Hanysy i Gorole łączcie się w uśmiechu na 1 maja!

Witóm Wos na dziyń przed świyntym 1 maja, kiere mo już przeszło 100 lot, a na Śzlónsku się go obchodziło i za Wilusia i za staryj Polski, za Niymca sie niy obchodziło, a za Rusa i za nowyj Polski trza było obchodzić. Terozki sami se możecie uobrać czy chcecie świyntować, czy niy, ale we cołkim świecie to je dziyń uod ludzi, kierzy ciynżko robióm. Bez to jo Wóm skłodóm nojlepsze życzynia godnyj roboty i godziwego zarobku.

A terozki uo inkszych sprawach. Modne sie zrobiły uod niydowna „małpki”. Wielaż to godki było. Małpka na Śzlónsku nazywała sie „cyntla”, bo to było 100 gramów gorzołki. Wiynkszo była „kwaretka”, czyli ćwiartka. Był tyż kieluszek, kiery sie nazywoł „achtelik” – tyn był na 80 gram. A małpice były ino w cyrku abo w ZOO. Ale jo zaglóndoł tyż do „Polskiego słownika pijackiego i antologii bachicznej” autorstwa Juliana Tuwima. Nie ma tam określenia „małpka”. Natomiast jest nazwa „szczeniak” i to chyba znaczyłoby to samo, co „małpka”. Trudno się dziwić, bo tuwimowski słownik powstawał jeszcze przed II Wojną Światową. Są więc w nim określenia takie, jak np. „osramówka”, czyli lampka wina albo innego alkoholu. To od spopularyzowanej wtedy marki żarówek. Jest też określenie – nie potraktujcie tego Państwo jako aluzji – „kaczka”. Bo naczyniom służącym do picia nadawano niegdyś nazwy od ich kształtów. Były więc „kaczki”, „buty”, „kije” i inne.

Nie chcę bynajmniej popularyzować alkoholu, ani wpisywać się w dyskusje obyczajowo-polityczne. Nie mniej jednak picie alkoholu stworzyło przez wieki rodzaj subkultury, której trudno nie zauważyć i która niesie również bardzo ciekawe zjawiska, jak np. wspomniany słownik. Został on zresztą niedawno wznowiony i uzupełniony. Może w uzupełnieniu znalazła się owa nieszczęsna „małpeczka”. A tak swoją drogą to współczuję małpkom, które bez możliwości zaprotestowania ciągane są po łamach i antenach.

Nó, to już kończa. A Wy przy 1 maju biercie se po leku to, co sie tak rozmaicie nazywo a uo czym żech dzisiok pisoł.

Jurek Ciurlok „Ecik”

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

JSW: Kolejne kroki w sprawie wniosku do ARP o udzielenie ponad 1 mld zł pożyczki

Jastrzębska Spółka Węglowa poinformowała w raporcie, iż 23 listopada zostanie zwołane Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie. Jednym z punktów obrad ma być podjęcie uchwały w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie zabezpieczeń umowy pożyczki, która ma zostać zawarta pomiędzy JSW a Agencją Rozwoju Przemysłu.

Kolej wraca do Jastrzębia-Zdroju. Ogłoszono przetarg na odbudowę połączenia

PKP Polskie Linie Kolejowe ogłosiły przetarg na odbudowę połączenia kolejowego z Jastrzębiem-Zdrojem – największym polskim miastem bez dostępu do kolei pasażerskiej. Zamówienie na roboty budowlane na odcinku z Żor do Jastrzębia-Zdroju wyceniono na 270 mln zł netto, a termin składania ofert mija 4 grudnia 2026 r.

Wojskowa uczelnia prowadzi badania nad niskoemisyjną koleją

Wojskowa Akademia Techniczna uczestniczy w międzynarodowych badaniach nad nowoczesną, niskoemisyjną koleją. Demonstracyjny dworzec modułowy w Obornikach Wielkopolskich powstanie w wyniku współpracy WAT z PKP oraz z partnerami naukowymi i przemysłowymi. 

Górniczy związkowcy mają nowego lidera. To doświadczony ratownik

Artur Domowicz nowym Przewodniczącym Związku Zawodowego Ratowników Górniczych. Jubileusz 30-lecia uczczono Spotkaniem Gwarków.