Kamieniołom przy autostradzie A-4, koło Góry Świętej Anny, może zostać rezerwatem przyrody

Dawne kamieniołomy wapienia znajdują się już pod ochroną na terenie rezerwatów i parków krajobrazowych od Dolnego Śląska po Małopolskę

Nieczynna kopalnia odkrywkowa wapienia triasowego we wsi Ligota Dolna niedaleko Góry Świętej Anny trafiła w tym roku na listę proponowanych rezerwatów przyrody województwa opolskiego. Kamieniołom, który był eksploatowany w XIX i XX wieku, znajduje się niedaleko autostrady A-4, przecinającej Górę Świętej Anny.

W przygotowanym w pierwszym półroczu tego roku opracowaniu pod nazwą „Ekspertyza kierunków rozwoju sieci opolskich rezerwatów przyrody” nieczynny kamieniołom pojawia się jako proponowany rezerwat przyrody Ligota Dolna Łom. Miałby on zajmować 2,4 ha powierzchni. Miejsce to położone jest na terenie Nadleśnictwa Strzelce Opolskie, w gminie Strzelce Opolskie.

W opracowaniu zapisano, że celem utworzenia rezerwatu byłoby zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych profili geologicznych formacji gogolińskiej i górażdżańskiej środkowego triasu, jako ważnego litostratotypu tych warstw, a także zachowanie form krasowych.

„Nieczynny kamieniołom obejmuje jedne z najcenniejszych w regionie odsłonięć wapieni środkowego triasu obejmujących formację górażdżańską i gogolińską. W dnie występuje 10 m warstwa górnych warstw gogolińskich, a nad nim maksymalnie 8 m spągowej części warstw górażdżańskich” - zapisano w uzasadnieniu propozycji. Teren proponowanego rezerwatu podlega już w pewnym stopniu ochronie, gdyż jest to Park Krajobrazowy Góra Św. Anny, a od niedawna także Obszar Natura 2000 Góry Świętej Anny PLH160002.

Gdyby propozycja znalazła uznanie w zgłoszonej formie, rezerwat w kamieniołomie koło Ligoty Dolnej byłby jednym mniejszych powierzchniowo na terenie województwa opolskiego. Obecnie najmniejszą powierzchnię ma w tym województwie rezerwat przyrody Przyłęk, liczący 0,94 ha, a największą powierzchnię - rezerwat Rozumice, zajmujący 93,10 ha.

Powstanie rezerwatu nie jest jednak przesądzone. W przeszłości zdarzało się, że zgłaszane były propozycje tego rodzaju form ochrony przyrody, które później z różnych względów odrzucano.

- Eksperci opracowujący ekspertyzę przeanalizowali pojawiające się dotychczas propozycje rezerwatów przyrody w wyniku czego stwierdzono, że następujące propozycje nie będą brane pod uwagę w toku dalszych prac: Bażantka, Buczyny koło Jastrzygowic, Bziniczka, Chrzelice, Dzików, Grąd w Kuźnicy, Górażdże, Krystyna, Nagłów, Pleśnicki Las, Rogów, Topiel, Urszulanów - stwierdza Alicja Majewska, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu

Obecnie na terenie województwa opolskiego jest 37 rezerwatów, z których najmłodszy został ustanowiony w 2019 r. i jest to rezerwat Śnieżyca.

W południowej Polsce znaleźć można więcej przypadków objęcia różnymi formami ochrony kamieniołomów wapienia. Nieczynne kamieniołomy tego surowca znajdują się na terenie parków krajobrazowych i rezerwatów także np. na Dolnym Śląsku i w Małopolsce.