Historia: pamięć o rodzinie Skarbińskich

1413879550 stanislaw skarbinski

fot: Katarzyna Borowiec

Skarbińscy to elita grodzieckiego przemysłu cementownictwa i górnictwa węglowego

fot: Katarzyna Borowiec

O tym, że Skarbińscy zapisali się na stałe w Grodźcu i nie tylko pisano już niejednokrotnie na łamach prasy i czasopism naukowo-technicznych (zob. m.in. Ziemia Będzińska kwiecień 2014, nr 4/85, Wiadomości Górnicze nr 4/2010, Nowe Zagłębie nr 1 styczeń-luty 2014), a przede wszystkim zapisano o nich i innych rodach związanych z rozwojem przemysłu w Zagłębiu, w tym w Grodźcu w książce opracowanej przez prawnuczkę Stanisława Mariana Skarbińskiego dr inż. Dorotę Starościak "W dziełach swoich... Przemysłowcy i społecznicy Zagłębia Dąbrowskiego w XIX i XX wieku".

Wypada przypomnieć, że Skarbińscy to elita grodzieckiego przemysłu cementownictwa i górnictwa węglowego. Znane są dokładnie zasługi dla grodzieckiego przemysłu trzech osób z rodziny Skarbińskich. Są to: Stanisław Marian - senior (1856-1925), jego brat Marian (w latach 1899-1909 był dyrektorem cementowni Grodziec) oraz junior Stanisław (1886-1969), syn Mariana. Ten najstarszy Marian Skarbiński (senior) urodzony w Krakowie w 1856 r. był synem Feliksa Skarbińskiego (lekarza). W 1880 r. przeniósł się do Zagłębia Dąbrowskiego i zamieszkał w Grodźcu (ożenił się z Jadwigą Żychlińską).

W tymże roku został naczelnym dyrektorem fabryki cementu Portland (będącej własnością Stanisława Ciechanowskiego. W 1886 r. objął także stanowisko kierownika kopalni Maria (Grodziec I) należącej też do S. Ciechanowskiego. Wraz z S. Ciechanowskim doprowadził do utworzenia w 1899 r. Grodzieckiego Towarzystwa Kopalń węgla i Zakładów Przemysłowych. Dziełem jego życia było założenie kopalni węgla Grodziec II ("Grodziec"). Był naczelnym dyrektorem całej spółki od 1899 do 1925 r. W 1923 r. Akademia Górnicza w Krakowie nadała mu tytuł doktora honoris causa.

Skarbińscy byli działaczami społecznymi. Od 1904 r. był prezesem Rady Opiekuńczej 7-klasowej Szkoły Handlowej Męskiej Zgromadzenia Kupców w Będzinie (dzisiejsze Liceum Ogólnokształcące im. Kopernika w Będzinie), dlatego też w 2013 r. odsłonięto tablicę pamiątkową we wspomnianej szkole.

Rada Miasta Będzina w 2013 r. na wniosek radnych przyjęła projekt nadania w Grodźcu nazwy Placu im. Skarbińskich przed Ośrodkiem Kultury w Grodźcu. 12 października 2014 r. odbyło się oficjalne otwarcie tego placu oraz poświęcenie tablicy Skarbińskich w tymże ośrodku. Poświęcenia tablicy dokonał proboszcz parafii pw. św. Katarzyny ks. Piotr Pilśniak, a tablicę odsłonili: Dorota Starościak (prawnuczka seniora Skarbińskiego) i pełnomocnik prezydenta Będzina Rafał Adamczyk. Uroczystość ta miała charakter wyjątkowo podniosły (orkiestra, poczty sztandarowe, występ Zespołu Śpiewaczego Grodźczanie). Starostwo Powiatowe w Będzinie reprezentował przewodniczący Rady Powiatowej. Na ręce kierownika Ośrodka Kultury oraz prezesa Towarzystwa Przyjaciół Grodźca dr inż. Dorota Starościak przekazała swoją książkę...

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Książka na weekend: „Odległe życie”. Australijska saga rodzinna – od hodowli owiec po roboty górnicze

Lata 50. i 60. ubiegłego wieku w Australii to czas poszukiwań pod ziemią surowców, dzięki którym mógł wzbogacić się kraj. Ale to jednocześnie konflikt z farmerami, hodowcami bydła i owiec, brutalne wejście w ich świat ukształtowany od pokoleń. Książka „Odległe życie” to świetna saga rodzinna pokazująca, jak walczyć o przetrwanie i podnieść się po tragicznych doświadczeniach.

Zaleze

Spacer po dzielnicy Załęże. Działała tu kopalnia Kleofas i huta Baildon

Gdyby nie huta Baildon i kopalnia Kleofas, katowickie Załęże w żaden sposób nie mogłoby się pochwalić przemysłowym charakterem. Polecamy spacer po tej dzielnicy. Tutaj naprawdę jest co zobaczyć.

Jakie zostały ślady po postindustrialnych zabytkach Bytomia?

Przełom XX i XXI wieku to ogromne zmiany w Bytomiu związane z transformacją gospodarczą. Wiele zakładów przemysłowych, jak: kopalnie, huty, elektrociepłownie oraz inne zakłady produkcyjne zostało zlikwidowanych. Część obiektów bezpowrotnie wyburzono, jednak spora część została zachowana,  jak: EC Szombierki, szyb Krystyna czy budynki po dawnych zakładach Orzeł Biały oraz kopalniach Rozbark i Bolko. 

Bytomskie perełki postindustrialu na znaczkach pocztowych

Elektrociepłownia Szombierki – jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków przemysłowych Górnego Śląska oraz wizerunek najstarszej, nieprzerwanie czynnej bytomskiej kolei wąskotorowej, trafiły na znaczki i pocztówki. Można je już zakupić w sklepie internetowym Poczty Polskiej.