Górnictwo: kopalnia Piast zmieniła odpad w produkt

Pożar endogeniczny pojawił się na poziomie 650 m kopalni Piast

Należąca do Kompanii Węglowej (KW) kopalnia Piast w Bieruniu uruchomiła urządzenie, dzięki któremu wilgotny muł węglowy przerabiany jest na mający zastosowanie energetyczne granulat. Tym samym odpad produkcyjny stał się sprzedawanym z zyskiem produktem.

Przedstawiciele Kompanii podkreślają, że współfinansowane z publicznych środków przedsięwzięcie to dobry przykład wdrożenia pomysłu naukowców do praktyki górniczej. Prototyp wymyślili inżynierowie z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, przy współpracy specjalistów z kopalni Piast.

Urządzenie przerabia na granulat muły z procesów wzbogacania węgla w zakładzie przeróbczym. W wyniku płukania drobinki węgla pozostają w wodzie, tworząc bardzo zawilgocony, niskokaloryczny muł. Jego suszenie jest trudne i kosztowne, dlatego nieopłacalne. Surowy muł ma nie tylko niską wartość opałową, ale sprawia też kłopoty w transporcie, wyładunku i procesie spalania. Dlatego z reguły muły traktowane są jako odpady.

Wynalazek naukowców z AGH pozwala na skuteczne rozbicie brył mułu, wysuszenie chemikaliami i wymieszanie go z dodatkami - w efekcie powstają grudki, które można sprzedać np. z innymi, bardziej kalorycznymi gatunkami węgla. W ten sposób z odpadów można odzyskać dużą część mułu.

- Efekty ekonomiczne tego przedsięwzięcia są zachęcające. Zamiast płacić ok. 15 zł za tonę wywiezionego mułu jako odpadu, na mieszankach z wykorzystaniem wyprodukowanego granulatu zarobić ok. 80 zł na tonie - wskazał rzecznik Kompanii Zbigniew Madej.

Urządzenie pracuje w zakładzie wzbogacania miałów kopalni Piast. Z powodu ograniczeń środowiskowych może działać tylko w ciągu dnia - produkuje ok. 300 ton granulatu dziennie. Zakład przerabia ok. 25 proc. mułów powstających w procesie wzbogacania węgla. Pokrywa to obecne potrzeby handlowe kopalni. Granulat dodawany jest w odpowiednich proporcjach do koncentratu węglowego; pojawiają się też zamówienia odbiorców indywidualnych na sam granulat.

Przedstawiciele Kompanii podkreślają, że przerabianie mułu na granulat daje firmie dodatkowe przychody. Choć w skali działania tej jednej z największych polskich kopalń nie są to znaczące wielkości, rzecznik firmy podkreślił, że jest to kwota nie do pogardzenia; szczególnie w sytuacji, gdy pochodzi ze sprzedaży produktu, który dotąd - jako odpad - nie przynosił żadnego dochodu.

Wynalazek powstał pod kierunkiem
• prof. Antoniego Kalukiewicza z krakowskiej AGH,
a jego wykonawca był
• dr Jacek Feliks z tej uczelni.
Urządzenie wymyślono w Katedrze Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Akademii.

Kompania przygląda się działaniu urządzenia w kopalni Piast i nie wyklucza zastosowania podobnych rozwiązań także w innych kopalniach, jeżeli byłoby to potrzebne i skuteczne. Eksperci przyznają, że ze względu na specyfikę poszczególnych kopalń i produkowanego przez nie węgla, nie w każdym zakładzie urządzenie mogłoby działać.

Kopalnia Piast w Bieruniu należy do największych polskich kopalń węgla kamiennego. Projekt związany ze stworzeniem prototypu granulatora otrzymał kilkusettysięczne dofinansowanie ze środków przeznaczonych na wspieranie transferu dokonań naukowych do praktyki przemysłowej.