fot: Tomasz Rzeczycki
Barierki, kotwy i siatka zabezpieczająca to efekt prac górniczych z 2010 roku
fot: Tomasz Rzeczycki
Gdyby były pieniądze, można by pomyśleć o górniczych pracach penetracyjnych w Jaskini Głębokiej w Podlesicach. Wyczuwalny ruch powietrza w kilku miejscach wskazuje, gdzie należy szukać dalszych korytarzy. To na razie jednak scenariusz, który należy odłożyć na dalszą przyszłość.
- Trzeba by zrobić przekucia na dziesięć czy piętnaście metrów - mówi Jacek Panek, prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Zawierciańskiej, opiekującego się podziemną trasą turystyczną. - Mamy pięć potencjalnych miejsc.
Jaskinia Głęboka leży w Podlesicach na Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej. Została odkryta podczas II wojny światowej w wyniku eksploatacji górniczej. Niemcy na zboczu Góry Zborów uruchomili kamieniołom, a kruszywo wykorzystywali do budowy dróg. Odsłoniły się wtedy otwory wejściowe. Po wojnie funkcjonowała tu kopalnia kalcytu. W 1957 roku Górę Zborów objęto ochroną w formie rezerwatu przyrody, co położyło kres górnictwu w tym miejscu.
Ale górnicy nie zapomnieli o Jaskini Głębokiej. W 1970 roku członkowie sekcji grotołazów przy KWK Gliwice w otworze wejściowym na dnie kamieniołomu zamontowali stalową bramę. Oprócz tego w Sali Południowej wymurowano betonowe schodki i barierkę, co było zaczątkiem turystycznego udostępnienia. Schody i poręcze zostały odnowione na początku XXI wieku i po takiej renowacji w listopadzie 2006 roku jaskinię ponownie udostępniono. Była ona otwarta, a wstęp był bezpłatny.
Wkrótce jednak efekty dawnej działalności górniczej dały znać o sobie. W drugiej połowie kwietnia 2009 roku jaskinia została zamknięta ze względu na zagrożenie odspajania się fragmentów skał ze stropu i ociosów. Stan jaskini zbadał Zakład Tąpań i Mechaniki Górotworu Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach, a następnie górnicze prace zabezpieczające przeprowadził Zakład Robót Górniczych i Wysokościowych AMC z Mnikowa koło Balic. Oświetloną elektrycznie jaskinię turyści mogli zwiedzać od czerwca 2010 roku. Dzierżawcą terenu zostało Towarzystwo Miłośników Ziemi Zawierciańskiej, a jaskinię postanowiono udostępniać od połowy kwietnia do końca października. W rzeczywistości trasa podziemna w takim kształcie była udostępniana tylko w sezonach 2010 i 2011. Potem do maja 2012 roku firma AMC prowadziła kolejne prace podziemne, w wyniku których wydłużono trasę zwiedzania. Na czas trwania robót przejściowo udrożniono otwór wejściowy nr 1 na dnie kamieniołomu i zamontowano kolejkę podwieszaną. Wywożono nią urobek z prac górniczych, to znaczy skalny gruz i namulisko. Wydłużona trasa obejmowała teraz także korytarz Esso i salkę za Esso. Oficjalne otwarcie trasy dla turystów odbyło się jednak dopiero 1 czerwca 2013 roku, gdy dopełniono wszelkich formalności. W głębi jaskini turyści mogli zobaczyć m.in. ekspozycję upamiętniającą górniczą przeszłość miejsca, w tym kilof i karbidkę.
Parokrotnie w ciągu roku podziemna trasa turystyczna doglądana jest przez górników. Poza tym w sezonie codziennie przewodnik kontroluje stan górotworu. Frekwencja nie była jak dotąd oszałamiająca. W 2015 roku podlesicką jaskinię odwiedziło około 15 tysięcy zwiedzających, a w 2016 roku - 17 tysięcy. Zimą i na początku wiosny zwiedzanie jest niemożliwe, ze względu na okres ochronny hibernujących nietoperzy.
