Górnictwo: Podziemna pasterka w wielickiej kopalni

W pasterce w kaplicy św. Kingi udział wzięło ponad 500 wiernych

W Wigilię Bożego Narodzenia wieliccy górnicy spotkali się na podziemnej pasterce. Zgodnie z górniczą tradycją mszę odprawiono rano, a przewodniczył jej abp Marek Jędraszewski. Jak poinformowały służby prasowe, kopalni, w kaplicy św. Kingi modlili się pracownicy KS Wieliczka i wszyscy, którzy przybyli na nabożeństwo – w sumie ponad 500 osób. Byli pierwszymi w Polsce, którzy powitali nowonarodzonego Jezusa.

Górnicy w galowych mundurach, ich rodziny, bliscy, przyjaciele, wieliczanie, turyści zgromadzili się w kaplicy św. Kingi o 8:00 rano. Modlitwę i kolędowanie wspierali artyści z Wieliczki: zespół „Sine Nomine” oraz Zespół Dziecięcy „Prowadź mnie” pod kierunkiem Pawła Piotrowskiego. 

Tegoroczna Pasterka była pierwszą po pandemii, w której mógł wziąć udział każdy. Ze względu na duże zainteresowanie, wzorem lat ubiegłych, uroczystość była relacjonowana na żywo w kopalnianym kanale You Tube. Zapis transmisji jest cały czas dostępny i asterkę można obejrzeć pod tym linkiem. 

- Kiedy tutaj przed wiekami, przed dziesięcioleciami gromadzili się na mszę świętą górnicy, zwłaszcza w poranek wigilijny, nie było to wszystko tak rozświetlone pięknie jak dzisiaj – pojedyncze światełka lampek, może łuczywa i to sprawiało dla nich zapewne, że czuli się pod wielką czaszą, ciemną czaszą tej przestrzeni wykutej w kamiennej soli. Ta ciemna czasza musiała im się najpierw kojarzyć z niebem Betlejem, ciemnym nocą. Niebem, które nagle rozświetliło się pojawieniem się anioła, a potem całych zastępów anielskich oddających chwałę Bogu na wysokościach i głoszących pokój ludziom Bożego upodobania. (…) Jest jeszcze jeden wymiar pewnych mroków, z których się oni i my dzisiaj podczas liturgii wyłaniamy. To mroki dziejów, o których mówiły dzisiejsze czytania mszalne. Niełatwe dzieje synów i córek Izraela   - mówił w homilii metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski.

- Ewenementem na skalę światową jest fakt, że to pierwsza pasterka, która tego dnia odbywa się w Polsce. Tradycja ta wywodzi się z faktu, że nocna szychta, kończąca swoją zmianę, spotykała się z grupą górników rozpoczynającą pracę i wspólnie świętowali Boże Narodzenie - powiedział prezes KS Wieliczka Paweł Nowak.

Współcześnie górnicza pasterka odbywa się 24 grudnia o 8:00 rano, dawniej była to wcześniejsza pora, najczęściej 6:00 rano. W Wigilię górnicy pracowali, ale nie prowadzili w tym dniu ciężkich robót.

Pierwszą udokumentowaną mszę św. odprawiono w wielickiej kopalni w XVII w. Najprawdopodobniej już wtedy odbywały się także pasterki. Podziemne nabożeństwa to wielowiekowy górniczy zwyczaj, który przerwały dopiero władze PRL. W wolnej Polsce nic już nie stoi na przeszkodzie, by otwarcie modlić się wśród soli, a także uroczyście rozpoczynać w kopalni świętowanie Bożego Narodzenia.

Wyjątkowa podziemna Pasterka odbywa się w wyjątkowym miejscu – w kaplicy św. Kingi. Prace nad olśniewającym wystrojem świątyni rozpoczęły się pod koniec XIX w. Utalentowani górnicy potrzebowali niemal stu lat, by wypełnić kaplicę ołtarzami, rzeźbami i płaskorzeźbami. Wykute w soli dzieła sztuki ilustrują życie Jezusa – od Betlejem po Zmartwychwstanie. W północnej ścianie kaplicy znajduje się szopka ze żłóbkiem. Pierwotnie znajdowały się w niej figurki z drewna, które na początku XX w. wyrzeźbił Tomasz Markowski. Potem w stajence pojawiły się solne figurki, również dzieło wielickiego górnika-rzeźbiarza, Mieczysława Kluzka.