fot: Maciej Dorosiński
fot: Maciej Dorosiński
O godz. 11.20 w poniedziałek (24 marca) w kopalni Wieczorek zainaugurowano proces podziemnego zgazowania węgla - poinformował portal górniczy nettg.pl Wojciech Jaros z Działu Komunikacji Korporacyjnej Katowickiego Holdingu Węglowego.
Jak już informowaliśmy, pierwotnie zakładano, że środki zapalające zostaną dostarczone do georeaktora pomiędzy godziną 9.30 a 10.00. Ostatecznie do zainicjowania eksperymentu, który potrwa maksymalnie 3 miesiące, doszło ponad godzinę później.
Eksperyment odbywa się na poziomie 400 m. Zgazowaniem objętych jest ponad 1200 t węgla.
Szacuje się, że tempo zgazowywania węgla wyniesie ok. 600 kg na godzinę. Nie jest to jednak maksimum ponieważ, przy odpowiedniej regulacji instalacja może nawet "wyciągnąć" 700 kg. Z tej masy węgla będzie można uzyskać ok. 1680 m3 gazu na godzinę.
Pilotowa instalacja została wybudowana wspólnymi siłami Głównego Instytutu Górnictwa i KHW na terenie kopalni Wieczorek w związku z realizacją zadania badawczego pt.: "Opracowanie technologii zgazowania węgla dla wysokoefektywnej produkcji paliw i energii elektrycznej". GIG w tym zadaniu jest jednostką wiodącą w zakresie prac dotyczących PZW.
Jak informuje GIG, próba ma charakter badawczy, oprócz sprawdzenia założeń technologicznych ma również odpowiedzieć na pytania związane z określeniem oddziaływania tego procesu na środowisko oraz z jego bezpiecznym prowadzeniem. Eksperyment ma również pokazać, że procesem da się sterować i można go na dowolnym etapie zatrzymać. Budowa instalacji w warunkach czynnej kopalni węgla jest przedsięwzięciem niespotykanym dotychczas w polskiej praktyce górniczej, co powodowało konieczność rozwiązania szeregu problemów natury formalno-prawnej związanych ze spełnieniem wymogów Ustawy Prawo geologiczne i górnicze. W prowadzonych działaniach uczestniczyły Wyższy Urząd Górniczy i Okręgowy Urząd Górniczy w Katowicach.
Podziemne zgazowanie węgla, pomimo badań które prowadzone są w różnych krajach od wielu lat, jak dotąd nie zostało zastosowane komercyjnie (wyjątkiem jest jedynie instalacja w Angren w Uzbekistanie). Intensywne prace nad tą technologią w skali pilotowej prowadzone są w Australii, Chinach Kanadzie i RPA. Celem prowadzonych przez GIG i KHW badań jest opracowanie własnej technologii podziemnego zgazowania węgla zweryfikowanej w skali pilotowej. Badania prowadzone w GIG zostały częściowo ukierunkowane na opracowanie technologii podziemnego zgazowania węgla metodą szybową, w której zakłada się wykorzystanie istniejącej infrastruktury kopalni dla wykorzystania złóż resztkowych węgla. Główny Instytut Górnictwa od 2007 r. aktywnie uczestniczy w badaniach procesu PZW, koordynując realizację dwóch dużych projektów HUGE i HUGE 2, współfinansowanych przez Fundusz Badawczy Węgla i Stali.
Podziemne zgazowanie węgla, polega na doprowadzeniu do zapalonego złoża węgla czynnika zgazowującego i odbiorze wytworzonego gazu o wartości przemysłowej na powierzchni. Warunkiem prawidłowego przebiegu procesu jest umiejętne sterowanie podawaniem czynnika zgazowującego tak, by uzyskać temperaturę umożliwiającą wytwarzanie gazów o określonym składzie. Gaz uzyskiwany z węgla w procesie podziemnego zgazowania może mieć wiele zastosowań. Można go użyć do wytwarzania ciepła i elektryczności w energetyce, może zastąpić gaz ziemny w chemii, można go także użyć do wytwarzania paliw płynnych.
Podziemne zgazowanie węgla można prowadzić z zastosowaniem powietrza, tlenu, pary wodnej lub ich mieszanek jako czynnika zgazowującego. Dla energetycznego zastosowania gaz wytwarza się zazwyczaj z użyciem powietrza lub tlenu. Uzyskany produkt różni się wartością opałową, i tak ze zgazowania tlenem gaz charakteryzuje się wartością opałową rzędu 8 MJ/m3, a powietrzem - 3,5-4,5 MJ/m3. Inaczej niż w przypadku zgazowania powierzchniowego, w przypadku PZW o rodzaju technologii i wielkości instalacji decydują uwarunkowania złożowe.
