Hanysy i Gorole łączcie się w uśmiechu na 1 maja!

Witóm Wos na dziyń przed świyntym 1 maja, kiere mo już przeszło 100 lot, a na Śzlónsku się go obchodziło i za Wilusia i za staryj Polski, za Niymca sie niy obchodziło, a za Rusa i za nowyj Polski trza było obchodzić. Terozki sami se możecie uobrać czy chcecie świyntować, czy niy, ale we cołkim świecie to je dziyń uod ludzi, kierzy ciynżko robióm. Bez to jo Wóm skłodóm nojlepsze życzynia godnyj roboty i godziwego zarobku.

A terozki uo inkszych sprawach. Modne sie zrobiły uod niydowna „małpki”. Wielaż to godki było. Małpka na Śzlónsku nazywała sie „cyntla”, bo to było 100 gramów gorzołki. Wiynkszo była „kwaretka”, czyli ćwiartka. Był tyż kieluszek, kiery sie nazywoł „achtelik” – tyn był na 80 gram. A małpice były ino w cyrku abo w ZOO. Ale jo zaglóndoł tyż do „Polskiego słownika pijackiego i antologii bachicznej” autorstwa Juliana Tuwima. Nie ma tam określenia „małpka”. Natomiast jest nazwa „szczeniak” i to chyba znaczyłoby to samo, co „małpka”. Trudno się dziwić, bo tuwimowski słownik powstawał jeszcze przed II Wojną Światową. Są więc w nim określenia takie, jak np. „osramówka”, czyli lampka wina albo innego alkoholu. To od spopularyzowanej wtedy marki żarówek. Jest też określenie – nie potraktujcie tego Państwo jako aluzji – „kaczka”. Bo naczyniom służącym do picia nadawano niegdyś nazwy od ich kształtów. Były więc „kaczki”, „buty”, „kije” i inne.

Nie chcę bynajmniej popularyzować alkoholu, ani wpisywać się w dyskusje obyczajowo-polityczne. Nie mniej jednak picie alkoholu stworzyło przez wieki rodzaj subkultury, której trudno nie zauważyć i która niesie również bardzo ciekawe zjawiska, jak np. wspomniany słownik. Został on zresztą niedawno wznowiony i uzupełniony. Może w uzupełnieniu znalazła się owa nieszczęsna „małpeczka”. A tak swoją drogą to współczuję małpkom, które bez możliwości zaprotestowania ciągane są po łamach i antenach.

Nó, to już kończa. A Wy przy 1 maju biercie se po leku to, co sie tak rozmaicie nazywo a uo czym żech dzisiok pisoł.

Jurek Ciurlok „Ecik”

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Zaoszczędzą na energii elektrycznej. Będą kupować ją wspólnie

Podpisano umowę na dostawę energii elektrycznej w 2027 roku dla podmiotów uczestniczących w tyskiej grupie zakupowej.

100 szefów kuchni, 20 stref i jeden wielki cel. 13 września Kulinarny Ogień rozgrzeje TAURON Park Śląski

Wielki finał charytatywnej akcji Kulinarny Ogień 13 września 2026 r. w TAURON Parku Śląskim. Na gości czekać będzie blisko 100 szefów kuchni, 20 autorskich stref kulinarnych, koncerty i atrakcje dla całych rodzin. A przede wszystkim – wspólny cel: wsparcie budowy pierwszego na Śląsku stacjonarnego hospicjum dla dzieci „TuSieTuli”. Organizatorzy chcą podczas finału zebrać minimum 250 tys. zł. 

Miedź to polska marka. Mamy kopalnie, ale czy będziemy technologicznym liderem?

Polskie zasoby miedzi stanowią około 85 proc. zasobów europejskich. Jesteśmy surowcową potęgą na tle Europy i świata. Jak sprawić, byśmy stali się także technologicznym liderem w świecie, gdzie w najbliższych dekadach miedź będzie odgrywać istotną rolę w zielonej transformacji gospodarki? Zapotrzebowanie na ten surowiec jest i będzie ogromne.

Enea wspiera światowy tenis w Szczecinie

Już 14 września rozpocznie się 33. edycja Invest in Szczecin Open, jednego z najważniejszych turniejów tenisowych w Polsce i wydarzenia należącego do prestiżowego cyklu ATP Challenger Tour 125. Przez tydzień Szczecin ponownie stanie się polską stolicą tenisa, goszcząc zawodników z całego świata oraz tysiące kibiców spragnionych sportowych emocji. Wśród partnerów wydarzenia po raz kolejny znajdzie się Enea, która zaprosi uczestników do swojej specjalnej strefy dla kibiców.