Górniczy apel do rządzących w sprawie gospodarki surowcowej

„Wzmacnianie bezpieczeństwa gospodarczego wymagają stabilnego dostępu do odpowiedniej ilości surowców mineralnych, również sektora skalnego. (…) Jednym z podstawowych źródeł tych surowców powinny pozostawać krajowe kopalnie odkrywkowe. Polska dysponuje znaczącymi zasobami złóż kopalin skalnych, rozwiniętym zapleczem naukowym i technologicznym oraz wieloletnim doświadczeniem przedsiębiorstw, zbudowanym na potencjale wysoko wykwalifikowanej kadry. Dorobek ten stwarza warunki do kontynuacji, a w uzasadnionych przypadkach również zwiększenia krajowego wydobycia surowców skalnych, o czym świadczy rosnące sukcesywnie od dekad wydobycie kopalin skalnych w naszym kraju” – czytamy w treści Apelu Organizatorów i Uczestników Konferencji branżowych: geologiczno-górniczych” „Szkoła Górnictwa Odkrywkowego”, „Kongres Górnictwa Skalnego”, „Współczesna Geologia Samorządowa” skierowanym na ręce premiera Donalda Tuska.

Dalej czytamy:

„Jednocześnie środowisko górnicze i geologiczne dostrzega i zgłasza istotne bariery formalnoprawne i administracyjne związane z dokumentowaniem i udostępnianiem złóż, w tym uzyskiwaniem decyzji niezbędnych do rozpoczęcia eksploatacji oraz z prowadzeniem ruchu zakładów górniczych. Długotrwałość i złożoność procedur powodują, że przygotowanie nowej inwestycji górniczej może trwać wiele lat, a inwestowane czas i środki finansowe obarczone są dużym ryzykiem, ponieważ często finalnie nie dochodzi do powstania nowej inwestycji górniczej na udokumentowanym złożu. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia w perspektywie stopniowego wyczerpywania zasobów części obecnie eksploatowanych złóż. W kolejnych latach część funkcjonujących kopalń odkrywkowych może zakończyć działalność z powodu wyczerpania zasobów możliwych do gospodarczego wykorzystania. Brak odpowiednio wczesnego przygotowania nowych złóż do eksploatacji może w przyszłości ograniczyć dostępność krajowych surowców skalnych dla gospodarki – piszą dalej przedstawiciele środowisk związanych z eksploatacja surowców.

Po pierwsze inwestycje

Za szczególnie istotne uważają oni stworzenie warunków zapewniających większą przewidywalność procesu inwestycyjnego, sprawniejsze prowadzenie przed koncesyjnych postępowań administracyjnych (decyzje środowiskowe, koncesje wydobywcze, uzgodnienia z organami zarządzającymi wodami podziemnymi, lasami oraz z samorządami), a także długofalową ochronę i racjonalne gospodarowanie krajową bazą zasobową kopalin.

Szanowny Panie Premierze, zwracamy się o rozpoczęcie skoordynowanej reformy przepisów i praktyki administracyjnej dotyczących surowców skalnych — od rozpoznania i ochrony złóż, przez przygotowanie inwestycji i wydobycie, po rekultywację. Potrzebny jest spójny pakiet zmian obejmujący powiązania między tymi etapami - napisali.

Według PIG-PIB w 2025 r. wydobyto w Polsce 171,2 mln ton piasków i żwirów oraz 82,47 mln ton kamieni łamanych i blocznych. Łącznie to około 253,7 mln ton kopalin z dwóch grup stanowiących zaplecze materiałowe budownictwa i infrastruktury. Dostępność surowca odpowiedniej jakości, w odpowiednim miejscu i czasie, ma znaczenie dla kosztów oraz terminów inwestycji publicznych.

Podczas konferencji „Szkoła Górnictwa Odkrywkowego”, „Kongres Górnictwa Skalnego” i „Współczesna Geologia Samorządowa” zgłaszano nieprzewidywalność postępowań, powielanie dokumentacji i rozbieżności interpretacyjne nawet w obrębie tych samych organów. Bariery na kolejnych etapach kumulują się. Usprawnienie pojedynczej procedury może nie skrócić przygotowania inwestycji, jeżeli pozostaną przeszkody na jej dalszych etapach. Ważnym zagadnieniem wymagającym uporządkowania jest rozproszenie kompetencji decyzyjnych dotyczących geologii i górnictwa na szczeblu Rządu Rzeczypospolitej Polskiej” – napisano w liście otwartym do premiera Donalda Tuska.

Apel podpisali: prof. inż. Zbigniew Kasztelewicz, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Szkoły Górnictwa Odkrywkowego, Marzena Bakalarz-Dropowicz, przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego Konferencji Kongres Górnictwa Skalnego oraz Łukasz Leśnik, prezes Polskiego Związku Producentów Kruszyw.