Energetyka: Istnieje konieczność wprowadzenia szczególnych rozwiązań osłonowych

Uruchomienie nadzwyczajnych instrumentów wspierających m.in. gospodarstwa domowe, mieszkańców budynków wielolokalowych i część odbiorców wrażliwych, np. szpitale, szkoły, przedszkola, żłobki czy instytucje kultury - zakłada projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach wz. z sytuacją na rynku gazu.

Jak wskazano w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, istnieje konieczność wprowadzenia szczególnych rozwiązań osłonowych, umożliwiających podejmowanie działań minimalizujących negatywne skutki społeczno-gospodarcze związane z nagłym, gwałtownym wzrostem cen gazu na rynku.

Chodzi o projekt ustawy Ministerstwa Aktywów Państwowych o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu, który ma umożliwić uruchomienie adzwyczajnych instrumentów zwiększających bezpieczeństwo energetyczne Polski, a w perspektywie krótkoterminowej wspierających gospodarstwa domowe, mieszkańców budynków wielolokalowych, jak i niektórych odbiorców wrażliwych.

Jak podano, ze względu na zwiększony popyt na gaz w Europie oraz Azji i obniżoną podaż błękitnego paliwa ze strony głównych dostawców, przede wszystkim z Rosji, ceny gazu ziemnego na giełdach światowych, w tym na polskiej Towarowej Giełdzie Energii odnotowują drastyczny, bezprecedensowy wzrost cen. Zaznaczono, że na poziom cen gazu w UE wpływa w dużej mierze strategia rosyjskiego Gazpromu, polegająca na wstrzymaniu dostaw spotowych do państw Unii Europejskiej, rezygnacji z wykorzystania wolnych mocy istniejących tras tranzytowych (gazociąg jamalski, gazociąg braterstwo), a także wytłoczeniu magazynów Gazpromu w UE bez odbudowania poziomu zapasów przed sezonem zimowym.

Wskazano na duże prawdopodobieństwo nowych wzrostów cen gazu zimą br., które mogą utrzymać się w kolejnych latach. Podkreślono, że nie jest możliwe prognozowanie momentu zakończenia trwającego kryzysu oraz wielkości i skali skutków społeczno-gospodarczych, które odczuwają przedsiębiorcy, gospodarstwa domowe, mieszkańcy budynków wielolokalowych, jak i odbiorcy wrażliwi, tacy jak: szpitale, szkoły, przedszkola, żłobki czy instytucje kultury.

Aby ochronić odbiorców gazu ziemnego projekt zakłada wprowadzenie mechanizmów pozwalających m.in. na rozszerzenie katalogu podmiotów objętych ochroną taryfową do 31 grudnia 2023 r. (art. 62b ustawy - Prawo energetyczne) o niektóre kategorie odbiorców będących podmiotami realizującymi zadania z zakresu użyteczności publicznej.

Równocześnie wskazano na wprowadzenie mechanizmu rekompensat dla sprzedawców gazu ziemnego do odbiorców taryfowych, który służyłby zrekompensowaniu skutków zamrożenia cen dla nowego katalogu odbiorców taryfowych.

Inne rozwiązanie przewiduje potwierdzenie i podkreślenie w treści przepisów prawa konieczności ochrony taryfowej odbiorców gazu ziemnego w budynkach wielolokalowych, którzy nie zawarli indywidualnych umów kompleksowych lub umów zakupu gazu ziemnego z przedsiębiorstwami energetycznymi.

Podkreślono, że aby wesprzeć np. sprzedawców z urzędu paliwa gazowego przepisy zakładają udzielenie ustawowej gwarancji na zobowiązania zaciągane z tytułu kredytów i wyemitowanych obligacji przeznaczonych na cele związane z ich podstawową działalnością. Przepisy przewidują też pozyskanie środków na zagwarantowanie ciągłości świadczenia tzw. usługi kompleksowej odbiorcom paliw gazowych w gospodarstwie domowym. Ma to umożliwić udzielanie przez ministra do spraw aktywów państwowych pożyczek.

Według projektu Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych zostanie dodana do katalogu podmiotów mogących świadczyć tzw. usługę biletową, stanowiącą alternatywną formę realizacji obowiązku utrzymywania zapasu gazu ziemnego w stosunku do zakupu usługi we własnym zakresie w ramach pojemności magazynowych oferowanych przez operatora systemu magazynowania lub utrzymywania zapasu poza granicami kraju. Projekt stwarza podstawę do nabycia przez Agencję w imieniu Skarbu Państwa gazu ziemnego, na cele utrzymania zapasów obowiązkowych.