Górnictwo: W 2022 r. pylica płuc górników nadal należała do najczęściej stwierdzanych pylic pochodzenia zawodowego

Pomimo nowoczesnych rozwiązań stosowanych w procesach technologicznych, całkowite wyeliminowanie narażenia pracowników na czynniki szkodliwe, bez stosowania środków ochrony indywidualnej, jest niemożliwe. Choroby zawodowe najczęściej dotyczą układu oddechowego. Objawy często występują jednak tylko u części eksponowanych osób, gdyż skłonność do wystąpienia choroby zawodowej u poszczególnych osób jest różna.

Wyższy Urząd Górniczy opublikował właśnie informacje o najczęstszych schorzeniach, na które zapadają pracownicy przemysłu wydobywczego.

Pylica płuc należy do najczęściej rozpoznawanych chorób zawodowych wywołanych czynnikami szkodliwymi występującymi w miejscu pracy. W 2021 r. pylice płuc pod względem częstości nowo stwierdzonych chorób zawodowych uplasowały się na drugim miejscu, zaraz po chorobach zakaźnych lub pasożytniczych. Większość pylic jest reprezentowanych przez trzy przypadki: pylicę krzemową (krzemicę), pylicę górników węgla kamiennego i pylicę azbestową (azbestozę).

Pylice są najczęściej stwierdzaną chorobą zawodową w przemyśle wydobywczym. W 2022 r. pylica płuc górników kopalń węgla nadal należała do najczęściej stwierdzanych pylic pochodzenia zawodowego. Analiza przypadków pylic płuc w grupach wiekowych wskazuje, że wraz z wiekiem pracownika zwiększa się liczba wydanych decyzji stwierdzających chorobę zawodową pod postacią pylicy płuc.

Według danych Instytutu Medycyny Pracy, Państwowego Instytutu Badawczego, w latach 2018-2022 w całym górnictwie stwierdzono łącznie 1599 przypadków chorób zawodowych, z czego największy udział miała pylica płuc (1440 przypadki, tj. ponad 90 proc. wszystkich chorób zawodowych w górnictwie). Najbardziej niekorzystny pod względem liczby stwierdzonych pylic płuc w analizowanym okresie był 2020 r. oraz 2022 r., w którym stwierdzono 351 przypadków pylic płuc (o 102 przypadki, tj. o ponad 30 proc. więcej niż w roku 2021). Wzrost liczby pylic (głównie azbestowych) stwierdzonych w ostatnich latach u pracowników kopalń wałbrzyskich (120 przypadków w 2022 r.) w znacznym stopniu wpłynął na progresję tych chorób zawodowych w górnictwie w 2022 r.

Wszystkie przypadki pylicy płuc u byłych pracowników kopalń zlikwidowanych lub będących w fazie likwidacji, pracowników byłego Katowickiego Holdingu Węglowego oraz Kompani Węglowej, są ewidencjonowane w Spółce Restrukturyzacji Kopalń.

W 2022 r. odnotowano 15 przypadków pylicy płuc wśród pracowników kopalń węgla czynnych zawodowo (w 2021 r. odnotowano 13 takich przypadków). Pylice płuc odnotowywane w górnictwie węgla w sposób dominujący wpływają na ilość chorób zawodowych w górnictwie ogółem. Na 351 przypadków pylic odnotowanych w 2022 r. w górnictwie ogółem, 279 przypadków (prawie 80 proc.) dotyczy górnictwa węgla. Branża usługowa wspomagająca górnictwo i wydobywanie wraz pozostałym górnictwem, znajduje się na drugim miejscu odnotowanych chorób zawodowych. Do grupy tej zalicza się nie tylko działalność firm usługowych wykonujących czynności powierzone w ruchu zakładów górniczych, ale również Spółkę Restrukturyzacji Kopalń.

W 2022 r. nastąpił (w porównaniu z 2021 r.) znaczny wzrost przypadków pylicy u byłych pracowników czynnych kopalń ze 109 do 147 przypadków. O ile liczba stwierdzonych pylic wśród byłych pracowników, którzy przeszli na emeryturę w kopalniach będących w aktualnych strukturach (PGG, JSW, Tauron Wydobycie) była porównywalna: z 49 do 50 przypadków w porównaniu z 2021 r., to już liczba stwierdzonych pylic pracowników, którzy przeszli na emeryturę w kopalniach byłego KHW i KW była o ponad 60 proc. większa w porównaniu z 2021 r. (wzrost z 60 do 97 przypadków).