Górnictwo: kopalnia monitorowana

Andrzej Szczygioł, nadsztygar przeróbki mechanicznej w ruchu Szczygłowice, objaśnia znaki i symbole wyświetlane na ekranach monitorów w Centrum Zarządzania Ruchem Zakładu Przeróbki Mechanicznej Węgla

W kopalni Knurów-Szczygłowice ruch Szczygłowice zakończono rozruch Centrum Zarządzania Ruchem Zakładu Przeróbki Mechanicznej Węgla. Nowoczesne rozwiązania informatyczne, które tu zastosowano, zapewniają bezkolizyjny ruch urządzeń ciągu technologicznego, umożliwiając jednocześnie automatyczne sterowanie procesem wzbogacania węgla.

Tablice synoptyczne wyświetlające parametry pracy maszyn przeszły już w szczygłowickiej kopalni do historii. Ich miejsce zajęły sporych rozmiarów monitory. Zainstalowano ich w sumie osiem. Te w górnym rzędzie pokazują obrazy z 30 kamer, ustawionych w kluczowych rejonach zakładu przeróbczego. Dolne wyświetlają w formie symboli cały skomplikowany ciąg technologiczny procesu wzbogacania węgla.

- Zielone podświetlenie wskazuje prawidłową pracę danego urządzenia, czerwone sygnalizuje powstanie awarii, a kolor szary oznajmia, że urządzenie jest zatrzymane. Najechanie komputerową myszką na ikonę urządzenia pozwala odczytać parametry jego pracy, a więc wydajność, obciążenie, stan zabezpieczeń. Część urządzeń jest pogrupowana w ciągi, a zaawansowany interfejs sterujący umożliwia ich zdalne uruchamianie i zatrzymywanie - wyjaśnia Andrzej Szczygioł, nadsztygar przeróbki mechanicznej w ruchu Szczygłowice.

Sterowanie w jednym miejscu
Proces wzbogacania węgla przebiega w ciągach technologicznych składających się z dziesiątków maszyn i urządzeń. Zapewnienie bezkolizyjnego ich ruchu oraz precyzyjnych parametrów produktu oferowanego odbiorcom to dla specjalistów od przeróbki węgla, a także informatyków, nie lada wyzwanie. Centrum Zarządzania Ruchem Zakładu Przeróbki Mechanicznej Węgla w ruchu Szczygłowice powstało właśnie dzięki ich zaangażowaniu. Przed dwoma laty Andrzej Molenda, kierownik Działu Przeróbki Mechanicznej i Jakości Produkcji kopalni "Knurów-Szczygłowice", zainicjował prace nad inwestycją. Powołano także zespół pod kierownictwem Lesława Świecha, kierownika przeróbki mechanicznej węgla w ruchu Szczygłowice, składający się z doświadczonych pracowników zakładu przeróbczego. Jako że ruch Szczygłowice posiada dwa zakłady przeróbcze, których ruch nadzorowano w czterech punktach sterowniczo-dyspozytorskich, należało wdrożyć takie rozwiązania, które umożliwiłyby sterowanie procesem wzbogacania węgla w jednym miejscu.
Inżynierowie stanęli na wysokości zadania, a prace modernizacyjne rozpoczęto w lutym 2014 r. Objęły m.in. uruchomienie platformy sprzętowej i programowej służącej do zintegrowanego zarządzania ruchem ZPMW, przełączenie, unifikację i scalenie istniejących systemów sterowniczych i posiadanych programów informatycznych w jedną całość, przystosowanie istniejących sieci światłowodowych do standardów obowiązujących w JSW oraz wykonanie systemu podglądu wizyjnego. Niespełna rok później nowoczesne Centrum Zarządzania Ruchem ZPMW rozpoczęło pracę.

Serce systemu
- Na tablicy widać drogę, którą przebywa urobek od szybu, przez wzbogacanie, do załadunku. Wizualizowany jest ruch przenośników, widać stopień napełnienia zbiorników z produktami, wskazania wag i urządzeń kontrolujących jakość, napełniające się węglem wagony. Sercem systemu zarządzania ruchem jest pomieszczenie komunikacji. Tutaj znajdują się serwery danych zapisujące historiogramy pracy urządzeń, parametry jakościowe produkowanego węgla, począwszy od wejścia do zakładu, a skończywszy na załadunku. Serwery przetwarzają i archiwizują uzyskane dane, tworząc kopie bezpieczeństwa. W końcowej fazie przetwarzania danych przesyłają automatycznie wyniki do systemów fakturowania i ekspedycji węgla. Transmisja danych odbywa się w zintegrowanych sieciach światłowodowych, z urządzeniami komunikacyjnymi ułożonymi w tzw. stos informatyczny - opisuje Andrzej Szczygioł.

Nowoczesne rozwiązania zastosowane w Centrum Zarządzania Ruchem ZPMW pozwalają na szybkie reagowanie w przypadkach mogących wpłynąć na zachwianie cyklu produkcyjnego. Aż trudno uwierzyć, że nad tym ogromem zadań czuwają zaledwie dwie osoby.
System zarządzania produkcją węgla w ruchu Szczygłowice będzie nadal modernizowany.
Zwiększenie udziału węgla koksowego w produkcji kopalni wymusza stosowanie coraz bardziej skomplikowanych układów wzbogacania, a także doskonalenie aparatury kontrolnej. Zaspokojenie potrzeb odbiorców musi być tu priorytetem.