fot: Tomasz Rzeczycki
Hel i azot pochodzą z kopalń ropy naftowej i gazu ziemnego eksploatowanych przez Oddział w Zielonej Górze
fot: Tomasz Rzeczycki
Orlen udostępnił dane na temat produkcji ubocznej uzyskiwanej ze złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. Poza ropą, gazem i siarką spółka uzyskuje także takie gazy jak azot, hel czy propan-butan.
Produktem eksportowym kierowanym na rynki europejskie pozostaje niezmiennie hel. Ten szlachetny gaz pozyskiwany jest w spółce Orlen przez Oddział PGNiG w Odolanowie. Wyodrębnia się go tam z gazu pozyskanego z kilkunastu kopalń należących do spółki. W 2023 r. wyprodukowano tym sposobem łącznie 2,57 mln Nm sześc. helu. Hel trafiał głównie do Niemiec, Włoch, Wielkiej Brytanii, Republiki Czeskiej i na Ukrainę.
- Hel produkowany w Oddziale PGNiG w Odolanowie pozyskiwany jest z gazu ziemnego, który kierowany jest najpierw na instalację odazotowania, a następnie, już w formie koncentratu zanieczyszczonego azotem i niewielką zawartością wodoru oraz śladowymi ilościami innych pierwiastków, na instalację oczyszczania i skraplania helu - informuje Departament Komunikacji i Marketingu Oddziału Centralny PGNiG spółki Orlen w Warszawie.
W 2023 roku gaz ziemny trafiający na wspomniane instalacje pochodził z kopalń i ośrodków produkcyjnych eksploatowanych przez Oddział PGNiG w Zielonej Górze. Były to KGZ Kościan-Brońsko (ośrodek Białcz), KGZ Bogdaj-Uciechów, KGZ Radlin (ośrodki Winna Góra, Miłosław, Lisewo, Karmin, Koźminiec), KGZ Tarchały, KGZ Żuchlów (ośrodek Góra), KGZ Załęcze (ośrodki Borzęcin, Radziądz), KGZ Kaleje (ośrodek Środa Wielkopolska) i KGZ Wilków (ośrodki Grochowice, Niechlów-Naratów, Szlichtyngowa).
Poza tym do instalacji oczyszczania i skraplania helu w Oddziale w Odolanowie trafia mieszanina helu, azotu z niewielkimi zanieczyszczeniami wodoru. To tak zwany koncentrat helu pochodzący z Odazotowni w Grodzisku Wielkopolskim, gdzie trafia gaz ziemny pochodzący z trzech kopalń. Są to KGZ Paproć, KGZ Wielichowo (ośrodki Ruchocice, Elżbieciny, Jabłonna) oraz KRNiGZ Lubiatów.
W 2023 r. prowadzone były bieżące przeglądy, naprawy i konserwacje maszyn i urządzeń na Instalacji Helowej w Oddziale w Odolanowie oraz na instalacji membranowej do odzysku helu przy KGZ Kościan-Brońsko. Zmodernizowany został układ chłodzenia sprężarek na instalacji membranowej oraz izolacja akustyczna kontenerów motosprężarek.
Odmienne znaczenie gospodarcze od helu ma pozyskiwany ze złóż węglowodorów azot. Nie jest on towarem eksportowym, lecz kierowano go do odbiorców lokalnych. W 2023 r. Oddział PGNiG w Odolanowie sprzedał 566 ton azotu. Część trafiła do odbiorców w postaci gazowej, a część w postaci ciekłej. Pozostały azot powstający w procesie technologicznym został wykorzystany na potrzeby instalacji odazotowania i helowej.
Warto zaznaczyć, że azot pozyskiwany jest w wyniku niskotemperaturowego procesu odazotowania gazu ziemnego pochodzącego z tych samych kopalń, z których pozyskuje się hel.
Innym surowcem wytwarzanym przez Oddziału PGNiG w Zielonej Górze jest mieszanina gazu propan-butan. Jest ona sprzedawana jako surowiec do produkcji gazu LPG. Powstaje ona w trakcie uzdatniania do parametrów handlowych gazu wydobywanego ze złóż. W 2023 r. wyprodukowano łącznie około 30 tys. ton mieszaniny gazu propan-butan.
fot. Tomasz Rzeczycki
PODPIS: Hel i azot pochodzą z kopalń ropy naftowej i gazu ziemnego eksploatowanych przez Oddział w Zielonej Górze
