Mysłowice: O przyszłości Unii Europejskiej na konferencji Śląski Ład

Czy Śląsk powinien się bać Zielonego Ładu? - to jedno z pytań, które padło w czasie ósmej edycji konferencji Śląski Ład, która odbyła się w poniedziałek, 15 maja, w Mysłowicach. Organizatorem tego wydarzenia było europosłanka Izabela Kloc. W czterech panelach dyskusyjnych wzięli udział zaproszeni goście – ministrowie, posłowie, eksperci oraz przedstawiciele świata biznesu. W ostatnim swoimi spostrzeżeniami na temat zielonej transformacji i rozporządzenia metanowego podzielili się: prezes Jastrzębskiej Spółki Węglowej Tomasz Cudny, prezes Węglokoksu Tomasz Heryszek oraz wiceprezes Polskiej Grupy Górniczej ds. sprzedaży Adam Gorszanów.

List do uczestników konferencji skierował prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński, który zasygnalizował, że „Unia Europejska zmierza w złą stronę, ale to nie znaczy, że nie można temu przeciwdziałać”.

Do zaproszonych gości zwrócił się także premier Mateusz Morawiecki, który szczególną uwagę zwrócił na kwestię zielonej transformacji. Szef rządu wskazał, że „każde państwo powinno mieć możliwość prowadzenia jej optymalnie do swoich potrzeb i możliwości. Móc kształtować swój miks energetyczny tak, by zapewniał bezpieczeństwo obywatelom i konkurencyność gospodarce”.

„Bezpieczeństwo energetyczne to nie tylko prąd i ciepło w domu, ale jeden z podstawowych czynników rozwoju gospodarczego. Dostępność i koszty energii decydują o konkurencyjności przemysłu, inwestycjach, miejscach pracy czy cenach w sklepach. Dlatego zabiegamy w Brukseli o sprawiedliwą transformację” – mówił premier na nagraniu odtworzonym w czasie konferencji Śląski Ład.

Szef rządu przypomniał, że Europarlamencie udało się wywalczyć poprawki do rozporządzenia metanowego korzystne dla naszego kraju.

„Wynegocjowaliśmy i negocjujemy kolejne środki, które pomogą przestawić polską energetykę na zielone tory. Sercem tych zmian jest i będzie Śląsk. To tu powędrują rekordowe fundusze na zieloną transformację. Polska i Śląsk to wspólna sprawa, a jaki ład na Ślasku taki w całym kraju” – zakończył szef Rady Ministrów.

Jednym z gości konferencji był minister ds. Unii Europejskiej Szymon Szynkowski vel Sęk, który sygnalizował, że Unia może być silniejsza, jeśli będzie bardziej konkurencyjna.

- Unia może być siłą globalnego oddziaływania. My jesteśmy społeczeństwem prounijnym, mamy prounijny rząd, ale prounijny w rozumieniu takiej Unii, która będzie silna siłą państw narodowych, która będzie budować swoją przyszłość potencjałem gospodarczym, siłą oddziaływania na najbliższe otoczenie. Możemy to zrobić. Możemy to zbudować – przekonywał minister.

Europoseł Izabela Kloc, zabierając głos, nawiązała do prac nad zmianami w rozporządzeniu metanowym.

- Muszę chylić czoła przed wszystkimi polskimi europosłami, którzy zaangażowali się w to, aby zmienić to rozporządzenie przygotowane przez Komisję Europejską – przyznała eurodeputowana.

- Chyba po raz pierwszy od dziesiątek lat udało się doprowadzić do takiego kompromisu, gdzie w Parlemencie Europejskim prawie wszyscy posłowie zagłosowali za dalszym funkcjonowaniem górnictwa węgla kamiennego. Było to trudne, ale udało się i dzięki temu możemy lepiej patrzeć w przyszłość szczególnie tu na Śląsku. Gdyby się tego nie udało zmienić, to w szybkim tempie musielibyśmy likwidować górnictwo – dodała.

Ostatni z paneli rozpoczął się od pytania „Czy Śląsk powinien się bać Zielonego Ładu?” Prezes JSW przyznał, że w 2021 r. miał obawy, ale potem zaczęły one opadać, za sprawą podejmowanych działań. Tu wskazał m.in. na aktywność europosłanki Izabeli Kloc.

Prezes zaznaczył, że choć przyjęcie rozporządzenia metanowego w kompromisowej wersji jest sukcesem i dobrą wiadomością dla polskich kopalń, JSW - największy w UE producent węgla koksowego - liczy w przyszłości na dalsze derogacje w tym zakresie.

- Walka się nie skończyła (...). Ta wywalczona przez nas derogacja wróci; wrócimy z problemem metanowych kopalń jastrzębskiej spółki. Dzisiaj naprawdę nie załapiemy się ekonomicznie na te 5 ton, dla nas wartości muszą być większe. Wprowadzamy pewne plany - już w 2025 roku zejdziemy do 10 ton. Z tym sukcesem, który był teraz, prosimy o powtórkę dla JSW – powiedział Cudny.

Prezes JSW podkreślił, że „zielony ład zaczyna się tysiąc metrów pod ziemią, w jastrzębskiej spółce”.

- Jeśli ktoś sobie wyobraża rozwój cywilizacji bez węgla koksowego, to na dzisiaj jest w błędzie. Nie ma innych, lepszych, ekonomicznie uzasadnionych technologii, które pozwoliłyby uzyskać żelazo i stal – powiedział menedżer.

Wskazał także, że metan jest nośnikiem energii i kopaliną powiązaną z wydobyciem węgla.

- Schodzimy z wydobyciem coraz głębiej, metanowość rośnie, mamy tego coraz więcej, ale jednocześnie coraz mniej wypuszczamy tego gazu do atmosfery - nasze nakłady idą w tym kierunku – wyjaśnił.

Dodał, że europejski sektor wydobywczy odpowiada ledwie za 0,19 proc. całkowitej światowej emisji metanu.

Swoimi spostrzeżeniami podzielił się także wiceprezes PGG Adam Gorszanów.

- Czy się obawiamy? Obawiamy się, ale nie dlatego, że jesteśmy strachliwi, tylko dlatego, że wielokrotnie Komisja Europejska i organy unijne pokazywały, że szczytne cele klimatyczne to jest jedno, ale sposób realizacji i wdrażania to jest czasami „walenie młotem w łeb”. Dyrektywa metanowa to jeden z przykładów – stwierdził Gorszanów i zwrócił uwagę, że PGG jest w trakcie głębokiej restrukturyzacji i szczególnie odczuwa transformację energetyczną.

- Musimy pamiętać, że energetyka też jest dotknięta silnie polityką klimatyczną. Można tu choćby wspomnieć o ETS. Dzisiaj na koszt wytworzenia energii elektrycznej większy wpływ ma koszt uprawnień niż węgla. Jak zatem ma wygląda konkurencyjność polskiej gospodarki opartej dzisiaj w miksie energetycznym na węglu kamiennym i brunatnym, jeśli cały czas są nakładane dodatkowe obciążenia? Ta cena uprawnień obecnie oscyluje w granicach między 80 a 100 euro. Co ciekawe cena węgla na rynkach spada, a ceny uprawnień się utrzymują. Odpowiedź jest jedna. Instytucje finansowe korzystają z tego i traktują to jako czysty instrument do operacji finansowych i spekulacyjnych. Dzięki temu mogą na tym zarobić. Jeżeli tego typu regulacje będą narzędziami, które wspomagają politykę klimatyczną Unii, to jest się czego bać – przyznał wiceprezes PGG.

Dodał, że w Polsce z przemysłem wydobywczym związanych jest 1150 osób na 100 tys. zatrudnionych. W Unii to około 100 osób, natomiast w województwie śląskim ten współczynnik wynosi 7 tys. osób

- Ta transformacja to wyzwania i na teraz, jako województwo śląskie, nie jesteśmy w stanie bezboleśnie się z nimi mierzyć – ocenił.

Prezes Węglokoksu Tomasz Heryszek wskazał natomiast, że w kontekście zielonego ładu konieczne jest znalezienie swojego miejsca w Europie.

- Chodzi o to, by zbudować silny lobbing i wychowywać nowe pokolenie, bo przecież ten program nie będzie programem na dwa, trzy czy pięć lat. Jeśli myślimy dziś o budowie przemysłu stalowego, to musimy myśleć o kolejnym pokoleniu – wskazał Heryszek.

- Kadry i finansowanie to jest to z czym się będziemy mierzyć. Musimy kształcić i inwestować w młodych ludzi, by chcieli pracować, by chcieli kształcić się tutaj. Należy odbudować edukację zawodową, by mieć pracowników, którzy będą ten przemysł tworzyć i zasilać. W kwestii finansowania także, chodzi o to, by tam znaleźli się ludzie którzy w tych instytucjach finansowych będą kierować się racjonalnością, a nie zieloną ideologią – ocenił szef Węglokoksu.