawie 1000 m kw. powierzchni, stalowe okna i ceglaną elewację w stylu oryginalnej łaźni z przełomu XIX i XX w. Wewnątrz znajdzie się lokal gastronomiczny o nazwie Szynk Klub Rozbarski, nawiązujący do tradycji dawnych górniczych szynków, oraz pokój stylizowany na dawne rozbarskie mieszkanie - Izba Rozbarska, Izba Tradycji i Nowoczesności oraz lokal handlowo-usługowy. Obiekt ma być gotowy w 2025 r.

- W ramach różnych inicjatyw zamierzamy przypominać o historii kopalni i dzielnicy, nawiązując do jej kultury i tradycji. Chcemy także edukować ludzi na temat odnawialnych źródeł energii. Docelowo na terenie Zielonego Kwartału planujemy stworzyć unikalny miks energetyczny i w oparciu o funkcjonujące instalacje pokazywać, jak to działa, aby ludzie przestali bać się OZE. To do tego idealne miejsce. Kiedyś wydobywano tutaj węgiel, w przyszłości będziemy tutaj produkować energię z alternatywnych źródeł - wyjaśnił Dobromir Bujak, prezes KS Skarpa Bytom.

W listopadzie 2023 r. Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego ogłosił przyznanie 10 regionalnym projektom w sumie 277 mln zł z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji Unii Europejskiej na ponowne wykorzystanie terenów zdegradowanych. Wśród nich znalazły się trzy dotacje dotyczące terenów dawnej KWK Rozbark w Bytomiu, dla których kwota dofinansowania wyniosła 34,5 mln zł. Ma tam powstać Zielony Kwartał, gdzie produkowana będzie energia z odnawialnych źródeł (wiatru, słońca, wody, ale też biogazu i wodoru), zasilająca m.in. centrum wspinaczkowe, obiekt szkoleniowo-noclegowy czy planowane osiedle 20 domków dla osób starszych. Elementem całej inwestycji jest Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej.

Skarpa Bytom to klub sportowy, który działa i zarządza Centrum Sportów Wspinaczkowych, utworzonym w budynkach dawnej KWK Rozbark. Otwarto je w 2021 r. To największy tego typu obiekt w Polsce i jeden z największych w całej Europie. Ma około 3000 m kw. powierzchni wspinaczkowej. Ścianki znajdują się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Do tego centrum dysponuje m.in. siłownią i saunami.

KWK Rozbark (pierwotnie Heinitzgrube) powstała w 1870 r. Doszło tam do największej katastrofy górniczej na obszarze dzisiejszej Polski. W 1923 r. w wyniku wybuchu gazów oraz pyłu węglowego zginęło 145 górników, co upamiętnia pomnik w miejscu zbiorowej mogiły na cmentarzu przy ul. Leopolda Staffa. Po II wojnie światowej na terenie zakładu utworzono obóz pracy. Wydobycie zakończono w 2004 r.