fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Nowe rozwiązania mają usprawnić proces wydobycia. Tak jest m.in. w kopalni Budryk, produkującej od lat najwyższej jakości węgiel koksowy typu 35
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Jastrzębska Spółka Węglowa do 2030 r. zamierza wydać 22 mld zł na inwestycje, z czego 4 mld zł miałaby przeznaczyć na projekty środowiskowe. Bezpieczeństwo pracy i jej wydajność również należą do priorytetów.
Grupa kapitałowa JSW jest największym producentem węgla koksowego hard w Unii Europejskiej i jednym z wiodących producentów koksu używanego do wytopu stali. Produkcja i sprzedaż węgla koksowego oraz produkcja, sprzedaż koksu i węglopochodnych stanowią podstawową działalność grupy JSW. Nowe rozwiązania mają usprawnić proces wydobycia. Tak jest m.in. w kopalni Budryk produkującej od lat najwyższej jakości węgiel koksowy typu 35, z którego powstają mieszanki kierowane później do koksowni. Budryk, jak każda polska kopalnia, schodzi z wydobyciem coraz niżej. Konieczna jest zatem rozbudowa sieci wentylacyjnej i połączenia najgłębszego poziomu zgodnie z planem do końca 2024 r. z szybami wydechowymi V oraz Aniołki znajdującymi się na obszarze kopalni Knurów. W obydwu wypadkach połączenia wentylacyjne z tymi szybami wydatnie wpłyną na komfort pracy załóg, redukcję zagrożenia klimatycznego i metanowego oraz ogólną poprawę sieci wentylacyjnej. Na obszarze ornontowickiej kopalni w kierunku zachodnim prowadzone są intensywne roboty drążeniowe wyrobisk wentylacyjnych mających zapewnić połączenie poziomu 1290 ze wspomnianym szybem wentylacyjnym Aniołki. Do końca sierpnia ub.r. wykonano w ramach projektu zbicia z Aniołkami ponad 1200 m na przekopie technologicznym 4, przekopie Cz do pokładu 405/2, pochylni Cz do pokładu 405/2, przekopie nr 1 do pokładu 405/1 oraz chodniku Cz wentylacyjnym w pokładzie 405/1. Inwestycja, której realizacja potrwa trzy lata, zakłada wydrążenie ok. 6900 m wyrobisk, z czego 1800 m wyrobisk przekopowych i 5100 m wyrobisk węglowych.
Ekonomia i wydobycie
Wyniki prac powołanego przez zarząd JSW zespołu ekspertów jednoznacznie wykazały, że połączenie wentylacyjne obu zakładów jest rozwiązaniem znacznie tańszym niż budowa nowego szybu wentylacyjnego na terenie kopalni w Ornontowicach. Ponadto, w wyniku zwiększenia ilości przepływającego powietrza, obniży się poziom zagrożenia metanowego. Inwestycja ustabilizuje również sieci wentylacyjne w Budryku oraz pozwoli na eksploatację większych ilości węgla. Połączenie poprawi ponadto warunki klimatyczne, co będzie miało niebagatelny wpływ na komfort pracy załogi i efektywność gospodarowania czasem pracy.
Warto przypomnieć, że w ostatnich latach kopalnia Budryk inwestowała w poziom 1290, który udostępniono poprzez pogłębienie szybu VI, wydrążenie z poziomu 1050 głównego przekopu odstawczego oraz jego przedłużenie na poziom 1290 przekopem C-1. W ten sposób udostępniono strategiczne dla przyszłości kopalni pokłady: 405/1 oraz 405/2. Ich eksploatacja wydłuży żywotność kopalni o kilkadziesiąt lat! Docelowo Szyb VI będzie podstawowym szybem zjazdowym załogi na poziom 1290 dla eksploatacji pokładów 405/1 i 405/2 obfitujących w wysokiej jakości węgiel koksowy. Ich eksploatacja znacząco przyczyni się do realizacji założonego poziomu wydobycia, a także poprawy wyników finansowych kopalni.
Innowacyjne rozwiązania
Jastrzębska Spółka Węglowa inwestuje również w transport dołowy i jego bezpieczeństwo. Szczególny nacisk położono przy tym na podniesienie poziomu bezpieczeństwa. Pod tym względem przoduje ruch Borynia kopalni Borynia-Zofiówka. Pod koniec ub.r. wprowadzono tam do użytku kolejki z mobilnym oświetleniem stacji materiałowych na poziomie 838 m. W newralgicznych punktach kopalni zestawy transportowe wyposażone zostały w sterowanie radiowe. Przy tak dużym tonażu materiałów, podczas załadunku i rozładunku operator wciągarek znajduje się w strefie zagrożenia, gdzie może dojść do zerwania haka, wypięcia materiału lub popuszczenia hamulca wciągarki. Dlatego operatora odsunięto od ładowanych materiałów, tak aby sterując maszyną, znajdował się w bezpiecznej odległości.
Znaczące efekty przyniosła również kolejna inwestycja w ruchu Borynia, tym razem związana z zagrożeniem pożarami endogenicznymi. Zjawisku temu zapobiega się m.in. poprzez inertyzację, czyli kontrolowaną redukcję stężenia tlenu za pomocą gazu obojętnego. Najbardziej niezawodną i bezpieczną metodą jest inertyzacja azotem i dwutlenkiem węgla. W Boryni, oprócz standardowych wytwornic azotu, działa jedyna na świecie instalacja, powstała na bazie innowacyjnej technologii intertyzacji zrobów z wykorzystaniem spalin silnika gazowego. Ma on moc 1,8 MW i służy do produkcji energii elektrycznej z ujętego metanu i ogrzewania wody, wykorzystywanej m.in. w kopalnianych łaźniach. Spaliny powstałe w trakcie pracy, zamiast trafiać do środowiska, zatłaczane są do podziemnych wyrobisk górniczych. Instalacja jest w stanie podać do 4 tys. m sześc. azotu i dwutlenku węgla na godzinę, przy stężeniu tlenu poniżej 3 proc.
Węgiel koksowy, nazywany też metalurgicznym, został uznany za jeden z 30 surowców krytycznych dla Unii Europejskiej, co oznacza strategiczne znaczenie gospodarcze i wiąże się z wysokim ryzykiem dostaw dla przemysłu europejskiego. Do 2030 r. JSW planuje zainwestować w segment koksowy ok. 3 mld zł. Natomiast JSW Koks zamierza zainwestować 220 mln zł w energetyczne i zarazem ekologiczne przedsięwzięcie, jakim będzie budowa bloku energetycznego opalanego gazem koksowniczym. Projekt wesprze Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Warto wiedzieć, że NFOŚiGW zawarł 1 marca br. umowę dotyczącą dofinansowania modernizacji baterii nr 4 w Koksowni Przyjaźń należącej do JSW Koks. Koksownia Przyjaźń w Dąbrowie Górniczej to największy zakład JSW Koks, który produkuje 75 proc. koksu wytwarzanego w grupie kapitałowej Jastrzębskiej Spółki Węglowej.
GK JSW angażuje się również w transformację środowiskową i energetyczno-klimatyczną Polski oraz Unii Europejskiej.
Międzynarodowa organizacja ratingowa Carbon Disclosure Project po raz pierwszy sklasyfikowała JSW wśród czołowych światowych firm w kategoriach działań na rzecz klimatu. W badaniu zarejestrowano 103 polskie firmy, spośród których tylko 16 przedsiębiorstw uzyskało najwyższe oceny od A do C. JSW uzyskała wysoką ocenę „C” i wyprzedziła wszystkie firmy z branży wydobywczej.
