fot: Andrzej Bęben/ARC
Deputat węglowy, czyli uprawnienie do określonej ilości bezpłatnego węgla rocznie, to bardzo stare uprawnienie górnicze, przysługujące tradycyjnie zarówno pracownikom, jak i emerytom czy rencistom górniczym. Realizacja tego obowiązku oznacza jednak wielomilionowe koszty dla spółek węglowych, stąd w ostatnich latach próby ograniczenia lub likwidacji tego świadczenia
fot: Andrzej Bęben/ARC
Resorty energii oraz rodziny, pracy i polityki społecznej przygotują specustawę porządkującą kwestię wypłat deputatu węglowego dla emerytów górniczych - przekazał w czwartek (14 stycznia) w Sejmie wiceszef ME Grzegorz Tobiszowski. Miałaby ona wejść w życie jeszcze w I półroczu br.
- Mamy bardzo zróżnicowaną, żeby nie powiedzieć skomplikowaną sytuację, jeśli chodzi o deputaty, wynikającą z historii zdarzeń restrukturyzacyjnych w podmiotach górniczych. Zamierzamy przygotować wspólnie z ministerstwem rodziny i polityki społecznej specustawę, aby objąć jedną regulacją wszystkich uprawnionych - powiedział Tobiszowski, odpowiadając na pytania ws. deputatów emeryckich zadane przez posłów PO.
Deputat węglowy, czyli uprawnienie do określonej ilości bezpłatnego węgla rocznie, to bardzo stare uprawnienie górnicze, przysługujące tradycyjnie zarówno pracownikom, jak i emerytom czy rencistom górniczym. Wynika z układów zbiorowych pracy lub porozumień wewnątrz poszczególnych spółek. Realizacja tego obowiązku to jednak wielomilionowe koszty dla spółek węglowych, stąd w ostatnich latach próby ograniczenia lub likwidacji tego świadczenia.
Sprawa jest obecnie różnie traktowana w różnych spółkach węglowych. Kompania Węglowa niespełna dwa lat temu pozbawiła emerytów, rencistów górniczych i inne osoby uprawnienia do deputatu - od 2015 r. (z końcem 2015 r. spółka zakończyła rozliczenia dotyczące deputatów dla emerytów za 2014 r.). Katowicki Holding Węglowy w listopadzie 2014 r. zawiesił deputat, także dla emerytów, na lata 2015-2017. Jastrzębska Spółka Węglowa wypowiedziała emerytom i rencistom deputat węglowy - nie wypłaca go od 2015 r.
Wciąż otrzymują go (w naturze - 3 tony rocznie - i ekwiwalencie) emeryci i renciści Tauronu Wydobycie oraz kopalni Bogdanka. Prawo do deputatu, finansowanego z budżetu państwa (średnio 2,8 tony; jednak zgodnie ze znowelizowaną ustawą górniczą ma to być wyłącznie ekwiwalent) ma również 11,5 tys. emerytów i rencistów z kopalń zlikwidowanych, które trafiły do Spółki Restrukturyzacji Kopalń.
- Mając taki, delikatnie mówiąc, bałagan, jeśli chodzi o poszczególne podmioty - a powinniśmy regulować m.in. też układy zbiorowe pracy, jak również pewne schematy zarządzania w poszczególnych podmiotach węglowych - tak również w kwestii deputatów węglowych stoi przed nami to wyzwanie, by spróbować to ujednolicić - ocenił wiceminister Tobiszowski. - Jest to rzeczywiście koszt dla budżetu państwa; zarazem stworzenie algorytmu, bo musimy to przypisać, jak zamienimy ekwiwalent na przypis do emerytury czy dodatek do emerytury - to kwestie z którymi musimy się zmierzyć. () W najbliższych dniach bardziej, niż tygodniach, chcemy wewnętrznie, budując grupę osób w ministerstwie energii i ministerstwie rodziny i polityki społecznej, zbudować założenia (ustawy), aby zmierzyć się z tym problemem.
Poinformował, że roczny koszt realizacji deputatów emeryckich ponoszony przez spółki górnicze (dla ok. 250 tys. osób) wynosił ostatnio ok. 388 mln zł, w tym z dotacji budżetowych 29,7 mln zł), a przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dla ok. 79 tys.) - 129 mln zł w całości z budżetu państwa.
W poszczególnych spółkach węglowych koszt ten (w wartościach dla roku 2013 r. - PAP) wynosił: dla KW ok. 262 mln zł, dla KHW - prawie 40 mln zł, dla JSW - ok. 65 mln zł, dla Tauronu - ponad 2 mln zł, a Bogdanki - ponad 4 mln zł.
