Górnictwo: Początki kopalni Wujek są związane z Dolnym Śląskiem

fot: Maciej Dorosiński

Już 31 sierpnia pod Pomnikiem_Krzyżem najmłodsi będą mieli okazję poznać historię Porozumień Sierpniowych

fot: Maciej Dorosiński

Kopalnia Wujek już na stałe wpisała się w polską historię. To w niej 16 grudnia 1981 r. doszło masakry, w której życie straciło dziewięciu górników. Zakład, który znajduje się w strukturach Polskiej Grupy Górniczej, powstał w 1899 r. Od 1 stycznia 2021 r. przestał funkcjonować samodzielnie, został bowiem połączony z kopalnią Murcki-Staszic. Jak informowaliśmy już w portalu netTG.pl, zakłady funkcjonują teraz pod szyldem Staszic-Wujek. Do końca br. mają zyskać także podziemne połączenie technologiczne.

Pierwszy węgiel na powierzchnię wyjechał z Wujka w listopadzie 1900 r.

Formalne początki kopalni związane są z Wrocławiem. To tam w 1899 r. podpisano umowę łączącą sześć zakładów górniczych funkcjonujących w obrębie Katowic. Trzeba jednak pamiętać, że historia wydobycia węgla w tym regionie jest starsza niż samo miasto, które prawa miejskie otrzymało w 1865 r. Pola górnicze późniejszego Wujka powstały bowiem pod koniec XVI w., a na terenie obecnego Parku Kościuszki znajdowało się wiele szybów kopalni Beata. W miejscu, gdzie dziś znajduje się drewniany kościółek św. Michała Archanioła, znajdował się wówczas magazyn materiałów wybuchowych.

W lipcu 1804 r. powstał pierwszy plan sytuacyjny kopalni Beata, której dwie dekady później prawo do eksploatacji wystawił Królewski Urząd Górniczy w Brzegu. Akt nadania obszaru górniczego Wujek (Oheim) o powierzchni 1 km2 został zatwierdzony w Berlinie w 1842 r. Plan budowy zakładu zatwierdzono jednak 57 lat później. W 1900 r. zarząd kopalni postanowił przystąpić do Górnośląskiej Konwencji Węglowej, a w lutym zarejestrował kopalnię w Sądzie Powiatowym w Katowicach.

Drążenie pierwszego szybu rozpoczęło się już w roku 1899, a pierwsze tony węgla wydobyto z głębokości 63 m 7 listopada 1900 r. W roku 1922 zmieniono nazwę kopalni z Oheim na Wujek. Od 1940 r. zakład należał do niemieckiego koncernu Herman Göring Werke, a w 1945 r. stał się częścią Katowickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego.

16 grudnia 1981 r. kopalnia została symbolem górniczego oporu przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. W czasie jej pacyfikacji zabitych zostało dziewięciu górników. W 1993 r. kopalnia weszła w struktury Katowickiego Holdingu Węglowego. 1 stycznia 2005 r. została połączona z kopalnią Śląsk. Oba zakłady 1 kwietnia 2017 r. trafiły do Polskiej Grupy Górniczej. 1 lutego 2018 r. ruch Śląsk został przekazany do Spółki Restrukturyzacji Kopalń.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Kopalnia soli Kłodawa zleca zewnętrzną ocenę projektu składowiska odpadów

Kopalnia Soli "Kłodawa" S.A. zwróciła się do PIG-PIB i AGH w Krakowie o niezależną ocenę projektu składowania w kopalni odpadów niebezpiecznych - poinformowały władze spółki w sobotnim (12 września 2026 r.) komunikacie. Wcześniej pomysł skrytykowali lokalni posłowie i samorządowcy.

Orlen uspokaja: Dostawy ropy do rafinerii bez zakłóceń po wyłączeniu saudyjskiego rurociągu

W związku z komunikatami dotyczącymi prewencyjnego wyłączenia rurociągu Wschód-Zachód w Arabii Saudyjskiej Orlen poinformował w sobotę (12 września 2026 r.), że dostawy surowca do rafinerii jego grupy są realizowane bez zakłóceń. Dodano, że koncern dywersyfikuje źródła dostaw i rozwija własne wydobycie.

Czy górnictwo to moloch, który jest na utrzymaniu całego kraju?

Trudne relacje między górnictwem a energetyką, kopalnia Krupiński zasypuje szyby, jak przekształcić górnictwo w dochodową branżę. O tym pisaliśmy dokładnie 30 lat temu w „Trybunie Górniczej” z 12 września 1996 roku.

WUG i JSW o bezpieczeństwie: kwalifikacje załóg, urlopy górnicze i stan wyrobisk

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego Piotr Litwa spotkał się 11 września 2026 r. z przedstawicielami Jastrzębskiej Spółki Węglowej, by omówić bezpieczeństwo pracy w kontekście kwalifikacji załóg, odejść na urlopy górnicze oraz utrzymania obiektów i wyrobisk wentylacyjnych.