fot: Krystian Krawczyk
Tarnogórska kopalnia jest pierwszym obiektem z województwa śląskiego, który trafił na prestiżową listę UNESCO
fot: Krystian Krawczyk
Przedstawiciele Tarnowskich Gór i Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej odebrali we wtorek, 17 kwietnia, na Zamku Królewskim w Warszawie specjalny certyfikat UNESCO, który jest oficjalnym potwierdzeniem ubiegłorocznego wpisu "Kopalni ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach" na najważniejszą listę zabytków świata - poinformowały portal nettg.pl służby prasowe SMZT.
Certyfikat wręczył wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński, a odebrali go: burmistrz Arkadiusz Czech wraz z zastępcą Piotrem Skrabaczewskim oraz szefostwo SMZT - przewodniczący Marek Kandzia oraz wiceprzewodniczący Zbigniew Pawlak, który koordynował wpis dziedzictwa gwarków tarnogórskich na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Certyfikat trafił do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z paryskiej siedziby UNESCO. Podpisała go Irina Bokova, była już dyrektor generalna UNESCO.
- To obywatele, miłośnicy, społecznicy doprowadzili do tego sukcesu - podkreślił wicepremier Gliński wskazując na pierwszy w świecie wpis będący dziełem stowarzyszenia, a nie instytucji, gminy czy innego podmiotu instytucjonalnego.
Na to samo zwrócił uwagę szef Polskiego Komitetu ds. UNESCO prof. Jacek Purchla.
- Tarnogórzanie posiedli w najwyższym stopniu umiejętność dziedziczenia, bo wpis nie oznacza tylko zaszczytu, ale wielką odpowiedzialność za dziedzictwo i zobowiązanie jego ochrony dla kolejnych pokoleń. To jest zobowiązanie dla Tarnowskich Gór i władz krajowych - powiedział profesor, który przewodniczył 41. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, podczas której Tarnowskie Góry stały się 15. polskim obiektem na prestiżowej liście.
Profesor wskazał, że ten dzień to wielkie święto dla mieszkańców Tarnowskich Gór, ale i dla Polski.
- Polska jest dumna z Tarnowskich Gór, a tarnogórzanie powinni być dumni z siebie - zakończył Purchla.
Pozostał górniczy duch
Podczas spotkania wiceszef SMZT Zbigniew Pawlak zaprezentował zgromadzonym na zamku gościom krótką prezentację o roli Tarnowskich Gór w rozwoju gospodarczym Europy i świata, a także o rozwiązaniach technologicznych, dzięki którym tutejsze zabytki pogórnicze wraz z krajobrazami kulturowymi znalazły się na najważniejszej liście zabytków naszego globu.
- Jako Tarnowskie Góry rzeczywiście jesteśmy niezwykli - podkreślał w czasie uroczystości Zbigniew Pawlak.
- Nie mamy wprawdzie kontaktu werbalnego z naszymi przodkami, kopalnia zamknięta została w 1913 roku, nasi pradziadowie nie żyją już dawno, więc nikt nam nie opowie jak się pracowało w tej kopalni. Mimo to duch górniczy pozostał, bo to my chronimy to nasze dziedzictwo - dodał.
Zdaniem Pawlaka historia zatoczyła koło, bo społecznicy już przed wojną wraz z burmistrzem doprowadzili do tego, żeby uruchomić trasę turystyczną.
- Dzisiaj również pracujemy z władzami naszego miasta na czele z burmistrzem na rzecz naszego dziedzictwa - wyjaśniał wiceszef SMZT.
Na zakończenie swojego wystąpienia Zbigniew Pawlak przytoczył słowa Henryka de Birnbaum, porucznika Jego Królewskiej Mości Króla Rzeczypospolitej. W Złotej Księdze Tarnowskich Gór znajduje się jego wpis z 1792 r. Swój pobyt w mieście gwarków określił on jako "Dzieło Natury, Sztuka Człowieka".
- Chodzę po tych niewycieczkowych trasach już od 30 lat i jeszcze wszędzie nie bylem i nadal się zastanawiam co jest większym dziełem, czy to co zrobiła natura, czy człowiek - mówił Pawlak.
Kolejny taniec radości
Arkadiusz Czech, burmistrz Tarnowskich Gór zwrócił uwagę, że to, co miasto świętowało w lipcu ubiegłego roku i dziś symbolicznie zostało potwierdzone certyfikatem, to zasługa wielu przeszłych pokoleń tarnogórzan.
- My dziś w pewien sposób konsumujemy owoce ich pracy i za to należy im dzisiaj podziękować - mówił w Zamku Królewskim wymieniając tylko kilka "zasług" Srebrnego Miasta dla rozwoju ludzkości.
- Dwie rewolucje przemysłowe rozpoczęły się na swój sposób u nas, to u nas - poprzez górniczą skarbonę na wypadek zdarzeń losowych - "wymyślono" system społecznych ubezpieczeń, to z Tarnowskich Gór w końcu wywodzi się kult św. Barbary jako patronki górników - wyliczał burmistrz.
Szef Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej Marek Kandzia mówił dziennikarzom, że ta uroczystość to ukoronowanie wielu lat ciężkiej pracy Stowarzyszenia i dobrej współpracy z magistratem oraz Narodowym Instytutem Dziedzictwa.
- 9 lipca ubiegłego roku odtańczyliśmy na naszym rynku taniec radości, teraz gdy mamy już oficjalny certyfikat UNESCO możemy to zrobić po raz kolejny - żartował szef SMZT.
- Chciałabym powiedzieć o wielkiej roli Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej z panem Markiem Kandzią na czele i lokalnemu samorządowi reprezentowanemu przez Pana Burmistrza Arkadiusza Czecha. Niezwykle im dziękuję i gratuluję wielkiego sukcesu - mówiła podczas uroczystości prof. Magdalena Gawin, wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego i generalna konserwator zabytków.
To właśnie Magdalena Gawin podpisywała w styczniu 2016 r. komplet dokumentów, które trafiły do Centrum Światowego UNESCO w Paryżu. W ten sposób została uruchomiona procedura analizy merytorycznej, a także rozpoczęto przygotowania do misji terenowej UNESCO.
9 lipa 2017 r. oczy całego świata zwróciły się ku Tarnowskim Górom. Podczas 41. Sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa, który obradował w Krakowie między 2 a 12 lipca, „Kopalnie ołowiu, srebra i cynku wraz z system gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach” zostały wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Oprócz Zabytkowej Kopalni Srebra i Sztolni Czarnego Pstrąga, w rodzinie najważniejszych zabytków świata znalazło się ponad 20 obiektów pogórniczych leżących głównie w Tarnowskich Górach oraz w części Bytomia i gminy Zbrosławice. Pod względem historycznym i technicznym tworzą one jedną całość, związaną z wydobyciem rud srebra, ołowiu i cynku oraz systemami odwadniania podziemi i wykorzystaniem wody pogórniczej do celów spożywczych.
