Górnictwo: Pierwiastki ziem rzadkich z węgla kamiennego

fot: Andrzej Bęben/ARC

Wartość tzw. witamin nowoczesnych technologii liczona jest w biliony dolarów

fot: Andrzej Bęben/ARC

Jak się okazuje węgiel kamienny wykorzystywany dotąd do celów energetycznych, nie został jeszcze do końca zbadany. Od kilku już lat w Stanach Zjednoczonych trwają intensywne prace naukowe nad technologiami pozyskiwania pierwiastków ziem rzadkich z węgla.

Ich efekty nie były tajemnicą, lecz też nie chwalono się nimi, póki nie uzyskano zadowalających wyników. Pierwsze sygnały powodzenia nowej technologii pozyskiwania pierwiastków ziem rzadkich w opłacalnym procesie wytwarzania ich na masową skalę z węgla kamiennego ogłoszono już dwa lata temu.

Na zlecenie Kongresu
Ponieważ obawy o bezpieczeństwo Stanów Zjednoczonych narastają w związku z niemal całkowitym ich uzależnieniem od zagranicznych źródeł pierwiastków ziem rzadkich, głównie z Chin, naukowcy z publicznych i prywatnych laboratoriów tego kraju agresywnie poszukiwali sposobów na pobudzenie produkcji tych krytycznych minerałów w obliczu szybko rosnącego światowego popytu.

Na zlecenie Kongresu i Departamentu Energii USA, National Energy Technology Laboratory (DOE NETL) finansował zaskakująco obfite źródło REE, czyli ogromne zasoby węgla. Działając na podstawie niedawnych zezwoleń Kongresu, DOE NETL przyznało miliony dolarów grantów ponad 25 grupom naukowców na opracowanie innowacyjnych sposobów identyfikacji, ekstrakcji i oddzielania REE od węgla i od jego produktów ubocznych, takich jak popiół.

Amerykański węgiel
Stany Zjednoczone mają największe na świecie zasoby węgla, a w 2017 r. jego zużycie stanowiło około 30 proc. energii elektrycznej wytwarzanej w Stanach Zjednoczonych, mimo że produkcja energii elektrycznej opalanej gazem znacznie wzrosła w USA.

Podczas spalania węgla REE są zatrzymywane i wzbogacane w popiele lotnym, w wyniku czego popiół ten od dawna uważany jest za potencjalne źródło REE. Około połowa ogromnej ilości popiołów lotnych, które są obecnie produktem odpadowym, jest z korzyścią ponownie wykorzystywana, głównie w budownictwie. Pozostała część jest jednak składowana, głównie na składowiskach i hałdach.

Konsorcjum biznesowe
O tym, że nauka w USA ściśle jest powiązana z przemysłem świadczy powołanie konsorcjum biznesowego dla pozyskiwania pierwiastków ziem rzadkich z węgla kamiennego. Składa się ono z firm związanych z recyclingiem tychże pierwiastków oraz z właścicieli aktywów górniczych węgla kamiennego w USA.

Trzon tego konsorcjum stanowi The Heritage Group, która jest właścicielem Retriev Technologies, największego zakładu recyklingu akumulatorów litowo-jonowych w Ameryce Północnej, oraz American Resources, jednego z największych właścicieli infrastruktury górniczej i powiązanych aktywów we wschodnim Kentucky i Zachodniej Wirginii.

W pierwszym etapie firmy te zamierzają wykorzystać zgromadzone na hałdach odpady z kopalń węgla w rozległym regionie górniczym Appalachów we wschodnich Stanach Zjednoczonych, aby usunąć z węgla pierwiastki ziem rzadkich i poddać je recyklingowi w nowym obiekcie budowanym w Noblesville w stanie Indiana.

American Resources otrzymało w listopadzie 2021 r. ostateczne pozwolenie na budowę tego obiektu przeznaczonego do wydzielenia i oczyszczania pierwiastków ziem rzadkich oraz minerałów krytycznych. Zakład jest obecnie w trakcie budowy i jego działalność ma zostać uruchomiona w pierwszym kwartale 2022 r. W grudniu Urząd ds. Rozwoju Gospodarczego Wirginii Zachodniej zatwierdził emisję obligacji o wartości 45 milionów dolarów dla kompleksu węglowego Wyoming Country Coal firmy American Resources w Wirginii Zachodniej.

Od USA do Europy
Według kanadyjskiego portalu górniczego Mining.com, który prezentuje osiągnięcia tej technologii dyrektor generalny American Resources – Mark Jansen oświadczył, że „Chcemy być częścią łańcucha dostaw, który jest teraz zdecydowanie potrzebny - jednocześnie wykorzystując odpowiedzialność środowiskową poprzez wydobycie węgla, aby znaleźć wartościowe sposoby na ekonomiczne pozyskiwanie pierwiastków ziem rzadkich, co jest wyzwaniem. Dzięki temu zbudowaliśmy łańcuch procesów technologicznych, który skierował nas w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym, w której koncentrujemy się na recyklingu istniejących magnesów”.

Jonathan Schalliol, dyrektor HG Ventures, działu inwestycji venture capital w Heritage Group, powiedział, że firma macierzysta prowadzi tego rodzaju działalność głównie w Ameryce Północnej, ale także w Europie i w Chinach.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Czego boją się Polacy? Drożejącej żywności, wysokich rachunków za ogrzewanie i energię

Polacy najbardziej obawiają się wzrostu cen żywności i innych zakupów, a także wysokich opłat za ogrzewanie i energię - wynika z opublikowanego w sobotę sondażu United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski.

Górniczy wagonik. Pomnik i wspomnienie, bo kopalnię zamknięto cztery lata temu

Jak wyglądała restrukturyzacja górnictwa w Zagłębiu Ruhry? Co dalej z kopalnią Czeczott? I jakie jest miejsce polskiego węgla w Europie? O tym pisaliśmy dokładnie 30 lat temu w „Trybunie Górniczej” z 17 października 1996 roku.

Jaworzno: 7 miliardów na energetykę, 4,5 mld na fabrykę elektryków i koniec ery slajdów

Inwestycyjny zwrot w Jaworznie staje się faktem. Miasto, które trzy lata temu kojarzyło się z awariami bloku 910 MW, brakiem węgla i wstrzymaną budową szybu Grzegorz, dziś ma na stole projekty za kilkanaście miliardów złotych. O transformacji energetycznej, górniczej i motoryzacyjnej mówili zgodnie samorządowcy i władze województwa śląskiego.

Jak Czeladź dała drugie życie kopalni i buduje markę Zagłębia

Dziś widzimy efekty w postaci zrewitalizowanych obiektów, ale samorząd Czeladzi już na początku lat dwutysięcznych zakupił teren po kopalni Saturn. Była to decyzja świadoma - mówi Stefania Lazar, dyrektor Muzeum Saturn w Czeladzi.