fot: WUG
Seminarium poprowadził wiceprezes WUG Piotr Wojtacha
fot: WUG
Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej zlikwidowanych zakładów górniczych w Wyższym Urzędzie Górniczym w Katowicach obchodzi w tym roku 20-lecie swojej działalności. Z okazji tego jubileuszu w czwartek, 6 czerwca, odbyło się seminarium zorganizowane przez WUG, na którym mówiono o tym, jak ważne jest gromadzenie, przechowywanie i udostępnianie dokumentacji mierniczo-geologicznej - poinformowała portal netTG.pl Anna Swiniarska-Tadla, rzecznik prasowy Urzędu.
Seminarium zorganizowano w budynku Łaźni Łańcuszkowej Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Zaproszonych gości przywitał wiceprezes WUG Piotr Wojtacha, wiceprezes WUG. W spotkaniu uczestniczyli m.in. członkowie dawnego kierownictwa Archiwum, czyli Zdzisław Kulczycki, Piotr Trzcionka i Jan Dulewski.
- Ci trzej panowie są ojcami założycielami Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej. To sformułowanie oddaje w pełni wkład pracy, jaki włożyli w powstanie Archiwum – podkreślił wiceprezes Wojtacha.
Wśród prelegentów seminarium znaleźli się: Piotr Kujawski, dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem Wyższego Urzędu Górniczego, prof. Andrzej Kowalski z Głównego Instytutu Górnictwa, Zdzisław Kulczycki, wieloletni dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem Wyższego Urzędu Górniczego, Janusz Orlof, zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem Wyższego Urzędu Górniczego oraz Włodzimierz Mosór, obecny dyrektor Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej zlikwidowanych zakładów górniczych w Wyższym Urzędzie Górniczym.
Referatów wysłuchali licznie przybyli przedstawiciele miast i gmin górniczych, stowarzyszeń, przedsiębiorców, uczelni wyższych, jednostek naukowo-badawczych oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, dzięki którego dofinansowaniu Archiwum wyposażono w nowoczesny sprzęt. Spotkaniu towarzyszyła wystawa materiałów ze zbiorów Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej WUG.
Dyrektor Departamentu OSG, Piotr Kujawski mówił m.in. o historii tworzenia Archiwum. Bezpośrednim impulsem do jego powstania był proces restrukturyzacji polskiego górnictwa, zawierający w sobie stopniową likwidację zdolności produkcyjnych górnictwa węglowego. W 1996 r. w Departamencie Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem Wyższego Urzędu Górniczego rozpoczęto prace studialne nad utworzeniem Archiwum.
- Było to zadanie o tyle trudne, że wówczas nie istniały przepisy regulujące tworzenie takiej jednostki – mówił Piotr Kujawski.
Dlatego też pracownicy Departamentu Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem korzystali z doświadczeń brytyjskich, udając się na wyjazd służbowy w celu zapoznania się z tamtejszymi zasadami i metodami archiwizacji, przetwarzania i udostępnia dokumentacji mierniczo-geologicznej.
W efekcie w styczniu 1999 r. w strukturach Departamentu Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem Wyższego Urzędu Górniczego utworzono Centrum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej Zlikwidowanych Zakładów Górniczych (pierwsza nazwa) z siedzibą w Katowicach przy ul. Mikołowskiej 100.
O tym, że gromadzona w Archiwum dokumentacja, to coś więcej niż materiały niezbędne np. do planowania przestrzennego czy inwestycji na terenach pogórniczych, przekonywał prof. Andrzej Kowalski z Głównego Instytutu Górnictwa, który opowiadał m.in. o historycznych mapach górniczych, niegdyś sporządzanych ręcznie przez kartografów.
- To są dzieła sztuki. Radość patrzeć na takie mapy – podkreślał prof. Kowalski.
Zastępca dyrektora Departamentu OSG, Janusz Orlof wyjaśnił natomiast, w jaki sposób mapy górnicze służą m.in. w dochodzeniu roszczeń z tytułu szkód pochodzenia górniczego. Nawet te sprzed kilkudziesięciu czy kilkuset lat mogą pomóc w rozwikłaniu zagadki powstałego współcześnie zapadliska.
Obecnie w Archiwum zgromadzone są dokumentacje (lub ich części) z 584 zlikwidowanych zakładów górniczych, w tym: 133 z podziemnych oraz 451 z odkrywkowych i otworowych zakładów górniczych. Na koniec 2018 r. zgromadzony zasób obejmował ponad 109 tysięcy dokumentów, z czego niemal 50 proc. stanowią dokumenty kartograficzne. Dokumenty tekstowe liczą ponad 700 mb. Najstarsze dokumenty, które znajdują się w posiadaniu Archiwum, pochodzą z początku XIX w. (plan sytuacyjny terenu Huty Fryderyk w Piasecznej z 1803 r., obecnie część Tarnowskich Gór).
