Górnictwo: kompetencje dozoru

Ok. 400 pracowników dozoru w kopalniach KHW, popularnie zwanych "białymi hełmami", dotkną zmiany struktury zarządzania

Blisko rok Porozumienie Związków Zawodowych Kadra prowadzi projekt "Profesjonalny dozór górniczy. Partnerstwo na rzecz szkoleń i poprawy bezpieczeństwa pracy w górnictwie". Projekt, finansowany ze środków Unii Europejskiej, realizowany jest wraz z Głównym Instytutem Górnictwa. Przedsięwzięciem wieńczącym tę pracę będzie konferencja, zorganizowana 25 września w siedzibie Głównego Instytutu Górnictwa.

Jak wyjaśnia Grzegorz Herwy, wiceprzewodniczący PZZ Kadra i koordynator projektu, przed dwoma laty GIG przeprowadził badania mające na celu rozpoznanie przyczyn dużej liczby wypadków przy pracy w kopalniach.

- Okazało się, że wśród osób dozoru ruchu w każdej z siedmiu badanych kopalń zdarzały się trudności z realizacją funkcji kierowniczej. Zarówno w ocenie robotników, jak i dozoru podstawową przyczyną tych trudności były niedostatki organizacyjne. Jednocześnie spora grupa robotników wyraziła opinię, że trudności te wynikają również z występującego u dozoru braku umiejętności postępowania z ludźmi oraz braku umiejętności właściwego porozumiewania się. Projekt realizowany przez Kadrę i GIG kładł nacisk na rozwój tych umiejętności - tłumaczy Herwy.

Wśród adresatów projektu znaleźli się przedstawiciele pracodawców górniczych, pracowników dozoru zakładów górniczych, związków zawodowych reprezentujących kadrę dozoru oraz pracowników urzędowego nadzoru górniczego - okręgowych urzędów górniczych i Wyższego Urzędu Górniczego. Jak dowiodły prowadzone badania, bezpieczeństwo pracy nie jest dla załóg górniczych priorytetem. Co niepokojące, (wraz z możliwością podwyższania kwalifikacji) zajmuje w hierarchii wartości pracowników górnictwa odległą pozycję. Pomysłodawcy projektu zauważyli, że jeśli nie zmienia się postaw pracowników wobec zagrożeń i ryzyka, nie łączy akceptowanych wartości z zachowaniami zgodnymi z przepisami i standardami bezpieczeństwa oraz gdy zachowania ryzykowne nie są negatywnie oceniane i traktowane w praktyce jako niepożądane, to zarządzanie bezpieczeństwem pracy okazuje się wysoce nieefektywne.

- Statystyki wypadkowości dowodzą, że przyczyną ok. 80 proc. ogólnej liczby wypadków w górnictwie są błędy popełniane przez ludzi, niezależnie od zajmowanego przez nich stanowiska. Jednak to dozór odpowiada za bezpieczeństwo ruchu zakładów górniczych, a - na co często nie zwraca się uwagi w oficjalnych opracowaniach - oprócz odpowiedzialności prawnej ponosi za tragiczne zdarzenia również odpowiedzialność moralną. Odpowiednia organizacja pracy i egzekwowanie standardów bezpieczeństwa możliwe jest jedynie wówczas, gdy osoby dozoru cieszą się wśród górniczych załóg właściwą charyzmą i szacunkiem. Nie każda osoba przychodząca do pracy w górnictwie posiada cechy charakterologiczne pozwalające wykształcić taką relację z podwładnymi, dlatego zdecydowaliśmy się wskazać kadrze dozoru narzędzia psychologiczne i ścieżki kształcenia, po które może sięgnąć, by sprostać temu zadaniu - dzieli się refleksją wiceprzewodniczący Kadry.

Na projekt złożyły się dwie grupy spotkań. Pierwszą były seminaria dyskusyjne dla 62 osób dozoru, w czasie których omówiona została problematyka bezpieczeństwa pracy i wykazana była potrzeba podejmowania szkoleń. Seminaria odbyły się w październiku i listopadzie 2012 r. Natomiast od stycznia do końca czerwca 2013 r. zorganizowano 20 seminariów informacyjnych dla 405 osób, które dostarczyły ich uczestnikom informacji m.in. z zakresu rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie ze stresem, motywowania pracowników czy radzenia sobie w sytuacji spożywania przez nich używek. Informacje o projekcie przekazywane były także poprzez dystrybucję specjalnej broszury, przeznaczonej dla kadry dozoru i pracodawców górniczych.