Jastrzębie-Zdrój protestuje przeciwko budowie potężnej infrastruktury energetycznej. Co na to JSW?
Mieszkańcy protestują, radni jednogłośnie sprzeciwili się inwestycji, a władze miasta konsekwentnie przedstawiają argumenty przeciwko planom Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Do sprzeciwu dołączyła również Jastrzębska Spółka Węglowa. Kolejne spotkanie z przedstawicielami PSE nie przyniosło jednak przełomu. Spółka nie rezygnuje z budowy linii 2x400 kV, ale jedynie odracza jej budowę w czasie - informuje UM Jastrzębie-Zdrój.
fot: UM Jastrzębie-Zdrój Facebook
Jastrzębie-Zdrój nie akceptuje proponowanych rozwiązań
fot: UM Jastrzębie-Zdrój Facebook
Mieszkańcy protestują, radni jednogłośnie sprzeciwili się inwestycji, a władze miasta konsekwentnie przedstawiają argumenty przeciwko planom Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Do sprzeciwu dołączyła również Jastrzębska Spółka Węglowa. Kolejne spotkanie z przedstawicielami PSE nie przyniosło jednak przełomu. Spółka nie rezygnuje z budowy linii 2x400 kV, ale jedynie odracza jej budowę w czasie - informuje UM Jastrzębie-Zdrój.
"Jastrzębie-Zdrój zdecydowanie protestuje przeciwko budowie potężnej infrastruktury energetycznej, która może na kolejne dziesięciolecia zahamować jego rozwój. Planowana linia najwyższych napięć 2x400 kV relacji Godów–Pawłowice to dla Jastrzębia-Zdroju nie tylko problem infrastrukturalny. To zagrożenie dla rozwoju miasta w wymiarze gospodarczym, społecznym i przestrzennym. Jej realizacja oznaczałaby dalsze ograniczanie możliwości inwestycyjnych, rozwoju przedsiębiorczości, tworzenia nowych miejsc pracy i zagospodarowania terenów" - informuje miasto w komunikacie.
Przez lata Jastrzębie-Zdrój ponosiło konsekwencje eksploatacji górniczej i szkód powstających pod ziemią. Teraz pojawia się ryzyko kolejnych ograniczeń, tym razem na powierzchni - podkreśla Michał Urgoł, prezydent miasta.
W styczniu 2025 roku Rada Miasta jednogłośnie przyjęła stanowisko wyrażające sprzeciw wobec planowanego przebiegu linii 2x400 kV przez Jastrzębie-Zdrój. Przeciwko inwestycji opowiedziały się również wszystkie 6 sołectw i 15 osiedli, a także Rada Biznesu, Rada Pożytku Publicznego, Rada Kobiet, Rada Sportu i Rada Kultury.
Nasze miasto przez dziesięciolecia ponosiło konsekwencje działalności przemysłu wydobywczego. Mamy szkody górnicze, ograniczone możliwości zagospodarowania wielu nieruchomości i tereny, których potencjału inwestycyjnego nie możemy w pełni wykorzystać. Nie możemy teraz pozwolić na dokładanie kolejnych ograniczeń - mówi Grzegorz Dulemba, pierwszy zastępca prezydenta miasta.
Kto mówi: NIE?
Jak podaje miasto, w sprzeciw wobec planowanej inwestycji zaangażowała się również Jastrzębska Spółka Węglowa.
"Jej stanowisko ma szczególne znaczenie, ponieważ planowany przebieg infrastruktury koliduje z udokumentowanymi złożami węgla koksującego w rejonie Bzia-Dębiny. To surowiec o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki, a możliwość jego wydobycia ma bezpośredni wpływ na przyszłość JSW, miejsca pracy i gospodarczy potencjał Jastrzębia-Zdroju. Zaangażowanie spółki było również następstwem działań władz miasta, które konsekwentnie zwracały uwagę na zagrożenia wynikające z planowanego przebiegu linii i zabiegały o uwzględnienie stanowiska JSW" - można przeczytać w komunikacie.
Od początku wskazywaliśmy, że ta inwestycja może przynieść konsekwencje nie tylko dla mieszkańców i rozwoju przestrzennego miasta, ale również dla możliwości wykorzystania złóż węgla koksującego. Dlatego zależało nam, aby w sprawę zaangażowała się także Jastrzębska Spółka Węglowa. To przecież nie jest wyłącznie problem samorządu. Chodzi o strategiczny surowiec, przyszłość wydobycia, miejsca pracy i gospodarkę całego regionu. Cieszę się, że nasze działania doprowadziły do tego, że również JSW wyraźnie przedstawiła swoje zastrzeżenia wobec planowanej inwestycji - mówi Grzegorz Dulemba.
8 października odbyło się kolejne spotkanie przedstawicieli miasta z Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi. Samorząd ponownie przedstawił swoje zastrzeżenia, jednak nie uzyskał deklaracji rezygnacji z inwestycji.
W piśmie z 13 października PSE poinformowały o zmianie sposobu realizacji przedsięwzięcia. Powodem są udokumentowane na przełomie 2024 i 2025 roku złoża węgla koksującego, dla których Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi postępowanie dotyczące uznania ich za strategiczne.
Inwestycję podzielono na dwa etapy. Pierwszy obejmie budowę stacji 220/110 kV Podborze w Jarząbkowicach wraz z niezbędnymi liniami 220 kV. Drugi dotyczyć będzie infrastruktury 2x400 kV. Jej docelowy przebieg i lokalizacja stacji mają zostać określone po rozstrzygnięciu sprawy złóż przez ministerstwo.
Najważniejsze jest jednak to, że PSE nie rezygnują z budowy linii 2x400 kV. Oznacza to jedynie przesunięcie decyzji dotyczących tej części inwestycji.
Miasto nie rezygnuje
Władze Jastrzębia-Zdroju podkreślają, że nie kwestionują potrzeby rozwoju krajowej infrastruktury energetycznej i zapewnienia bezpieczeństwa dostaw prądu. Sprzeciwiają się jednak forsowaniu konkretnego przebiegu inwestycji bez odpowiedniego uwzględnienia interesów mieszkańców i lokalnych uwarunkowań.
Dodatkowe obawy budzi możliwość wykorzystania przez PSE tzw. specustawy przesyłowej, która znacząco ułatwia i przyspiesza procedury przygotowania oraz realizacji tego rodzaju inwestycji.
"Dalszy rozwój sytuacji zależy teraz w dużej mierze od Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Prowadzone jest postępowanie dotyczące uznania udokumentowanych złóż węgla koksującego w rejonie Bzia-Dębiny za złoża strategiczne. Jego wynik będzie miał istotne znaczenie dla dalszych planów związanych z budową infrastruktury 2x400 kV. To właśnie kolizja planowanej inwestycji z zasobami węgla koksującego skłoniła PSE do zmiany harmonogramu i podziału przedsięwzięcia na dwa etapy" - informuje miasto.
Rozstrzygnięcie ministerstwa nie będzie więc wyłącznie formalną decyzją dotyczącą statusu złóż. Może mieć bezpośredni wpływ na możliwości ich przyszłego wykorzystania, a także na dalsze projektowanie infrastruktury energetycznej i wybór jej docelowego przebiegu. Dla Jastrzębia-Zdroju stawka jest szczególnie wysoka: chodzi zarówno o ochronę strategicznych zasobów, jak i o zachowanie przestrzeni niezbędnej do rozwoju miasta.
Władze samorządowe zapowiadają, że niezależnie od rozstrzygnięcia ministerstwa nie wycofają się ze swojego stanowiska.