fot: Tomasz Rzeczycki
Lisia Sztolnia w Wałbrzychu, fragment od strony ul. Reja, od 2004 r. niedostępny do zwiedzania
fot: Tomasz Rzeczycki
Dwieście dwadzieścia lat temu wałbrzyską Lisią Sztolnię odwiedził 33-letni John Quincy Adams, ówczesny ambasador USA w Berlinie. Wydarzenie to przeszło by bez echa, gdyby nie to, że ćwierć wieku później został on szóstym prezydentem Stanów Zjednoczonych Ameryki. Tym samym jest on pierwszym przywódcą USA, który miał na swym koncie wizytę w śląskiej kopalni.
Wizyta Adamsa miała miejsce 17 sierpnia 1800 r. i była częścią jego podróży po Śląsku. Szczegóły i miejsca pobytu amerykańskiego polityka znane są dzięki zachowanym listom, jakie pisał on do swego brata. Zostały one zebrane i wydane w książce zatytułowanej Lettres on Silesia. W polskim przekładzie, jakiego dokonała Maria Kolbuszewska, książka ta nosi tytuł Listy o Śląsku. Po polsku ukazała się drukiem w 1992 r.
John Quincy Adams podczas swej śląskiej podróży odwiedził sporo miejsc, będących już wtedy atrakcjami turystycznymi. Był na szczytach Śnieżki w Karkonoszach i Szczelińca Wielkiego w Górach Stołowych, wdrapał się na Orlicę w Górach Orlickich czy na podwrocławską Ślężę. Lisia Sztolnia w Wałbrzychu, arcydzieło techniki górniczej, z podobnych pobudek zwróciła jego uwagę.
Lisia Sztolnia była wtedy świeżo ukończonym wyrobiskiem, służącym do transportu węgla łodziami. Zgodę na jej drążenie podpisano w grudniu 1791 r., a uroczyste otwarcie miało miejsce we wrześniu 1794 r., a więc ledwie sześć lat przed przyjazdem Adamsa. Dopiero rok po Adamsie Lisią Sztolnię zaszczycił swą obecnością król Prus Fryderyk Wilhelm III.
Na koniec ciekawostka. Kolejnym amerykańskim prezydentem, który zwiedził podziemny zakład górniczy na terenie Polski, był George Herbert Walker Bush, urzędujący w latach 1989-1993. W 1995 r., a więc już po zakończeniu kadencji, odwiedził on Kopalnię Soli w Wieliczce. Co łączy go z J.Q. Adamsem? Otóż pewna zależność rodzinna. John Quincy Adams był synem drugiego prezydenta USA, Johna Adamsa. Natomiast George Herbert Walker Bush był ojcem George Walkera Busha, prezydenta USA w latach 2001-2009.
