fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Na placu budowy zakończono już montaż instalacji mrożeniowej, która jest niezbędna przy głębieniu szybu
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Obraz placu budowy szybu Grzegorz w Jaworznie zmienia się z dnia na dzień. Brygady budowlane wznoszą budynki infrastruktury powierzchniowej, wykonano meliorację działki, gotowa jest już rozdzielnia główna wraz z kanałami energetycznymi. Zakończono też budowę instalacji mrożeniowej.
Dokładnie 4 października minął rok od momentu przekazania terenu robót pod inwestycję. Od tej pory wszystkie prace przebiegają zgodnie z harmonogramem. Obecnie trwają roboty związane z wykonaniem infrastruktury powierzchniowej wraz z sieciami: energetycznymi, wody pitnej, przemysłowej, p-poż., sanitarnymi i niskoprądowymi.
Za budowę I etapu szybu Grzegorz odpowiada konsorcjum firm - Przedsiębiorstwo Budowy Szybów jako lider oraz Famur Pemug. Wiele zadań zleconych zostało podwykonawcom. Pierwsza faza realizacji inwestycji obejmuje wykonanie 42 otworów mrożeniowych, instalacji mrożeniowej, a w dalszej kolejności obiektów niezbędnych do rozpoczęcia głębienia szybu: wieży szybowej, budynku maszyn wyciągowych, stanowiska wciągarek wolnobieżnych, budynku wentylatorów, zsypni, zbiornika urobku i innych. Instalacja mrożeniowa poprowadzona została kanałami mrożeniowymi od stacji mrożeniowej do szybu oddalonego od niej ok. 100 m.
Wokół samego szybu rozprowadzono ją w piwnicach mrożeniowych. Wykonano ponadto ściankę szczelinową o grubości 80 cm, sięgającą do głębokości 20 m. Zadanie to polegało na głębieniu szczeliny w osłonie zawiesiny iłowej, wstawieniu elementów zbrojenia, a następnie betonowaniu. Wykonanie ścianki szczelinowej należało do specjalistycznych robót geotechnicznych. Trzeba było zastosować sprzęt specjalistyczny. Ścianka ma zabezpieczyć pierwszą fazę głębienia.
W celu bezpiecznego zgłębienia szybu przyjęto zastosowanie technologii mrożenia górotworu. Decyzja zapadła na podstawie wyników badań hydrogeologicznych z otworów kontrolno-badawczych wykonanych jeszcze w fazie projektowej. Dla samego zmrożenia górotworu na pierścieniu mrożeniowym o średnicy 16 m wykonano 40 otworów o głębokości 485 m każdy, w odstępie co 1,25 m. To właśnie otworami mrożeniowymi zatłaczana będzie do ziemi ciecz chłodząca. Z kolei do pomiaru temperatury górotworu posłużą trzy otwory temperaturowe.
- Mrożenie będzie odbywało się w dwóch etapach. Pierwszy to mrożenie aktywne. Potrwa około 6 miesięcy, a następnie przejdzie w etap mrożenia pasywnego aż do osiągnięcia strefy mrożenia, tj. 475 m. Na podstawie analizy odczytów z trzech otworów temperaturowych dowiemy się, czy proces przebiega pomyślnie – mówi o szczegółach przedsięwzięcia Rafał Pawłowski, kierownik projektu „Budowa szybu Grzegorz w ZG Sobieski”.
W tym czasie trwać będą prace związane z dokończeniem infrastruktury powierzchniowej. Warto wiedzieć, że szyb będzie głębiony z wieży szybowej ostatecznej, o konstrukcji dwuzastrzałowej (kozłowej) umożliwiającej jej adaptację na okres samego głębienia (wysokość 35 m). Docelowo wieża ma mieć 53 m wysokości.
Głębokość docelowa szybu wyniesie 870 m, a jego średnica w świetle obudowy wynosić będzie 7,5 m. Na poziomach 540 m i 800 m będą zlokalizowane dwustronne wloty umożliwiające połączenie z infrastrukturą dołową kopalni.
Sam proces drążenia szybu prowadzony ma być metodą strzałową. Początkowo pełnić będzie funkcję wentylacyjno-wdechową. Docelowo wentylacyjno-wdechową i materiałowo-zjazdową, co pozwoli uprościć procesy transportu maszyn, materiałów, urządzeń oraz załogi do rejonów prowadzonych robót. Łączna wartość budowy I etapu szybu Grzegorz wyniesie 228 mln zł.
