Gospodarka: Zmienia się struktura przemysłowa regionu

Udział górnictwa w strukturze przemysłu w województwie śląskim obniżył się od 2000 r. do teraz z 24,4 proc. do 16,3 proc. Takie dane prezentuje Śląski Urząd Marszałkowski w załączniku do wstępnego projektu Regionalnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Śląskiego 2030.

Najsilniejszą pozycję w regionie ma podregion katowicki, wykazujący jednocześnie stabilny przyrost PKB per capita.

- O pozycji podregionu decyduje fakt, że Katowice są stolicą największej w kraju Metropolii, a co za tym idzie są siedzibą wielu firm, oferując liczne miejsca pracy dla mieszkańców regionu. Jak wykazują badania dojazdów do pracy mieszkańców województwa śląskiego, do Katowic do pracy codziennie dojeżdża najwięcej osób, a jednocześnie strumienie odwrotne, tj. osób wyjeżdżających do pracy z Katowic do innych miast są stosunkowo niewielkie – czytamy w opracowaniu przygotowanym przez Departament Rozwoju Regionalnego.

Na drugiej pozycji w zakresie PKB na 1 mieszkańca jest podregion tyski. Tempo wzrostu w latach 2011-2018 było tam najniższe w województwie (12,5 proc.), co było efektem spadku wartości wskaźnika zanotowanym w latach 2011-2014 (o 6,3 proc.). Fakt ten można wiązać z kryzysem w branży motoryzacyjnej, która ma dominującą pozycję w strukturze przemysłowej podregionu.

Najgorsza sytuacja w zakresie PKB per capita występowała w podregionie bytomskim – najniższa wartość PKB per capita oraz relatywnie niski przyrost tej wartości. Głównym problemem podregionu bytomskiego są niekorzystne skutki procesów restrukturyzacji przemysłu węglowego na tym obszarze.

- Wieloletnia dominacja branży górniczej spowodowała znaczącą degradację przestrzeni, wymagającą kompleksowej rewitalizacji i rekultywacji, a likwidacja zakładów w sektorze wymaga wsparcia rozwoju sektora gospodarki podregionu - czytamy.

Województwo śląskie jest regionem o jednym z najwyższych wkładów w wytwarzanie krajowej Wartości Dodanej Brutto (WDB). W 2018 r. udział regionu w WDB wyniósł 12,28 proc. (więcej wytworzyło jedynie województwo mazowieckie – 22,52 proc.). Niemniej udział regionu systematycznie się zmniejsza – w porównaniu do 2000 roku jest niższy prawie o 1 pp. (13,26 proc.).

Tempo wzrostu WDB w regionie jest niższe od średniej krajowej. W okresie 10 lat pomiędzy rokiem 2008, a 2018 nastąpił przyrost WDB w regionie o 55,34 proc., co było dopiero 11. wartością wśród 16 województw i było o prawie 10 pp. niższe od krajowej średniej (65,28 proc.).

W strukturze wartości dodanej brutto województwa śląskiego dominuje sektor usług, niemniej jego udział jest znacząco niższy niż w kraju ogółem. W 2018 roku usługi odpowiadały za 63,7 proc. krajowej WDB, a w regionie udział usług wyniósł 57 proc. Silną pozycję w strukturze WDB regionu stanowi przemysł, którego udział w województwie śląskim jest najwyższy w kraju (42,3 proc.) i jest wyższy od średniej krajowej o 8,6 pp.

- Jednocześnie udział przemysłu w gospodarce regionu zwiększa się i w porównaniu do roku 2000 był wyższy o 2,3 pp. Powyższe dane wskazują na silnie przemysłowy charakter regionu, który w ostatnich kilkunastu latach ulega stopniowemu wzmocnieniu - czytamy.

Zmianom podlega natomiast struktura przemysłowa regionu. W porównaniu do roku 2000 wyraźnie zmniejszył się udział sekcji B klasyfikacji PKD (górnictwo i wydobywanie) w tworzeniu WDB, co obrazuje stopniowy spadek znaczenia sektora wydobywczego w gospodarce regionu.

Udział górnictwa w strukturze przemysłu w województwie śląskim obniżył się od 2000 r. z 24,4 proc. do 16,3 proc. W tym samym czasie znacznie zwiększył się udział przetwórstwa przemysłowego w strukturze WDB wytwarzanej w sektorze przemysłu (z 46 proc. na 56,2 proc.).