fot: Maciej Dorosiński
fot: Maciej Dorosiński
Wyższy Urząd Górniczy oraz okręgowe urzędy górnicze dzięki wsparciu ze strony Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w 2016 r. wzbogaciły się o urządzenia, które będą wykorzystywane w walce z nielegalną eksploatacją kopalin - poinformowała portal górniczy nettg.pl Jolanta Talarczyk, rzecznik prasowy WUG.
Przypomnijmy, że przed nowelizacją ustawy Prawo geologiczne i górnicze, obowiązek powstrzymywania nielegalnej eksploatacji spoczywał na na 314 starostwach powiatowych oraz 66 miastach na prawach powiatu. Od 1 stycznia 2015 r. zadanie to przejęły organy nadzoru górniczego. Nowo zakupiony sprzęt do realizacji tego zadania to najnowszej generacji zestawy pomiarowe GPS/GNSS RTK (12 sztuk), laptopy (12 sztuk), mobilne urządzenia drukujące (12 sztuk), aparaty cyfrowe (12 sztuk).
Choć w trudno w to uwierzyć, jeszcze kilka lat temu inspektorzy nadzoru górniczego jechali na kontrolę zakładów górniczych bez własnego sprzętu kontrolno-pomiarowego. Wyposażanie nadzoru górniczego w aparaturę wspomagającą wykrywanie nieprawidłowości prowadzone jest od 2008 r. Wcześniej nie było do tego podstaw prawnych. Impulsem do zakupu najbardziej potrzebnych urządzeń było nawiązanie współpracy WUG z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zapoczątkowanej w 2014 r.
- Monitoring zagrożeń to obowiązek przedsiębiorcy górniczego, który odpowiada za bezpieczeństwo załogi i minimalizację oddziaływania prowadzonego wydobycia kopalin na środowisko. Przy ustalaniu przyczyn katastrof górniczych wykrywaliśmy niekiedy bulwersujące przypadki nierzetelności pomiarów i ich analizy, fałszowania odczytów lub ukrywania niepokojących sygnałów. A skuteczność naszej działalności nadzorczej, kontrolnej, prewencyjnej i represyjnej zależy od możliwości szybkiego weryfikowania przedstawianych nam danych. Dlatego zabiegaliśmy o doposażenie naszych urzędów okręgowych w aparaturę kontrolno-pomiarową, na którą niestety brakowało pieniędzy. Dopiero współpraca z NFOŚiGW, zapoczątkowana w 2014 roku umożliwiła znaczące zakupy potrzebnego nam sprzętu - mówi Mirosław Koziura, prezes Wyższego Urzędu Górniczego.
Od momentu zapoczątkowania procesu doposażenia organów nadzoru górniczego w sprzęt służący do monitorowania eksploatacji kopalin, był on użyty łącznie 6 900 razy. Pozwoliło to wykazać 459 nieprawidłowości.
Będące w posiadaniu organów nadzoru górniczego przyrządy umożliwiają identyfikację i zapobieganie zagrożeniom dla środowiska. Pozwalają na: stwierdzanie i dokumentowanie nielegalnej eksploatacji, naruszanie warunków eksploatacji (wysokość skarp i zboczy, szerokości pasów i filarów ochronnych w wyrobiskach odkrywkowych). Przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa pracy w obszarach sprawdzania parametrów aerologicznych panujących w podziemnych wyrobiskach górniczych. Umożliwiają wykonanie pomiarów stężeń gazów w zakładach górniczych, parametrów obudowy wyrobisk, gabarytów obiektów budowlanych zakładu górniczego, maszyn i urządzeń, a także parametrów pracy maszyn i urządzeń.
W 2015 r. nadzór gorniczy korzystał z ponad 20 różnych urządzeń. W tym gronie znalazły się m.in: dalmierz laserowy, miernik stężzenia gazów, kamera termowizyjna, miernik nateżenia dżwięku, betonoskop, techimetr elektroniczny oraz echosonda. Przedstawiciele nadzoru górniczego najczęściej w ub.r. koszystali z miernika stężeń gazu i dalmierza laserowego. Pierwsze z tych urządzeń zostało użyte 605 razy, a przy jego pomocy dokonano pomiarów składu atmosfery w wyrobiskach podziemnych, szybach, a także atmosfery gazowej w otworowych zakładach górniczych. Dalmierz laserowy został wykorzystany w 2015 r. 542 razy. Urządzenie to wykorzystano m.in. do kontroli zgodności sytuacji przedstawionych na mapach zasadniczych z sytuacją w terenie, kontroli wysokości i nachylenia skarp roboczych i stałych, długości ścian eksploatacyjnych oraz wielkości półek pomiędzy piętrami eksploatacyjnymi, szerokości pasów i filarów ochronnych w odkrywkowych zakładach górniczych, a także szerokości przejść i odstępów ruchowych i gabarytów urządzeń w podziemnych zakładach górniczych.
Od 2014 r. zadanie "Doposażenie organów nadzoru górniczego w sprzęt służący do monitorowania eksploatacji kopalin", znalazło się w programie priorytetowym pn. "Górnictwo i geologia". Sporządzono łącznie pięć wniosków, na podstawie których zawarto umowy z NFOŚiGW w Warszawie na dofinansowanie państwowej jednostki budżetowej w formie przekazania środków na cele inwestycyjne. Zawarto umowy pozwalające na sfinansowanie zakupu łącznie 95 przyrządów kontrolno-pomiarowych, które podlegają monitorowaniu wykorzystania oraz 11 licencji oprogramowania wspomagającego funkcjonowanie urządzeń GPS oraz 1 stacji roboczej PC.
