Walczą o czyste powietrze

Aktywny udział w tym programie to przede wszystkim gwarancja niższych wydatków.

Jak walczyć o czyste powietrze? Jeśli ktoś nie wie, to warto, aby bliżej przyjrzał się Jejkowicom. Ta niewielka gmina została zwycięzcą programu Czyste Powietrze w czwartym kwartale 2021 r. Trujących kopciuchów jest tam coraz mniej.

Na 30 najaktywniejszych gmin w rządowym programie wsparcia inwestycji proekologicznych Czyste Powietrze w skali kraju, w IV kwartale 2021 r. 25 było z woj. śląskiego – wynika z danych Polskiego Alarmu Smogowego i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wsparcie dla gmin
– Cały czas działamy. Uruchamiamy gminny program dotacji do pieców ekologicznych. Dotacja wynosi 5 tys. zł na piec, ale nie więcej niż 6 proc. wartości pieca. To sporo, jak na tak małą gminę. W przeszłości ta dotacja wynosiła 10 tys. zł, ale mieszkańcy sami zaproponowali, aby zmniejszyć kwotę dotacji i uwzględnić więcej wniosków. W ub.r. udało się dofinansować wszystkie złożone wnioski, ponad 135 pieców zostało wymienionych. W tym roku też będzie ich sporo. Ile? O tym przekonamy się 20 kwietnia, po zakończeniu przyjmowania. Jest wciąż duże zainteresowanie uczestnictwem w programie Czyste Powietrze. Dotacje można łączyć, przez co mamy konkretny zastrzyk gotówki dla osoby, która chce wymienić piec. W gminie działa również punkt konsultacyjny udzielający informacji o warunkach programu Czyste Powietrze – mówi Marek Bąk, wójt Jejkowic.

Jejkowice prowadzą punkt konsultacyjny z własnych środków. Wiele jednak gmin sięga w tym względzie po pomoc. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje, że będzie kontynuować wsparcie dla gmin. Dlatego utrzymane zostanie dofinansowanie punktów konsultacyjno-informacyjnych dla mieszkańców ze środków NFOŚiGW. Dodatkowo planowane jest zwiększenie rocznej kwoty na prowadzenie punktu konsultacyjno-informacyjnego do 35 tys. zł. W najbliższym czasie uruchomiona zostanie także możliwość zawierania nowych porozumień i tym samym przystąpienia do programu Czyste Powietrze kolejnych gmin. Zaangażowanie się gmin w promocję i budowanie przekonania o potrzebie termomodernizacji budynków wraz z wymianą źródła ciepła oraz pomoc mieszkańcom w złożeniu wniosku o dofinansowanie daje wymierne korzyści. Beneficjenci, którzy mają efektywne źródło ciepła i ocieplony dom, zużywają mniej energii i jednocześnie mają zdrowsze, czystsze powietrze.

– Wsłuchując się w oczekiwania wnioskodawców i beneficjentów, we współpracy z organizacjami pozarządowymi na bieżąco modyfikujemy i uatrakcyjniamy program Czyste Powietrze. Wiemy jednak, że ze względu na jego skalę, dla osiągnięcia celów w nim określonych kluczowe jest zaangażowanie na poziomie małych ojczyzn – gmin i lokalnych wspólnot. To one są wiarygodnymi i najskuteczniejszymi ambasadorami dbania o czyste powietrze. Dlatego cieszę się, że kolejny raz w rankingu możemy postawić za wzór najskuteczniejsze samorządy, których determinacja i zaangażowanie przekładają się na mniej smogu, czystsze środowisko i zdrowsze życie mieszkańców. Wierzę też, że współpraca nawiązana już ze zdecydowaną większością polskich samorządów przełoży się na nowe rekordy zgłoszeń w kolejnych rankingach kwartalnych – podkreśla Anna Moskwa, minister klimatu i środowiska.

W czołówce rankingu biorącego pod uwagę wszystkie polskie gminy już po raz drugi znalazło się śląskie uzdrowisko Goczałkowice-Zdrój (miejsce 18.). Najwięcej wniosków do programu złożono natomiast w Rybniku (806 w IV kwartale 2021 oraz ponad 4600 od początku funkcjonowania programu).

Ze smogiem walczą na wielu frontach
Gratyfikacje finansowe to tylko jedna z korzyści dla aktywnych gmin. Warto jednak pamiętać, że aktywny udział w programie Czyste Powietrze to przede wszystkim gwarancja trwałych oszczędności wynikających z nowoczesnej, kompleksowej termomodernizacji budynków dla ich właścicieli oraz możliwość oddychania czystym, zdrowym powietrzem dla nas wszystkich.

Także Katowice w ostatnich latach również zintensyfikowały działania na rzecz walki o czyste powietrze. W latach 2015-2021 dzięki miejskiemu programowi dofinansowano wymianę 6273 źródeł ciepła kosztem ponad 53,5 mln zł. Dotacje mogą otrzymać osoby fizyczne, wspólnoty mieszkaniowe, osoby prawne i przedsiębiorcy. Wsparcie miasta sięga nawet do 10 tys. zł.

– Ze smogiem walczymy na wielu frontach. Poza wymianą kotłów realizujemy projekty termomodernizacji, straż miejska wykonuje kontrole, inwestujemy także setki milionów złotych w komunikację publiczną. Powietrze z roku na rok jest coraz lepsze, ale do ideału wciąż daleko – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.

W lutym miasto zawarło z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę na dofinansowanie termomodernizacji energetycznej budynków wielorodzinnych. Inwestycje pochłoną ponad 20 mln zł, z czego ok. 9,5 mln zł pokryje unijne wsparcie. Prace zostaną przeprowadzone w czterech dzielnicach: Szopienicach, na Giszowcu i Załężu oraz w centrum miasta.

– To są ogromne środki, bez których wiele gmin, spółdzielni czy wspólnot mieszkaniowych nie byłoby w stanie przeprowadzić inwestycji termomodernizacyjnych. Nie dziwi fakt, że każdego roku zwiększamy początkową pulę środków przeznaczonych na ten cel, bo zainteresowanie tymi unijnymi środkami wciąż jest bardzo duże. Szczególnie gdy do grupy beneficjentów, którzy mogą ubiegać się o dofinansowanie, dołączyły gminy – podkreśla Tomasz Bednarek, prezes WFOŚiGW w Katowicach.