Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł w poniedziałek, że Polska z chwilą wejścia do UE nie miała prawa zmienić na niekorzyść podatników przepisów o VAT dotyczących odliczenia podatku naliczonego przy zakupie paliwa do samochodów firmowych.
- Powyższy przepis (dyrektywy o VAT-PAP) w każdym razie stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie zmieniło później swoje ustawodawstwo, obowiązujące od wyżej wskazanego dnia, w sposób, który rozszerza zakres zastosowania tych ograniczeń w stosunku do sytuacji istniejącej przed tym dniem - czytamy w uzasadnieniu orzeczenia.
Zdaniem Jerzego Martiniego, doradcy podatkowego z kancelarii Baker & McKenzie, który występował przed ETS w imieniu firmy Magoora, orzeczenie oznacza, że Polska nie mogła 1 maja 2004 r. zlikwidować odliczenia dla paliwa do tzw. samochodów z kratką i zastąpić go tzw. wzorem Lisaka. Podobnie nie mogła też odstąpić później od wzoru Lisaka, aby wprowadzić obecnie obowiązujący mechanizm.
- Koszty wyroku dla budżetu państwa będą liczone raczej w miliardy złotych, niż setki milionów - ocenia Martini. Według niego firmy, które w wyniku zmian straciły prawo do odliczenia VAT od paliwa, będą mogły złożyć korekty deklaracji i wystąpić o zwrot pieniędzy. W przypadku faktur zapłaconych w 2004 r. termin upływa do końca tego roku.
Zdaniem Martiniego firmy, które mają samochody z kratką lub spełniające wzór Lisaka mogą zacząć odliczać VAT od paliwa do tych pojazdów.
- Co prawda wyrok dotyczy odliczenia VAT od paliw, ale odliczenie to jest ściśle powiązane z ograniczeniami w odliczeniu VAT od samochodu. To oznacza, że firmy, które z powodu zmian nie mogły odliczyć podatku w przypadku kupna pojazdu lub leasingu, także będą mogły wystąpić z korektą - informuje Martini.
- Urzędy skarbowe powinny stosować orzeczenie ETS wprost. Nie ulega wątpliwości, że obie zmiany ograniczyły prawo do odliczenia VAT. Niewykluczone jednak, że rozstrzygnięciami będą musiały zająć się sądy - dodał ekspert.
Według Martiniego, inną konsekwencją wyroku może być pojawienie się wkrótce na rynku samochodów \"z kratką\" lub aut spełniających wzór Lisaka, gdyż będzie możliwe odliczenie VAT od takich samochodów i paliwa do nich zużytego.
Na razie Ministerstwo Finansów nie komentuje orzeczenia.
Rynek
W marcu 2026 r. inflacja bazowa po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła 2,7 proc.
- Inflacja bazowa liczona po wyłączeniu cen żywności i energii w marcu 2026 r. wyniosła 2,7 proc. - poinformował w czwartek Narodowy Bank Polski. Wskaźnik inflacji CPI w analizowanym okresie wyniósł 3,0 proc. r/r.
