Gospodarka: Z dofinansowania w ramach programu korzystają głównie miasta mniejsze i średnie

Zwiększony zasięg autobusu i możliwość wymiany magazynu energii pozwolą na wykorzystanie autobusów elektrycznych nie tylko w przewozach miejskich, ale także lokalnych, regionalnych i krajowych

Z ulic wielu polskich miast znikną użytkowane do tej pory autobusy spalinowe, a ich miejsce na liniach komunikacyjnych zajmą pojazdy zeroemisyjne: elektryczne i wodorowe. To efekt wdrażania przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej programu Zielony Transport Publiczny. Umowy na dotacje i pożyczki z NFOŚiGW podpisały samorządy z niemal wszystkich regionów w kraju – od Wejherowa na Pomorzu do Zakopanego w Tatrach i od Zamościa na Lubelszczyźnie po Bolesławiec na Dolnym Śląsku. Z dofinansowania do ekologicznej floty korzystają zwłaszcza miasta mniejsze i średnie, które najbardziej potrzebują impulsów rozwojowych - informuje NFOŚiGW.  

- Jednym z priorytetów środowiskowej i klimatycznej polityki rządu jest upowszechnianie w Polsce bezemisyjnego transportu publicznego, co ma na celu zmniejszenie zużycia nieekologicznych paliw, a tym samym poprawienie jakości powietrza w całym kraju. Wsparcie finansowe ze środków publicznych NFOŚiGW jest kierowane zwłaszcza do miast średnich i małych, które mają mniej możliwości rozwoju społeczno-gospodarczego, a  borykają się z takimi wyzwaniami cywilizacyjnymi, jak smog i emisja gazów cieplarnianych, a także ze zjawiskiem wykluczenia transportowego. Samorządy w tych ośrodkach coraz chętniej stawiają na rozwój zeroemisyjnej komunikacji lokalnej, widząc w tym szansę na ekorozwój. NFOŚiGW wspiera te społeczne, ekologiczne i modernizacyjne aspiracje miast, zwłaszcza w tzw. Polsce powiatowej - czytamy w komunikacie.

Jest to źródło wsparcia, dzięki któremu Fundusz odpowiada na pilne wyzwania i potrzeby w zakresie transformacji transportu publicznego w Polsce. Jego celem jest obniżenie wykorzystania energii i paliw emisyjnych w publicznym transporcie zbiorowym i rozwój zielonej, inteligentnej mobilności. Program ZTP jest dostosowany do założeń określonych w Krajowym Planie Odbudowy (KPO), co sprawia, że NFOŚiGW może sięgać po środki finansowe z KPO przeznaczone na ograniczenie zanieczyszczenia powietrza poprzez rozwój zeroemisyjnego transportu.  

– Narodowy Fundusz, jako główna instytucja finansująca ochronę klimatu i środowiska w Polsce, od wielu już lat systematycznie i planowo podejmuje działania na rzecz ograniczenia zużycia paliw emisyjnych w transporcie, wspierając rozwój zielonej, ekologicznej komunikacji publicznej w całym kraju – podkreśla prezes NFOŚiGW Maciej Chorowski.

– Wcześniej, dzięki dofinansowaniom w ramach takich programów jak Gepard czy Kangur – Bezpieczna i ekologiczna droga do szkoły, samorządy zamówiły niemal 100  autobusów elektrycznych. Teraz jednak, dzięki środkom z programu Zielony Transport Publiczny, można tę liczbę zwielokrotnić. To wpłynie na znaczną poprawy funkcjonowania komunikacji zbiorowej i tym samym na komfort życia mieszkańców. Upowszechnienie autobusów zeroemisyjnych na liniach komunikacyjnych polskich miast to jeden ze sposobów na osiągnięcie odczuwalnej przez nas wszystkich poprawy jakości powietrza w kraju – dodaje szef NFOŚiGW. 

Z dofinansowania w ramach programu korzystają głównie miasta mniejsze i średnie, w których powierzchnia, poziom urbanizacji, liczba mieszkańców oraz potrzeby ludzi w zakresie mobilności są na tyle duże, że niezbędne jest utrzymywanie rozbudowanej sieci miejskiej komunikacji, natomiast ich potencjał ekonomiczny i społeczny – przy odpowiednim wsparciu finansowym ze strony państwa – daje szansę szybszego rozwoju. Część z nich to dawne stolice województw, często są to miasta o dużym znaczeniu gospodarczym i turystycznym. Inne to typowe ośrodki powiatowe, z niezłym jednak poziomem uprzemysłowienia i edukacji, a tym samym ze sporymi możliwościami rozwojowymi.   

We wszystkich tych miastach występują zarazem pewne ograniczenia i bariery, jak relatywnie wysoki poziom bezrobocia, gorzej rozwinięty transport publiczny i związana z tym utrudniona mobilność, a nawet zjawisko wykluczenia transportowego.

Na to nakłada się jeszcze zły stan powietrza i problemy z ograniczaniem smogu i emisji CO2, co ogólnie wpływa niekorzystnie na poziom życia mieszkańców.  Inwestowanie przy pomocy dotacji i preferencyjnych pożyczek z NFOŚiGW w nowoczesny, ekologiczny, zeroemisyjny transport publiczny stwarza szansę rozwoju ekonomicznego i poprawy standardu życia. Komunikacja to bowiem swoisty krwiobieg miast, który – jeśli jest dobrze zorganizowany, sprawny, wygodny i zarazem czysty środowiskowo –  stanowi nieocenione zasilanie we wszystkich przejawach miejskiego życia.

Z dofinansowania w pierwszym naborze w programie Zielony Transport Publiczny skorzystało kilkadziesiąt miast. Przedstawiamy poniżej wybrane przykłady projektów, które jasno wskazują, w jak dużym stopniu finansowe wsparcie z NFOŚiGW wpływa na zwiększenie liczby zeroemisyjnych autobusów elektrycznych i wodorowych użytkowanych przez operatorów miejskiej komunikacji zbiorowej.     

Program nie jest zamknięty dla miast znacznie większych, o statusie stolic województw albo dużych aglomeracji, dlatego przy okazji pierwszego naboru w ZTP z dofinansowania do zakupu zeroemisyjnych autobusów miejskich skorzystały także takie ośrodki, jak Wrocław, Poznań, Szczecin, Opole, czy Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.  

Jednak w drugim konkursowym naborze w programie ZTP do Funduszu wpłynęło aż 101 kolejnych wniosków (w tym 69 o bezzwrotną dotację), przede wszystkim od organizatorów komunikacji zbiorowej z miast mniejszych i średnich. Wartość tych nowych wniosków opiewa na kwotę ponad 1,3 mld zł, za które samorządy chcą kupić najnowocześniejsze autobusy elektryczne i wodorowe.