fot: Kajetan Berezowski
fot: Kajetan Berezowski
W głębionym od 4 lat przez kopalnię Borynia-Zofiówka-Jastrzębie szybie Bzie 1 pojawił się pierwszy węgiel. Było go co prawda niedużo, ale potwierdziły się wyniki próbnych odwiertów, że na głębokości 750 metrów zaczynają się warstwy utworów karbońskich, w których zalega 17 pokładów węgla o miąższości od 1 do 4 m.
Do końca głębienia szybu, który ma osiągnąć głębokość 1164 m, pozostało jeszcze 414 m. Inwestycja w nowe pole wydobywcze Bzie-Dębina pozwoli udostępnić JSW jedno z największych w Europie złóż węgla koksowego.
Głębienie szybu Bzie1 rozpoczęto w listopadzie 2010 r. Przyjęta na wstępie technologia budowy zakładała wykonanie rury szybowej w obudowie betonowej przy zastosowaniu obudowy wstępnej-panelowej z paneli żelbetowych. Niestety, w trakcie głębienia szybu na głębokości 290 m natrafiono na znacznie trudniejsze niż przewidywano na podstawie prac badawczych warunki geologiczne i hydrogeologiczne. Głębienie zostało wstrzymane na 10 miesięcy, w czasie których generalny wykonawca inwestycji - KOPEX-PBSz SA - wykonał szereg prac i zabiegów technicznych mających na celu zwiększenie konsolidacji górotworu wokół głębionego szybu.
Skala zaburzeń geologicznych, zagrażających dalszym postępom prac w szybie, zmusiła kopalnię do modyfikacji dokumentacji projektowej i głębienia szybu odcinkami w oparciu o kolejno opracowywane projekty techniczne. Na odcinkach charakteryzujących się niskimi parametrami wytrzymałościowymi skał zamiast standardowo stosowanych paneli żelbetowych stosowano znacznie bardziej wytrzymałe panele stalowe, a do wykonania obudowy ostatecznej zastosowano betony wysokowartościowe o znacznie wyższej odporności na obciążenia.
Jednocześnie zaczęto wykonywać cykliczne wiercenia z dna szybu otworów badawczo-drenażowych w celu weryfikowania warunków hydrogeologicznych na odcinkach szybu planowanych do zgłębienia. Otwory te wykorzystywano w trakcie głębienia do sukcesywnego odwadniania i odgazowywania górotworu.
- Zastosowana technologia głębienia szybu 1-Bzie pozwoliła na płynne przejście przez warstwy dębowieckie, których najbardziej się obawiano ze względu na małą zwięzłość, silne zawodnienie i gazowość. Zmiana technologii głębienia szybu pozwoliła także uniknąć kosztownego i czasochłonnego głębienia szybu metodą mrożeniową - podkreśla Gabriel Przeliorz, dyrektor inwestycji i rozwoju kopalni Borynia -Zofiówka -Jastrzębie.
Dotarcie do stropu węglonośnych warstw karbońskich pozwoli na powrót do pierwotnej technologii głębienia. Od 755 m szyb będzie głębiony bez obudowy wstępnej w obudowie jednowarstwowej wykonanej z betonu.
