Górnictwo: dzięki innowacyjnemu rozwiązaniu odczyt temperatury ociosu prowadzony jest w sposób ciągły

Mateusz Budziński, główny elektryk w kopalni Murcki-Staszic, prezentuje odczyty temperatury ociosu przesłane z podziemnego wyrobiska na monitor komputera w swoim biurze

W kopalni Murcki-Staszic funkcjonuje innowacyjny projekt liniowego pomiaru temperatury ociosu. Wynalazek opracowany i wdrożony przez Mateusza Budzińskiego, głównego elektryka w kopalni Murcki-Staszic, i konstruktora Andrzeja Żywicę, jest świetnym narzędziem w walce z pożarami w podziemnych wyrobiskach.

Wszystko zaczęło się od prac mających na celu kontrolę stanu technicznego kabli o napięciu 6 kV na całej długości, w tym także pomiaru ich temperatury. Każda potencjalna usterka kabla wiąże się ze wzrostem temperatury w miejscu uszkodzenia. W podziemnych wyrobiskach podobna sytuacja może prowadzić dowybuchu pożaru.

- Powstał więc projekt, który został poddany pod dyskusję w ramach programu „Organizacji uczącej się” Polskiej Grupy Górniczej. Wtedy zaczęliśmy się zastanawiać nad możliwością wykorzystania kabli również w celu pomiaru temperatury ociosu. Po konsultacjach ze służbami odpowiedzialnymi za systemy wentylacji zaprojektowaliśmy światłowód pomiarowy o dużej wytrzymałości na uszkodzenia mechaniczne, wyposażony w cztery niezależne włókna światłowodowe wielomodowe – opowiada Mateusz Budziński.

Pomiar on-line
Co ciekawe, do budowy powłoki światłowodu wykorzystano technologię stosowaną przy budowie kamizelek kuloodpornych. Charakteryzuje się bardzo dużą odpornością na uszkodzenia mechaniczne, ścieranie, a także na działanie olejów, smarów i promieniowania UV. Kabel został zamontowany w otworach pomiarowych wywierconych w ociosie węglowym. Zastosowane rozwiązanie umożliwia ciągły pomiar temperatury ociosu w wyrobiskach na dowolnej głębokości w odległości nawet do kilkudziesięciu kilometrów!

Obecnie wynalazek doskonale spełnia swoje zadanie w eksploatowanej od marca br. ścianie 10b-S. Jest ona zlokalizowana w pokładzie 510, w polu S, na poziomie 900 m i zaliczona została do IV kategorii zagrożenia metanowego, III grupy samozapalności, klasy „B” zagrożenia wybuchem pyłu węglowego oraz pierwszego stopnia zagrożeń wodnego i tąpaniami.

- Do tej pory temperaturę ociosu mierzono ręcznie specjalnym urządzeniem obsługiwanym przez pracowników kopalni. Pomiar odczytywany był w różnych odstępach czasowych. Dzięki innowacyjnemu rozwiązaniu odczyt temperatury ociosu prowadzony jest teraz w sposób ciągły, on-line, z dokładnością do kilku setnych stopnia Celsjusza i przekazywany automatycznie na powierzchnię kopalni. Ponieważ zjawiska pożarowe w wyrobiskach kopalnianych mają bardzo dynamiczny przebieg, w razie stwierdzenia podwyższonej temperatury można błyskawicznie reagować. Alarmy przekazywane są osobom odpowiedzialnym poprzez e-mail bądź na telefon komórkowy – tłumaczy Budziński.

Niwelowanie zagrożenia
Z uwagi na fakt, że ściana 10b-S należy do szczególnie zagrożonych zarówno pożarem endogenicznym, jak i egzogenicznym, ciągłe monitorowanie temperatury ociosu w ramach profilaktyki przeciwpożarowej jest konieczne.

Prowadzone odczyty już dwukrotnie zmobilizowały odpowiednie służby kopalni do podjęcia natychmiastowych działań, dzięki którym udało się zniwelować zagrożenie pożarowe i płynnie poprowadzić dalszy ruch ściany, dającej dzienne wydobycie rząędu prawie 6 tys. t węgla na dobę.