fot: Bartłomiej Szopa/ARC
W 2015 r. ok. 76 proc. wszystkich wypadków w górnictwie spowodowanych było tzw. czynnikiem ludzkim czyli błędem pracowników (niekoniecznie poszkodowanego)
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Seminarium dla przedstawicieli kierownictwa i służb bhp firm wykonujących różne roboty w ruchu zakładu górniczego zorganizował przy wsparciu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w środę (29 czerwca) Wyższy Urząd Górniczy. To już drugie takie szkolenie. Dwa następne zaplanowano na 7 i 14 września - poinformowała portal górniczy nettg.pl rzeczniczka WUG Jolanta Talarczyk.
Jak wyjaśnia WUG, w 2015 r. ok. 76 proc. wszystkich wypadków w górnictwie spowodowanych było tzw. czynnikiem ludzkim czyli błędem pracowników (niekoniecznie poszkodowanego). Błędem rozumianym szeroko jako: nieprzestrzeganie przepisów, zła organizację robót, brak należytego przeglądu oraz naprawy maszyn i urządzeń, nieadekwatna do faktycznego stanu zagrożeń ich profilaktyka itp.
Kilka lat temu tzw. czynnik ludzki był przyczyną blisko 90 proc. górniczych tragedii.
- Rozszerzenie działań prewencyjnych nadzoru górniczego przynosi efekty. Jednym z tych działań są szkolenia organizowane dla różnych grup specjalistów zatrudnionych w kopalniach oraz opracowywanie materiałów szkoleniowych dla zakładów górniczych - wyjaśnia Jolanta Talarczyk.
- Od kilu lat rozwijamy metody miękkiego oddziaływania na załogi górnicze, nie rezygnując oczywiście ze środków represyjnych, gdy trzeba je zastosować. W 2009 r. Wyższy Urząd Górniczy podjął współpracę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w celu zmniejszenia udziału wypadków spowodowanych "czynnikiem ludzkim", eliminacji ryzykownych zachowań górników oraz podnoszenia świadomości i odpowiedzialność osób zatrudnionych w zakładach górniczych. Efekty prowadzonej przez nas prewencji wypadkowej już są widoczne, choć do pełnego zadowolenia ciągle daleko. Zmiany mentalności, złych, ale utrwalonych nawyków i rutynowego działania zachodzą powoli - podkreśla Krzysztof Król, dyrektor Departamentu Górnictwa Otworowego i Wiertnictwa WUG, który kieruje m.in. zespołem warunków pracy.
W ramach współpracy z ZUS w Warszawie w latach 2009-2015 pracownicy WUG przygotowali łącznie 41 szkoleń dla osób zatrudnionych w zakładach górniczych, w formie seminariów. Tematyka szkoleń wybierana była na podstawie bieżącej analizy przyczyn wypadków i niebezpiecznych zdarzeń w górnictwie.
A mianowicie:
- w 2009 roku przeprowadzono trzy szkolenia pt.: ,,Działania prewencyjne w rejonach ścian eksploatowanych przy współwystępowaniu zagrożenia metanowego II
- IV kategorii oraz zagrożenia pożarami endogenicznymi",
- w 2010 roku przeprowadzono w formie seminariów dziesięć szkoleń, w tym: siedem pt..: "Działania prewencyjne związane z użytkowaniem maszyn i urządzeń elektrycznych i energetycznych w warunkach zagrożenia metanowego, na przykładzie zdarzenia w KHW S.A. KWK "Wujek"; trzy pt.: "Zarządzanie ryzykiem przy eksploatacji maszyn i urządzeń górniczych w kopalniach węgla kamiennego";
- w 2011 roku przeprowadzono w formie seminariów 13 jednodniowych szkoleń, w tym: pięć na temat "Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń budowy przeciwwybuchowej"; cztery na temat "Eksploatacja maszyn i urządzeń transportu poziomego i pochyłego na nachyleniach do 450 w ruchu podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny"; jedno na temat "Rola służb BHP w kształtowaniu bezpieczeństwa pracy; trzy na temat "Bezpieczeństwo eksploatacji górniczych wyciągów szybowych",
- w 2013 roku przeprowadzone cztery warsztaty dla osób niższego i średniego dozoru ruchu, o krótkim stażu pracy, zatrudnionych w kopalniach węgla kamiennego na temat: "Podstawowe prawa i obowiązki osób dozoru ruchu zatrudnionych w podziemnych zakładach górniczych",
- w 2015 roku pracownicy urzędów górniczych przeprowadzili 11 jednodniowych seminariów dla kadry podziemnych zakładów górniczych, w tym: dwa na temat: "Odmetanowanie górotworu w kopalniach węgla kamiennego"; trzy na temat: "Wymagania dla przenośników taśmowych stosowanych do jazdy ludzi"; trzy na temat: "Organizacja prac przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego w podziemnych zakładach górniczych"; trzy na temat: "Eksploatacja urządzeń zabezpieczających w elektroenergetyce kopalnianej".
W latach 2012 i 2014 nie prowadzono szkoleń, a działalność profilaktyczna skupiła się na przygotowaniu i rozpropagowaniu pięciu poradników dla osób wykonujący czynności powierzone im w ruchu zakład\u górniczego, dwóch filmów szkoleniowych, czterech broszur i czterech ulotek o zagrożeniach w górnictwie podziemnym.
Plonem sześcioletniej współpracy WUG z ZUS jest opracowanie i wydanie:
- 13 broszur ("Stop hałasowi", "Złe urządzenia", "Zagrożenie klimatyczne", "Zagrożenie zawałami i obrywaniem się skał", "Górniczy materiał wybuchowy - twój silny ale i niebezpieczny przyjaciel", "Podmioty wykonujące w zakresie swej działalności powierzone im czynności w ruchu zakładu górniczego", "Zagrożenie wybuchem w górnictwie otworowym", "Zagrożenie tąpaniami", "Przygotowanie miejsca pracy dla elektromontera", "Przestrzeganie zasad bezpiecznego użytkowania maszyn podstawą bezpiecznej pracy", "Polskie Normy - sprawdzone zasady techniki stosowane w górnictwie", "Bezpieczne stosowanie materiałów chemicznych w górnictwie podziemnym", "Zagrożenie siarkowodorowe podczas poszukiwań i eksploatacji węglowodorów");
- pięciu filmów szkoleniowych (dotyczących zwalczania zagrożeń występujących w górnictwie, a konkretnie: właściwej eksploatacji maszyn i urządzeń budowy przeciwwybuchowej, prezentacji wypadków związanych z transportem przenośnikami, zagrożenia związane z wybuchem pyłu węglowego, zagrożenia opadem skał ze stropu i ociosu oraz zawałem skał stropowych oraz zagrożenia metanowego w kopalniach węgla kamiennego);
- pięciu poradników o tematyce dotyczącej: bezpieczeństwa i funkcjonalności układów sterowania maszyn i urządzeń górniczych, organizacji prac przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych, bezpieczeństwa przy prowadzeniu robót szybowych, zasad bezpiecznego prowadzenia jazdy ludzi w podziemnych zakładach górniczych, profilaktyki w zakresie zwalczania pyłów szkodliwych dla zdrowia;
- 13 ulotek szkoleniowych ( "Stop hałasowi", "Złe urządzenia", "Zagrożenie klimatyczne", "Zagrożenie zawałami i obrywaniem się skał", "Górniczy materiał wybuchowy - twój silny ale i niebezpieczny przyjaciel", "Podmioty wykonujące w zakresie swej działalności powierzone im czynności w ruchu zakładu górniczego", "Zagrożenie wybuchem w górnictwie otworowym", "Zagrożenie tąpaniami", "Przygotowanie miejsca pracy dla elektromontera", "Przestrzeganie zasad bezpiecznego użytkowania maszyn podstawą bezpiecznej pracy", "Polskie Normy - sprawdzone zasady techniki stosowane w górnictwie", "Bezpieczne stosowanie materiałów chemicznych w górnictwie podziemnym", "Zagrożenie siarkowodorowe podczas poszukiwań i eksploatacji węglowodorów").
Opracowane przez pracowników nadzoru górniczego materiały szkoleniowe są bezpłatnie przekazywane do wykorzystania działom bhp zakładów górniczych, firm usługowych wykonującym czynności w ruchu zakładów górniczych. Udostępniano je również ośrodkom szkoleniowym.
W planach tegorocznej współpracy z ZUS w Warszawie ujęto (oprócz wymienionego na wstępie cyklu szkoleniowego dla pracowników tzw. firm zewnętrznych) seminaria dla konkretnych grup specjalistów z kopalń. Zostaną oni zaproszeni na dwa seminaria dla osób kierownictwa i dozoru ruchu działów wentylacji podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny na temat: "Zwalczanie zagrożenia metanowego i pożarowego". Także dwa seminaria będą adresowane do osób kierownictwa i dozoru ruchu działów wentylacji podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny, na temat: "Prowadzenie robót w warunkach występowania zagrożenia tąpaniami i zawałowego". Uczestnikami czterech seminariów na temat "Bezpieczeństwo eksploatacji układów transportowych. Jazda ludzi przenośnikami taśmowymi - dobre praktyki" będą osoby kierownictwa i dozoru ruchu działów energomechanicznych. Ponadto w 2016 r. zrealizowany będzie 15-minutowy film szkoleniowy dotyczący zagrożenia tąpaniami i opadem skał ze stropu i ociosu w kopalniach węgla kamiennego i rud miedzi.
