Górnicze prace zabezpieczające w kompleksie Osówka w Górach Sowich

W miejsce obecnej kraty wejściowej, wstawiona ma zostać bramka z poziomymi przegrodami

Najbardziej niebezpiecznym miejscem kompleksu Osówka w Górach Sowich jest sporych rozmiarów szyb z okresu drugiej wojny światowej. Szyb ten łączy powierzchnię z poziomem wyrobisk sztolni nr 1. Wyrobisko o średnicy 6 m i głębokości 48 m ma zostać w przyszłym roku zabezpieczone metalową kratą, ale... tylko od dołu.

Osówka (716 m n.p.m.) jest niepozornym, zalesionym wzniesieniem pomiędzy Głuszycą Górną a Walimiem. W latach 1943-1945 była jednym z placów budowy kolejnej kwatery głównej wodza Trzeciej Rzeszy. Trwały tam intensywne prace budowlane i górnicze, których pozostałością jest zespół trzech sztolni i wyrobisk korytarzowych, a także szyb, który prawdopodobnie miał być szybem zjazdowym. W marcu 1996 r. podziemia Osówki, po odpowiednim zabezpieczeniu górniczym, udostępnione zostały zwiedzającym.

Wyrobiska te stały się także schronieniem nietoperzy, objętym ochroną w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Nietoperzy Gór Sowich PLH020071. W zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 23 września 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla tegoż obszaru wskazano na konieczność przebudowy oraz zabezpieczenie szybu na Osówce. W ramach realizacji zadania planowane są prace także w sztolni wejściowej nr 1.

I tak w sztolni wymieniona ma zostać istniejąca krata wejściowa, właśnie ze względu na bytujące w podziemiach nietoperze. Zamiast kraty, mają tam być umieszczone innego typu drzwi, zamykane na zamek lub kłódkę.

- Konstrukcja nie będzie zawierała elementów pionowych, ograniczających możliwości swobodnego przelotu nietoperzom oraz elementów ostrych mogących ranić przelatujące osobniki - informuje Katarzyna Łapińska, regionalny konserwator przyrody we Wrocławiu.

Innego rodzaju rozwiązanie przyjęto w stosunku do szybu na Osówce, będącego najgłębszym szybem górniczym z okresu drugiej wojny światowej na terenie niedokończonej kwatery głównej. Planowane jest tam wykonanie poziomej metalowej kraty w dolne części szybu wentylacyjnego. Natomiast wylot szybu na powierzchni ma być ogrodzony wysokim płotem.

- Planowany termin wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na realizację zadań w ramach projektu pod nazwą "Zabezpieczenie schronień zimowych nietoperzy w wybranych obszarach Natura 2000" przypada na III kwartał 2020 r. - dodaje Katarzyna Łapińska.

Środki na ten cel pochodzić będą z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, z którym 18 grudnia 2019 r. podpisana została umowa na realizację zadania. Wykonanie zabezpieczenia szybu i grodzenia zabezpieczającego na powierzchni szyb na Osówce ma zostać wykonane w 2021 r., podobnie jak też wymiana kraty wejściowej.