Górnictwo: w Wieliczce otwarto wybuchową wystawę

Kuratorami wystawy "Podziemne wybuchy. Technika strzałowa w górnictwie" są Danuta Krzysztofek i Józef Charkot z Działu Kultury Materialnej Górnictwa Muzeum Żup Krakowskich

Stosowanie materiałów wybuchowych w górnictwie ma tradycje sięgające blisko 400 lat. Z tą bogatą historią można się zapoznać oglądając wystawę "Podziemne wybuchy. Technika strzałowa w górnictwie", którą w środę (28 października) otwarto na III poziomie Kopalni Soli w Wieliczce. Wybuchową ekspozycję przygotowało Muzeum Żup Krakowskich.

Otwarcia wystawy dokonali dyrektor placówki prof. Antoni Jodłowski oraz Danuta Krzysztofek i Józef Charkot z Działu Kultury Materialnej Górnictwa wielickiego Muzeum, którzy pełnią rolę kuratorów. Oczywiście w czasie uroczystości nie zabrakło "wybuchowych" akcentów. Przybyli goście mogli m.in. usłyszeć sygnał, jaki jest emitowany w zakładach górniczych tuż przed odpaleniem ładunków wybuchowych.

Kuratorzy wystawy w czasie otwarcia przypomnieli pokrótce historię stosowania materiałów wybuchowych. Oczywiście wszystko zaczęło się od wynalezienia przez Chińczyków prochu czarnego w IX wieku. Zanim jednak trafiły on do kopalń musiało minąć kilka stuleci. W górnictwie po raz pierwszy zastosowano go w 1627 r. w okręgu górniczym Bańskiej Szczawnicy. Na milowy krok w tej dziedzinie trzeba było czekać do 1847 r., kiedy wynaleziono nitroglicerynę i lont prochowy. Dwadzieścia lat później Alfred Nobel wynalazł dynamit oraz detonator i zapalnik do tego środka wybuchowego. Od tego czasu technika wyraźnie ewoluowała i dziś stosuje się m.in. emulsyjne materiały wybuchowe.

Józef Charkot podkreślił, że w wielickiej kopalni pierwszy raz proch strzelniczy wykorzystano w 1743 r., a jego regularne zastosowanie datuje się na 1776 r. Ostatni raz w Wieliczce "strzelano" w 2005 r.

- Materiały wybuchowe same w sobie są dość głośne, niestety często się zapomina o tym, że wykorzystuje się je w górnictwie na taką skalę. Z tego właśnie powodu wraz z panią Danutą Krzysztofek postanowiliśmy przybliżyć ten temat gościom Muzeum Żup Krakowskich. Wydaje mi się, że dużym zainteresowaniem będą cieszyć się eksponaty związane najstarszymi metodami inicjacji wybuchu, czyli np. słomki zbóż, które były wypełniane prochem czarnym - wyjaśnił w rozmowie z portalem górniczym nettg.pl Józef Charkot, który dodał, że nie wyobraża sobie póki co górnictwa bez materiałów wybuchowych.

Wystawa, która potrwa do 26 kwietnia 2016 r., została zorganizowana w komorze Maria Teresa III. Tuz po przekroczeniu jej progu można zobaczyć z jakich składników składa się proch czarny oraz dynamit. Na kolejnych stanowiskach można obejrzeć sprzęt niezbędny do wykonywania otworów strzałowych, akcesoria do umieszczania ładunków w otworach oraz skrzynie do ich przenoszenia. Można także zapoznać się ze sposobami ewidencjonowania materiałów wybuchowych w kopalniach.

Oczywiście największą uwagę przyciągają same materiały wybuchowe oraz środki inicjujące wybuch. Dopełnieniem wystawy są prezentacje multimedialne, filmy oraz zdjęcia, które pokazują proces prowadzenia prac strzelniczych w kopalniach podziemnych i odkrywkowych.

Patronami medialnymi wystawy są redakcje Trybuny Górniczej i portalu górniczego nettg.pl. 

W galerii: Otwarcie wystawy "Podziemne wybuchy. Technika strzałowa w górnictwie". Wieliczka, 28 października 2015 r. (zdjęcia: Maciej Dorosiński - portal górniczy nettg.pl)