Potrzebne jest unijne prawo dotyczące odpadów

Komisja Europejska chce powołania specjalnego organu unijnego, którego zadaniem byłoby egzekwowanie wspólnotowego prawa dotyczącego odpadów.

Ów unijny organ miałby nadzorować wdrażanie i egzekwowanie prawodawstwa UE dotyczącego odpadów. Nielegalne ich składowanie jest wciąż zjawiskiem występującym na dużą skalę. Wiele składowisk odpadów nie odpowiada normom, a w niektórych państwach członkowskich brakuje ustawodawstwa w tym zakresie. Obawy budzi również nielegalne przemieszczanie odpadów. Opublikowany wczoraj 1 lutego br. drugi raport w tej sprawie wykazuje, że przynajmniej jedna piąta składowisk odpadów, które kontrolowano w ramach wzmocnionych ostatnio działań państw członkowskich, była nielegalna.

- Przestrzeganie przepisów unijnych ma zasadnicze znaczenie, jeżeli chcemy osiągnąć nadrzędny cel prawodawstwa UE dotyczącego odpadów, jakim jest ochrona zdrowia obywateli i środowiska naturalnego w Europie. Musimy przestudiować wszystkie możliwe warianty, w tym powołanie unijnej agencji lub organu, który umożliwi maksymalne wykorzystanie korzyści, jakie niesie ze sobą prawodawstwo UE dla obywateli, środowiska i gospodarki UE – powiedział Stavros Dimas, unijny komisarz ds. środowiska.

Nadzorowanie bezpiecznego i ekologicznego zarządzania odpadami jest jednym z najpoważniejszych zadań, jakie stoją obecnie przed Unią Europejską. Szacuje się, że corocznie Unia Europejska wytwarza 2,6 miliarda ton odpadów, z czego ponad 90 milionów ton uznawanych jest za niebezpieczne. W ostatnich latach, wskutek zwiększenia ilości odpadów wytwarzanych i przemieszczanych w rozszerzonej Unii, problem stał się priorytetowy. W 2008 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą Komisję do przygotowania sprawozdania na temat ustanowienia wspólnotowego organu ds. inspekcji w zakresie ochrony środowiska.

Agencja taka realizowałaby szereg zadań, takich jak przegląd systemów egzekwowania prawa w państwach członkowskich, skoordynowana działalność kontrolna i nadzorcza. Towarzyszyłoby temu stworzenie specjalnego organu europejskiego odpowiedzialnego za inspekcje i kontrole bezpośrednie instalacji i obiektów, w których stwierdzono poważne przypadki niezgodności z przepisami. Europejska sieć państw członkowskich mogłaby wspierać agencję w wielu spośród jej działań.

Zalecenia te opierają się na odpowiedziach urzędników państw członkowskich oraz zainteresowanych podmiotów, udzielonych w ankietach, wywiadach i podczas nieformalnych warsztatów roboczych.

Roczny koszt realizacji zaleceń szacuje się na nieco ponad 16 milionów euro. Poza innymi korzyściami w dziedzinie gospodarki odpadami, pełne wdrożenie unijnych przepisów dotyczących odpadów mogłoby zmniejszyć poziom emisji gazów cieplarnianych, w tym metanu z wysypisk, o równowartość co najmniej 200 milionów ton CO2 rocznie. Pozwoliłoby to zaoszczędzić 2,5 miliarda euro rocznie przy obecnej cenie węgla wynoszącej około 13 euro za tonę. Inną znaczącą korzyścią płynącą ze skuteczniejszego wdrażania prawodawstwa byłyby równe szanse dla europejskich podmiotów gospodarczych, szersze perspektywy dla innowacyjności oraz większy dostęp do cennych surowców wtórnych.

Dogłębna analiza kosztów i zysków zostanie przeprowadzona już w br.