Górnictwo: koniec z męczącym hałasem

Starzy górnicy, z którymi pracowałem, uczyli mnie, że o kondycji kopalni świadczy liczba robót przygotowawczych. Jeśli wykonujemy ich 100 m dziennie, to znaczy, że kopalnia żyje i ktokolwiek w przyszłości przyjdzie tu gospodarzyć, będzie miał stworzone perspektywy - stwierdza Tomasz Cudny.

Stacja wentylatorów przy szybie Mikołaj, będąca dla części okolicznych mieszkańców źródłem hałasu, który oceniają jako uciążliwy, została wybudowana w 1952 r. dla KWK Pstrowski. W 2002 r., wraz ze zlikwidowaną kopalnią, została przekazana do Spółki Restrukturyzacji Kopalń.

Mimo że szyb jest otoczony terenami leśnymi i ogródkami działkowymi, a najbliższe domy mieszkalne znajdują się w odległości prawie pół kilometra, mieszkańcy nawet dalej położonych domów skarżą się na hałas, który jest szczególnie odczuwalny nocą. Przed dwoma laty Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przeprowadził nocne pomiary hałasu emitowanego przez wentylator z szybu Mikołaj. Wyznaczono trzy punkty pomiarowe: obok elewacji domu przy ul. Szybowej 3 w Zabrzu, na terenie otaczającym budynek mieszkalny przy ul. Bytomskiej 90 w Zabrzu oraz obok bloku przy ul. Żeromskiego 16B w Rudzie Śląskiej. Pomiary wykazały, że normy poziomu hałasu zostały przekroczone jedynie w pierwszym przypadku, czyli w punkcie przy ul. Szybowej. W tym miejscu wartość przekroczenia wynosiła 4,2 dB, czyli ok. 10 proc. normy dziennej.

SRK czuje się odpowiedzialna
- Na stopień odczuwanego hałasu mogą mieć również wpływ inne zakłady, które znajdują się w okolicy – Elektrociepłownia Miechowice, Koksownia Jadwiga i szyb Ignacy kopalni Bobrek. Bez stworzenia przez miasto mapy akustycznej trudno rozstrzygnąć, jaki jest wpływ na emisję hałasu poszczególnych zakładów. Niemniej jednak nie wycofujemy się z odpowiedzialności za dyskomfort mieszkańców okolicznych osiedli. Stacja wentylatorów jest co prawda w dobrym stanie technicznym, ale podwyższona emisja hałasu wynika z tego, że jest to konstrukcja zaprojektowana wiele lat temu i technologicznie przestarzała, więc nie spełnia wymogów emisyjnych – podkreśla Tomasz Cudny, prezes Spółki Restrukturyzacji Kopalń.

Trwałym rozwiązaniem problemu ma być budowa nowej stacji wentylatorów obok szybu Staszic, który znajduje się przy ul. Szybowej. W obiekcie zostaną zastosowane nowoczesne wentylatory o znacznie mniejszej mocy, co przełoży się na niższy poziom hałasu. W momencie, kiedy nowa stacja wentylatorów zostanie uruchomiona, będzie można starą przy ul. Drzymały wyłączyć.

Prezes Cudny zastrzega, że budowa nowej stacji to zadanie złożone pod względem proceduralnym i technicznym. Na dodatek inwestycja jest bardzo kosztowna, bo jej szacunkowy koszt to ok. 16 mln zł.

- Optymistycznie planowaliśmy oddanie nowej stacji wentylatorów przy szybie Staszic na koniec 2018 r. Niezależnie od naszych starań wystąpiły jednak pewne opóźnienia w stosunku do wcześniej przewidywanego terminu. Po pierwsze nastąpiło przesunięcie wykonania robót dołowych w Pompowni „Pstrowski”, których zakończenie było warunkiem rozpoczęcia budowy nowej stacji przy szybie Staszic. Na dodatek inwestycja jest bardzo kosztowna, więc postępowanie przetargowe musi być bardzo transparentne. W 2017 r. na ten cel nie dostaliśmy dotacji, a ze względu na duże koszty cała inwestycja została rozłożona na dwa etapy. Będą one realizowane w 2018 i 2019 r. Oprócz tego samo przedsięwzięcie jest bardzo skomplikowane technicznie. Musi być realizowana na „żywym organizmie”, czyli przy czynnym ruchu zakładu górniczego. Z tego powodu projekty techniczne oraz budowlane wykonawcze w poszczególnych branżach były kilkakrotnie modyfikowane – argumentuje Cudny.

Rozwiązania tymczasowe - doraźne wyciszenie
Zgodnie z przedstawionym planem robót nowa stacja wentylatorów przy szybie Staszic ma zostać uruchomiona pod koniec 2019 r. Jej budowa jest częścią szerszej inwestycji, prowadzonej od 2012 r., polegającej na kompleksowej modernizacji i uproszczeniu odwadniania zlikwidowanej kopalni Pstrowski, którą realizuje będący częścią SRK Centralny Zakład Odwadniania Kopalń.

Zanim jednak nowa stacja zostanie wybudowana, a stara zamknięta, SRK przygotowuje doraźne rozwiązanie, które ma zmniejszyć emisję hałasu z szybu Mikołaj.

Ponieważ chodzi o ponad sześćdziesięcioletnią konstrukcję, zaprojektowaną i wykonaną zgodnie z zupełnie innymi wymaganiami technicznymi, jej poprawianie jest bardzo trudne i kosztowne. Rozwiązania tymczasowe, przedstawione przez firmy specjalistyczne, znacznie przekraczały budżet, jakim na ten cel może dysponować spółka.

- Patrząc po gospodarsku, nie ma sensu wydawanie znacznych kwot na rozwiązanie przejściowe w sytuacji, gdy budżet państwa zabezpiecza środki na kompleksowe rozwiązanie problemu. Dlatego ustaliliśmy, że najlepszym rozwiązaniem, które zmniejszy odczuwalny zakres hałasu przez mieszkańców, do czasu pełnego wyłączenia wentylatorów na szybie Mikołaj, będzie doraźne wyciszenie wentylatorów. Najprawdopodobniej zastosujemy na wylotach dyfuzorów tłumiki akustyczne, wypełnione kasetonami z wełną mineralną. Tłumiki zostaną posadowione na istniejących elementach żelbetowych wylotów i zamocowane za pomocą kotew. Te działania planujemy wykonać w tym roku – dodaje prezes Cudny.