Industrialna przeszłość Gorczańskiego Parku Narodowego

fot: Tomasz Rzeczycki

Drewno z gorczańskich lasów wykorzystywały miejscowe huty szkła

fot: Tomasz Rzeczycki

Nie było tu kopalń ani kamieniołomów, lecz działały huty. Branża hutnicza odcisnęła też piętno na krajobrazie, budując ośrodek wczasowy i wyciąg krzesełkowy we wsi o hutniczej przeszłości.

Zbliżający się powoli do czterdziestki Gorczański Park Narodowy słynie między innymi z rozległych polan górskich, powstałych w następstwie wycinki drzew i gospodarki pasterskiej. Drewno używano także na potrzeby lokalnego przemysłu hutniczego. O tamtych czasach świadczą nazwy geograficzne, takie jak Stara Huta czy Hucisko.

- Dotyczą one jednak hut szkła, które były lokalizowane u podnóża gór. Materiał do produkcji szkła dostarczano zewnątrz, natomiast na miejscu wykorzystywano duże ilości drewna. Na terenie Parku i w jego bezpośrednim sąsiedztwie było kilka hut szkła - wyjaśnia Janusz Tomasiewicz, dyrektor Gorczańskiego Parku Narodowego.

Wspomniane Hucisko leży w północnej części parku. Jest ono częścią wsi Poręba Wielka w gminie Niedźwiedź, będącej siedzibą dyrekcji Gorczańskiego Parku Narodowego. Park powstał w 1981 r., a rok później w Hucisku wybudowano kolejkę krzesełkowa na górę Tobołów (994 m n.p.m.). Powstała ona z myślą o wczasowiczach z działającego tam ośrodka wczasowego Huty im. Lenina w Krakowie.

Od 1997 r. wokół Gorczańskiego Parku Narodowego wyznaczona jest otulina. Jest ona ponad dwukrotnie większa od samego parku, zajmującego 70 km kw. Na jej terenie można doszukać się śladów drobnej działalności górniczej.

- Pozyskiwano lokalnie skały, na różne potrzeby, ale była to mała skala, nawet nie przybierająca form kamieniołomów - podkreśla dyrektor Parku Janusz Tomasiewicz.

W granicach Gorczańskiego Parku Narodowego potencjalną kopaliną, nadającą się do eksploatacji, byłby torf. Tutejsze torfowiska alkaliczne nie były jednak miejscem prowadzenia wydobycia.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Zdjęcia kopalni „Ziemowit” nagrodzone w Warszawie

Nagroda specjalna Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w konkursie O!ZNAKI PRACY 2026 dla autora cyklu zdjęć o kopalni „Ziemowit”. 

Muzyka rodem z Bobrka

Z rur, prętów i rukcugów stworzył instrumenty i skomponował już pierwsze utwory. Oto Klaudiusz Jania, doktor nauk muzycznych, kompozytor, pianista, organista, aranżer i trębacz. 

KGHM New Media Week czas zacząć! Katowice stają się stolicą sztuki cyfrowej

W Katowicach odbyła się konferencja prasowa otwierająca KGHM New Media Week 2026 – wydarzenie organizowane przez Fundację Soundscape we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach, Katowice Miasto Ogrodów – Instutucją Kultury im. Krystyny Bochenek oraz Muzeum Śląskim w Katowicach. Od 30 września do 11 października miasto staje się centrum sztuki cyfrowej i nowoczesnych technologii.

Od kamienicy w centrum Zabrza po kopalnię Budryk. Jerzy Markowski wziął nas w wyjątkową podróż.

Przemierzając Śląsk śladami wspomnień Jerzego Markowskiego, odkryliśmy nieznane dotąd historie z jego życia oraz pierwszych kroków w górniczym fachu